సనాతన ధర్మంలో ఇలాంటి ఉపవాసాలు చాలా ఉన్నాయి. వీటికి పౌరాణిక ప్రాముఖ్యత ఉంది. వాటి ద్వారా జీవితంలోని ప్రతి అడ్డంకి ముగుస్తుందని నమ్ముతారు. ప్రదోష వ్రతం అని పిలువబడే ఉపవాసం ఒకటి ఉంది. నెలకు రెండు సార్లు వచ్చే ప్రదోష వ్రతాన్ని ఆరాధించడం చాలా ఫలవంతమైనదిగా భావిస్తారు.
ప్రతి నెలా వచ్చే కృష్ణ పక్షం, శుక్ల పక్షం త్రయోదశి నాడు దీనిని నిర్వహిస్తారు. ఈ ప్రత్యేక రోజున శివ, పార్వతిదేవిని పూజిస్తారు. ఫాల్గుణ మాసంలో వచ్చే ఈ ప్రదోష ఉపవాసానికి ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ ప్రదోష ఉపవాసం మార్చి నెలలో రాబోతోంది.
తదుపరి ప్రదోష ఉపవాసం ఎప్పుడు?
హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం శుక్ల పక్షం జరుగుతోంది. ఈ పక్షంలో త్రయోదశి ఫిబ్రవరి 28 రాత్రి నుండి ప్రారంభమై, మరుసటి రోజు సాయంత్రం అంటే మార్చి 1 వరకు ఉంటుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో మార్చి 1న ఫాల్గుణ మాసంలో ప్రదోష ఉపవాసం ఉండాలి.
ఈసారి ఏ ప్రదోష వ్రతం
క్యాలెండర్ ప్రకారం ఫాల్గుణ మాసంలో శుక్ల పక్ష ప్రదోష ఉపవాసం ఆదివారం వస్తోంది. దీని కారణంగా దీనిని రవి ప్రదోష వ్రతం అని పిలుస్తారు. ప్రదోష ఉపవాసం ఏ రోజున వస్తే, దాని పేరు అదే రోజు పేరుతో పిలుస్తారు. ఉదాహరణకు, ప్రదోష వ్రతం శుక్రవారం వస్తే దానిని శుక్ర ప్రదోష వ్రతం అంటారు. సోమవారం వస్తే సోమ ప్రదోష వ్రతం అంటారు. క్యాలెండర్ ప్రకారం ఫిబ్రవరి 28న రాత్రి 8:05 గంటలకు త్రయోదశి తిథి ప్రారంభమవుతుంది. అదే సమయంలో ఈ తేదీ మార్చి 1న సాయంత్రం 6:30 గంటలకు ముగుస్తుంది.
ఆరాధనకు శుభ సమయం:
మార్చి 1న ఉదయం 7:40 నుండి 12:02 గంటల మధ్య ఎప్పుడైనా పూజ చేయవచ్చు. అదే సమయంలో ప్రదోష కాల ఆరాధనకు శుభ సమయం సాయంత్రం 5:51 నుండి రాత్రి 8:56 గంటల మధ్య ఉంటుంది. ప్రదోష ఉపవాసం ఉండడం శుభప్రదమైనది మరియు మంచిదిగా పరిగణించబడుతుంది. మార్చి 2న రవి ప్రదోష ఉపవాస దీక్షను విరమించాలి. ఉదయం 6:12 నుండి 7:38 వరకు పరాణ శుభ సమయం. లేదా ఉదయం 9:07 నుండి 10:34 వరకు ఉంటుంది.
రవి ప్రదోష వ్రతం పూజా విధి:
{{/usCountry}}మార్చి 1న ఉదయం 7:40 నుండి 12:02 గంటల మధ్య ఎప్పుడైనా పూజ చేయవచ్చు. అదే సమయంలో ప్రదోష కాల ఆరాధనకు శుభ సమయం సాయంత్రం 5:51 నుండి రాత్రి 8:56 గంటల మధ్య ఉంటుంది. ప్రదోష ఉపవాసం ఉండడం శుభప్రదమైనది మరియు మంచిదిగా పరిగణించబడుతుంది. మార్చి 2న రవి ప్రదోష ఉపవాస దీక్షను విరమించాలి. ఉదయం 6:12 నుండి 7:38 వరకు పరాణ శుభ సమయం. లేదా ఉదయం 9:07 నుండి 10:34 వరకు ఉంటుంది.
రవి ప్రదోష వ్రతం పూజా విధి:
{{/usCountry}}ప్రదోష వ్రతం పూజా విధానం చాలా సులభం. ఇందుకోసం ఉదయాన్నే స్నానం చేసి శుభ్రమైన బట్టలు ధరించాలి.
పూజ గదిని శుభ్రం చేసిన తరువాత ఉపవాసం కోసం ప్రతిజ్ఞ చేయాలి.
ఆలయంలో ఒక పీఠం ఉంచి దానిపై ఎర్ర వస్త్రం పరచాలి. దీని తరువాత శివుడు, తల్లి పార్వతి విగ్రహాలను అక్కడ ఉంచాలి.
శివుడికి ఇష్టమైన బిల్వ పత్రాలను, ఉమ్మెత్త పూలు వంటి వాటిని శివుడికి సమర్పించాలి. దీపం వెలిగించి ప్రార్థించాలి.
దీని తరువాత “ఓం నమః శివాయ” మంత్రాన్ని జపించాలి. తరువాత ప్రదోష ఉపవాస కథను పఠించాలి.
చివరగా శివుడికి హారతి ఇచ్చి చేసిన తప్పులకు క్షమాపణ కోరాలి.