జీర్ణవ్యవస్థలో తలెత్తే దీర్ఘకాలిక సమస్యల్లో 'GERD' (గ్యాస్ట్రోఈసోఫేజియల్ రిఫ్లక్స్ డిసీజ్) అత్యంత ముఖ్యమైనది. ఇది శరీర ఆరోగ్యానికే కాకుండా, మన రోజువారీ ప్రశాంతతను కూడా దూరం చేస్తుంది. అసలు కడుపులోని ఆమ్లం ఆహార నాళంలోకి ఎందుకు వస్తుంది? దానివల్ల కలిగే తీవ్రమైన పరిణామాలు ఏంటి? అనే అంశాలను ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
యాసిడ్ రిఫ్లక్స్ అంటే ఏమిటి?
సాధారణంగా జీర్ణక్రియలో భాగంగా కడుపులో విడుదలయ్యే ఆమ్లం (Acid) కిందకే ఉండాలి. కానీ, అది వెనక్కి మళ్ళీ ఆహార నాళంలోకి ప్రవహించడాన్ని 'యాసిడ్ రిఫ్లక్స్' అంటారు. ఆహార నాళానికి కడుపుకు ఉన్నట్టుగా ఆమ్లాన్ని తట్టుకునే శక్తి ఉండదు. అందుకే ఆమ్లం పైకి రాగానే అక్కడి పొర ఎర్రబడి మంట, వాపు మొదలవుతాయి.
వాల్వ్ బలహీనపడటమే అసలు కారణం
మన కడుపు పైభాగంలో 'లోయర్ ఈసోఫేగల్ స్పింక్టర్' అనే వాల్వ్ వంటి కండరం ఉంటుంది. ఆహారం కడుపులోకి వెళ్ళగానే ఇది గట్టిగా మూసుకోవాలి. కానీ GERD ఉన్నవారిలో ఈ కండరం బలహీనపడటం వల్ల లేదా అనవసరంగా సడలిపోవడం వల్ల కడుపులోని ఆమ్లం సులభంగా పైకి చేరుతుంది. దీనివల్ల తీవ్రమైన అసౌకర్యం కలుగుతుంది.
ముఖ్యమైన లక్షణాలు: కేవలం మంట మాత్రమే కాదు
హార్ట్బర్న్ (గుండెలో మంట): ఇది ఛాతిలో మంటగా మొదలై మెడ, గొంతు వరకు పాకుతుంది. తిన్న తర్వాత లేదా పడుకున్నప్పుడు ఇది మరింత తీవ్రమవుతుంది. కొన్నిసార్లు ఈ నొప్పి ఎంత బలంగా ఉంటుందంటే, అది గుండెపోటు ఏమోనన్న ఆందోళన కలిగిస్తుంది.
పుల్లటి తేన్పులు: కడుపులోని ద్రవం నోటిలోకి రావడం వల్ల చేదు లేదా పుల్లటి రుచి తగులుతుంది. ఇది వికారమైన అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.
మింగడంలో ఇబ్బంది: ఆహార నాళం వాపు (ఈసోఫేగైటిస్) వల్ల ఆహారం గొంతులో అడ్డుపడినట్టు అనిపిస్తుంది. పుండ్లు, మచ్చలు పడటం వల్ల మింగేటప్పుడు నొప్పి వస్తుంది.
{{/usCountry}}మింగడంలో ఇబ్బంది: ఆహార నాళం వాపు (ఈసోఫేగైటిస్) వల్ల ఆహారం గొంతులో అడ్డుపడినట్టు అనిపిస్తుంది. పుండ్లు, మచ్చలు పడటం వల్ల మింగేటప్పుడు నొప్పి వస్తుంది.
{{/usCountry}}శ్వాస సంబంధిత సమస్యలు: ఆమ్లం స్వరతంత్రులను తాకడం వల్ల గొంతు గరుకుగా మారడం, దీర్ఘకాలిక దగ్గు, గొంతులో ఏదో అడ్డంగా ఉన్నట్లు అనిపించే భావన కలుగుతాయి.
నిద్రను దూరం చేసే వ్యాధి
GERD బాధితులు రాత్రిపూట ఎక్కువ ఇబ్బంది పడతారు. పడుకున్నప్పుడు శరీరం సమాంతరంగా ఉండటం వల్ల ఆమ్లం సులభంగా ఎగదన్నుతుంది. దీనివల్ల అర్ధరాత్రి ఊపిరాడనట్టు మేల్కొనడం, విపరీతమైన దగ్గు రావడం జరుగుతుంది. ఇది నిద్రలేమికి దారితీసి మరుసటి రోజు పనితీరును దెబ్బతీస్తుంది.
పరిష్కారం ఏమిటి?
GERD అనేది నిర్లక్ష్యం చేయకూడని సమస్య. ఇది పదేపదే రావడం వల్ల ఆహార నాళం తీవ్రంగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. సరైన సమయంలో డాక్టరును సంప్రదించి, చికిత్స తీసుకోవడంతో పాటు జీవనశైలిలో మార్పులు (సకాలంలో భోజనం, బరువు తగ్గడం, తిన్న వెంటనే పడుకోకపోవడం) చేసుకోవడం ద్వారా ఈ అసౌకర్యాన్ని సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోవచ్చు.
- వ్యాసకర్త: డాక్టర్ రాజేష్ బత్తిన, కన్సల్టెంట్ - గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజీ, మణిపాల్ హాస్పిటల్స్, విజయవాడ