ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంభవించే క్యాన్సర్ మరణాల్లో ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ (లంగ్ క్యాన్సర్) అగ్రస్థానంలో ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 25 లక్షల కొత్త కేసులు నమోదవుతుండగా, దాదాపు 18 లక్షల మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. కేవలం సిగరెట్లు లేదా పొగాకు తాగే వారికే ఈ క్యాన్సర్ వస్తుందనే భావన చాలామందిలో ఉంది. కానీ, పొగతాగని వారిలో కూడా ఈ వ్యాధి వేగంగా పెరుగుతుండటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ఆగస్టు 1న 'ప్రపంచ ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ దినోత్సవం' పురస్కరించుకుని నోయిడాలోని మెదాంత ఆసుపత్రి సీనియర్ మెడికల్ ఆంకాలజిస్ట్ డాక్టర్ అంకుర్ నందన్ వర్షిణీ మాట్లాడారు.
"లంగ్ క్యాన్సర్ కేవలం పొగతాగే వారికే వస్తుందనుకోవడం పెద్ద పొరపాటు. పొగాకు వాడకం ప్రధాన ప్రమాదకారకమే అయినప్పటికీ, జీవితంలో ఎప్పుడూ సిగరెట్ ముట్టుకోని రోగులకు కూడా మేము చికిత్స అందిస్తున్నాం. వ్యాధిని తొలి దశలోనే గుర్తిస్తే నయం చేసే అవకాశాలు గణనీయంగా పెరుగుతాయి" అని డాక్టర్ అంకుర్ వివరించారు.
పొగతాగని వారిలో క్యాన్సర్కు గల కారణాలు
క్యాన్సర్ రావడానికి సిగరెట్ పొగ ఒక్కటే కారణం కాదని డాక్టర్ అంకుర్ స్పష్టం చేశారు. మన జీవనశైలి, చుట్టూ ఉండే పరిసరాలు కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
కలుషితమైన గాలిని సుదీర్ఘకాలం పీల్చడం, ఇతరులు వదిలిన పొగ పీల్చడం (సెకండ్ హ్యాండ్ స్మోక్), ప్రమాదకర రసాయనాలు ఉండే పరిశ్రమల్లో పనిచేయడం, రాడాన్ వాయువు ప్రభావం, సరిగ్గా గాలి ఆడని వంటగదుల్లో వచ్చే పొగ వల్ల ఊపిరితిత్తులు దెబ్బతింటాయి. వీటితో పాటు జన్యుపరమైన మార్పులు (Genetic mutations) కూడా స్మోకింగ్ అలవాటు లేని వారిలో క్యాన్సర్కు కారణమవుతున్నాయి.
నిర్లక్ష్యం చేయకూడని ప్రధాన లక్షణాలు
ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ ప్రారంభంలో తీవ్రమైన లక్షణాలను చూపించదు. సాధారణ శ్వాసకోశ సమస్యల మాదిరిగానే కనిపించడంతో చాలామంది దీనిని అలసత్వంగా తీసుకుంటారు.
బాధితుల్లో కనిపించే ముఖ్యమైన ముందస్తు సూచనలు:
- వారాల తరబడి తగ్గకుండా వేధించే దగ్గు
- దగ్గినప్పుడు రక్తం పడటం
- ఛాతీలో నిరంతరం అసౌకర్యం లేదా నొప్పి
- చిన్నచిన్న పనులు చేస్తున్నప్పుడు కూడా ఆయాసం, ఊపిరి ఆడకపోవడం
- ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్లు తరచూ తిరగబెట్టడం
- స్పష్టమైన కారణం లేకుండా బరువు తగ్గిపోవడం, నిరంతర అలసట
- గొంతు బొంగురుపోవడం, స్వరాంలో మార్పు రావడం
ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ ప్రారంభంలో తీవ్రమైన లక్షణాలను చూపించదు. సాధారణ శ్వాసకోశ సమస్యల మాదిరిగానే కనిపించడంతో చాలామంది దీనిని అలసత్వంగా తీసుకుంటారు.
బాధితుల్లో కనిపించే ముఖ్యమైన ముందస్తు సూచనలు:
- వారాల తరబడి తగ్గకుండా వేధించే దగ్గు
- దగ్గినప్పుడు రక్తం పడటం
- ఛాతీలో నిరంతరం అసౌకర్యం లేదా నొప్పి
- చిన్నచిన్న పనులు చేస్తున్నప్పుడు కూడా ఆయాసం, ఊపిరి ఆడకపోవడం
- ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్లు తరచూ తిరగబెట్టడం
- స్పష్టమైన కారణం లేకుండా బరువు తగ్గిపోవడం, నిరంతర అలసట
- గొంతు బొంగురుపోవడం, స్వరాంలో మార్పు రావడం
"చాలామంది రోగులు తగ్గని దగ్గు కోసం సొంతంగా సీరప్లు లేదా యాంటీబయోటిక్స్ వాడుతూ నెలల సమయం వృధా చేస్తున్నారు. మందులు వాడినా లక్షణాలు తగ్గకపోతే వెంటనే నిపుణులైన వైద్యులను కలిసి తగిన పరీక్షలు చేయించుకోవడం అవసరం" అని డాక్టర్ సూచించారు.
ముందస్తు గుర్తింపుతో ప్రాణరక్షణ
గత దశాబ్దకాలంలో లంగ్ క్యాన్సర్ చికిత్సా విధానాల్లో అత్యంత ఆధునిక మార్పులు వచ్చాయి. వ్యాధిని ప్రారంభ దశలోనే గుర్తిస్తే పూర్తిస్థాయిలో నయం చేసే అవకాశాలు మెరుగవుతాయి.
ఎక్కువగా పొగతాగే అలవాటు ఉన్నవారికి లో-డోస్ సీటీ (Low-dose CT) స్కాన్ల ద్వారా ముందస్తు స్క్రీనింగ్ ఎంతో మేలు చేస్తుంది. నూతన మాలిక్యులర్ పరీక్షల ద్వారా కణితిలో ఉన్న జన్యు మార్పులను గుర్తించి, టార్గెటెడ్ థెరపీ లేదా ఇమ్యునోథెరపీ వంటి ఆధునిక చికిత్సలు అందిస్తున్నారు. ఇవి సాంప్రదాయ కీమోథెరపీ వల్ల కలిగే దుష్ప్రభావాలను తగ్గిస్తూ మెరుగైన ఫలితాలను ఇస్తున్నాయి.
లంగ్ క్యాన్సర్ బారిన పడకుండా ఉండాలంటే..
వ్యాధి ముప్పును తగ్గించుకోవడానికి డాక్టర్ అంకుర్ కొన్ని కీలక జాగ్రత్తలను వెల్లడించారు:
- పొగాకు, సిగరెట్ తాగే అలవాటును వెంటనే మానుకోవాలి.
- ఇతరులు తాగే పొగ పీల్చకుండా (Second-hand smoke) జాగ్రత్తపడాలి.
- వంటగదిలో గాలి, పొగ బయటకు వెళ్లేలా సరిగ్గా వెంటిలేషన్ ఏర్పాట్లు చేసుకోవాలి.
- కాలుష్యం, రసాయనాలు ఎక్కువగా ఉండే వాతావరణంలో పనిచేసేవారు రక్షణ మాస్కులు వాడాలి.
- తగ్గని శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉంటే ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి.