చరిత్రలో నిలిచిపోయిన గొప్ప వ్యక్తుల్లో బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ ఒకరు. ఆయన కేవలం రాజనీతిజ్ఞుడే కాదు, గొప్ప దార్శనికుడు కూడా. విద్య, అనుభవం గురించి ఆయన చెప్పిన మాటలు శతాబ్దాలు గడుస్తున్నా నేటికీ అంతే శక్తివంతంగా వినిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా నేటి పోటీ ప్రపంచంలో 'నాలెడ్జ్' కంటే 'స్కిల్' (నైపుణ్యం)కు ప్రాధాన్యత పెరిగిన తరుణంలో ఫ్రాంక్లిన్ సిద్ధాంతం మరింత ప్రాసంగికతను సంతరించుకుంది.
కేవలం వింటే చాలదు.. ఆచరణే ముఖ్యం
"నాకు చెబితే మర్చిపోతాను, నేర్పితే గుర్తుంచుకుంటాను, నన్ను భాగస్వామిని చేస్తేనే నేర్చుకుంటాను (Tell me and I forget, teach me and I may remember, involve me and I learn)" అని ఫ్రాంక్లిన్ పేర్కొన్నారు.
ఈ చిన్న వాక్యంలో అద్భుతమైన అర్థం ఉంది. సాధారణంగా ఎవరైనా మనకు ఏదైనా విషయం చెప్పినప్పుడు, మన మెదడు దాన్ని కొంతసేపు మాత్రమే నిక్షిప్తం చేసుకుంటుంది. కానీ, ఆ పనిలో మనం నేరుగా పాల్గొన్నప్పుడు, ఆ అనుభవం మనలో శాశ్వతమైన అవగాహనను కల్పిస్తుంది. నిష్క్రియాత్మక అభ్యాసం (Passive Learning) కంటే క్రియాశీల భాగస్వామ్యం (Active Participation) ఎప్పుడూ మెరుగైన ఫలితాలను ఇస్తుందని ఈ సూత్రం చెబుతోంది.
తరగతి గదుల్లో మారుతున్న ధోరణులు
మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనూ విద్యా విధానంలో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఒకప్పుడు 'బట్టీ పట్టడం' (Rote Learning) మీదే ఆధారపడిన విద్యా వ్యవస్థ, ఇప్పుడు 'లెర్నింగ్ బై డూయింగ్' (చేస్తూ నేర్చుకోవడం) వైపు మళ్లుతోంది.
ఇంటరాక్టివ్ క్లాస్రూమ్స్: కేవలం టీచర్ చెప్పేది వినడమే కాకుండా, విద్యార్థులు ప్రాజెక్టుల్లో పాల్గొనడం.
ప్రయోగాత్మక విద్య: ల్యాబ్స్, క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనల ద్వారా పాఠాలను అర్థం చేసుకోవడం.
కొలాబరేటివ్ లెర్నింగ్: బృందాలుగా ఏర్పడి సమస్యలను పరిష్కరించడం.
{{/usCountry}}కొలాబరేటివ్ లెర్నింగ్: బృందాలుగా ఏర్పడి సమస్యలను పరిష్కరించడం.
{{/usCountry}}డిజిటల్ విప్లవం వచ్చిన తర్వాత, కేవలం థియరీ చదవడం కంటే కోడింగ్ చేయడం లేదా ప్రాక్టికల్గా అప్లికేషన్లు రూపొందించడం ద్వారా విద్యార్థులు వేగంగా ఎదుగుతున్నారు.
ఆఫీసుల్లోనూ ఇదే మంత్రం
విద్యాసంస్థల్లోనే కాదు, నేడు కార్పొరేట్ సంస్థల్లో కూడా ఫ్రాంక్లిన్ సిద్ధాంతమే రాజ్యమేలుతోంది. కొత్తగా ఉద్యోగంలో చేరిన వారికి వారం రోజుల పాటు ఇచ్చే లెెక్చర్ల కంటే, వారిని నేరుగా ప్రాజెక్టుల్లో భాగస్వాములను చేస్తూ ఇచ్చే 'ఆన్-ది-జాబ్ ట్రెయినింగ్' (On-the-job training) వల్లే అద్భుతమైన ఫలితాలు వస్తున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అనుభవజ్ఞులైన మెంటార్ల పర్యవేక్షణలో పని చేయడం వల్ల ఉద్యోగుల్లో ఆత్మవిశ్వాసం పెరగడమే కాకుండా, వృత్తిపరమైన నైపుణ్యాలు మెరుగుపడుతున్నాయి.
కన్ఫ్యూషియస్ మాటల్లోనూ ఇదే సారాంశం
బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ కంటే ముందే ప్రాచీన చైనా తత్వవేత్త కన్ఫ్యూషియస్ కూడా ఇలాంటి అభిప్రాయాన్నే వ్యక్తం చేశారు.
"నేను వింటాను - మర్చిపోతాను. నేను చూస్తాను - గుర్తుంచుకుంటాను. నేను చేస్తాను - అర్థం చేసుకుంటాను" అని ఆయన బోధించారు.
ఈ ఇద్దరు మహానుభావుల మాటలు ఒకే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. నిజమైన జ్ఞానం అనేది కేవలం పుస్తకాల్లో ఉండదు, అది మన అనుభవాల్లో ఉంటుంది.
బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ జీవించి ఉన్న కాలానికి, ఇప్పటి కాలానికి మధ్య 200 ఏళ్లకు పైగా వ్యత్యాసం ఉంది. కానీ నేటి ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ యుగంలో కూడా 'ప్రాక్టికల్ లెర్నింగ్' ప్రాముఖ్యత తగ్గలేదు. కొత్త భాష నేర్చుకోవాలన్నా, కొత్త టెక్నాలజీని అందిపుచ్చుకోవాలన్నా కేవలం పరిశీలకులుగా మిగిలిపోకుండా, అందులోకి దూకి ప్రయత్నిస్తేనే విజయం మన సొంతమవుతుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ లెర్నింగ్ కోట్ అసలు ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
నేర్చుకునే ప్రక్రియలో మనిషి ఎంత ఎక్కువగా భాగస్వామి అయితే, అంత గొప్పగా ఆ విషయాన్ని అర్థం చేసుకోగలరని ఈ కోట్ ఉద్దేశ్యం. కేవలం వినడం కంటే ఆ పనిని స్వయంగా చేయడం వల్ల ఎక్కువ కాలం గుర్తుంటుంది.
2. ఆధునిక విద్యా విధానంలో ఈ సిద్ధాంతం ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?
ప్రస్తుత విద్యా విధానంలో ప్రాజెక్ట్ బేస్డ్ లెర్నింగ్, ఇంటర్న్షిప్స్, ల్యాబ్ యాక్టివిటీస్ వంటివి ఫ్రాంక్లిన్ సిద్ధాంతం ఆధారంగానే పనిచేస్తున్నాయి. ఇది విద్యార్థుల్లో విశ్లేషణాత్మక ఆలోచనను పెంచుతుంది.
3. కన్ఫ్యూషియస్, బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ మాటలు ఒకటేనా?
దాదాపు ఒకటే. ఇద్దరూ కూడా 'అనుభవపూర్వక అభ్యాసం' (Experiential Learning) యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరించారు. కన్ఫ్యూషియస్ 'చూడటం' గురించి కూడా ప్రస్తావించగా, ఫ్రాంక్లిన్ 'భాగస్వామ్యం' (Involvement) మీద ఎక్కువ దృష్టి పెట్టారు.