ప్రకృతి వైవిధ్యానికి, మానవ జీవనశైలికి ఉన్న అవినాభావ సంబంధానికి ‘మృగశిర కార్తె’ ఒక అద్భుత నిదర్శనం. ప్రతి ఏటా జూన్ నెలలో వచ్చే ఈ కార్తె కోట్లాది మంది ప్రజల ఆహార అలవాట్లలో ఒక పెద్ద మార్పును తెస్తుంది. ఆ రోజున ఇళ్లలో కచ్చితంగా చేపల కూర వండటం లేదా చేప ప్రసాదం తీసుకోవడం ఒక ఆనవాయితీ. అసలు ఏటా మృగశిర కార్తె రోజునే ఎందుకు చేపలు తినాలి? దీని వెనుక ఉన్న సీక్రెట్ ఏంటి, ఆధునిక వైద్యశాస్త్ర పరిశోధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?

రోహిణి కార్తెలో సూర్యుడి ప్రతాపానికి భూమి విపరీతంగా వేడెక్కుతుంది. ఆ తర్వాత వచ్చే మృగశిర కార్తెతో రుతుపవనాలు ప్రవేశించి, ఆకాశం మేఘావృతమై తొలి వర్షాలు పడతాయి. ఈ సమయంలో వాతావరణం ఉష్ణోగ్రత ఒక్కసారిగా పడిపోతుంది.
వేడి వాతావరణం నుంచి ఒక్కసారిగా చల్లని వాతావరణంలోకి మారే ఈ సంధి కాలంలో మానవ శరీరంలో 'వాత, పిత్త, కఫ' దోషాలలో అసమతుల్యత ఏర్పడుతుంది.
వాతావరణంలో తేమ పెరగడం వల్ల బ్యాక్టీరియా, వైరస్లు వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతాయి. దీనివల్ల జీర్ణవ్యవస్థ మందగించి, రోగనిరోధక శక్తి హఠాత్తుగా తగ్గుతుంది. ఫలితంగా జలుబు, దగ్గు, ఆస్తమా, శ్వాసకోశ ఇబ్బందులు తలెత్తుతాయి.
ఆయుర్వేదం, ఆధునిక సైన్స్ ఏం చెబుతోంది?
మృగశిర రోజున చేపలు తినడం వెనుక అటు ఆయుర్వేద నిపుణులు, ఇటు ఆధునిక పోషకాహార శాస్త్రవేత్తలు బలమైన కారణాలను విశ్లేషించారు.
ఆయుర్వేద కోణంలో చూసుకుంటే.. చేపలు సహజంగానే శరీరానికి వేడిని ఇచ్చే గుణం కలిగి ఉంటాయి. వర్షాకాలం ప్రారంభంలో వాతావరణం చల్లబడినప్పుడు, శరీరంలో కఫం పెరగకుండా నిరోధించడానికి గుండెకు, ఊపిరితిత్తులకు తగినంత వేడి అవసరమవుతుంది. ఈ సమయంలో చేపలను ఆహారంగా తీసుకోవడం వల్ల శరీరం లోపలి ఉష్ణోగ్రత సమతుల్యంగా మారి, జలుబు, రొంప వంటి సమస్యలు దరిచేరవు.
వైద్యశాస్త్ర కోణం
చేపల్లో నాణ్యమైన ప్రొటీన్లు, విటమిన్-డి, ఐరన్లతో పాటు ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్ పుష్కలంగా ఉంటాయి. ఒమేగా-3 యాసిడ్స్ ఊపిరితిత్తులలో వచ్చే వాపును తగ్గిస్తాయి. ఆస్తమా ఉన్నవారికి ఇది శ్వాసనాళాలను ఫ్రీగా మార్చడంలో సహాయపడుతుంది. వర్షాకాలంలో రక్తం కొద్దిగా చిక్కబడే అవకాశం ఉంటుంది. చేపల్లోని మంచి కొవ్వులు గుండెను ఆరోగ్యంగా ఉంచి, రక్త ప్రసరణను సాఫీగా సాగేలా చేస్తాయి.
ఎలాంటి చేపలు తినాలి?
{{/usCountry}}చేపల్లో నాణ్యమైన ప్రొటీన్లు, విటమిన్-డి, ఐరన్లతో పాటు ఒమేగా-3 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్ పుష్కలంగా ఉంటాయి. ఒమేగా-3 యాసిడ్స్ ఊపిరితిత్తులలో వచ్చే వాపును తగ్గిస్తాయి. ఆస్తమా ఉన్నవారికి ఇది శ్వాసనాళాలను ఫ్రీగా మార్చడంలో సహాయపడుతుంది. వర్షాకాలంలో రక్తం కొద్దిగా చిక్కబడే అవకాశం ఉంటుంది. చేపల్లోని మంచి కొవ్వులు గుండెను ఆరోగ్యంగా ఉంచి, రక్త ప్రసరణను సాఫీగా సాగేలా చేస్తాయి.
ఎలాంటి చేపలు తినాలి?
{{/usCountry}}మృగశిర కార్తె నాడు చేపలు తినేటప్పుడు కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటించడం చాలా అవసరం. తొలి వర్షాల సమయంలో చెరువులు, నదులలోకి కొత్త నీరు వస్తుంది. కాబట్టి వీలైనంత వరకు తాజా చేపలను మాత్రమే ఎంచుకోవాలి. నిల్వ ఉంచిన లేదా ఐస్ వేసిన చేపలను తినకపోవడమే మంచిది. చేపల కూర వండేటప్పుడు అందులో మసాలాలను సమపాళ్లలో వాడాలి. ఇవి జీర్ణక్రియను వేగవంతం చేసి, చలికాలపు ఇన్ఫెక్షన్ల నుండి రక్షణ కల్పిస్తాయి.
చేపలను నూనెలో డీప్ ఫ్రై చేయడం కంటే చింతపండు వేసి పులుసులా వండుకుని తింటేనే అందులోని పోషకాలు శరీరానికి పూర్తిగా అందుతాయి. ఇది జీర్ణానికి కూడా సులువుగా ఉంటుంది.
మన పెద్దలు ఏ పండుగను లేదా ఆచారాన్ని ఊరికే పెట్టలేదు. ప్రతి సాంప్రదాయం వెనుక ఒక బలమైన ఆరోగ్య సూత్రం దాగి ఉంది. మృగశిర కార్తె నాడు చేపలు తినడం అనేది కేవలం ఒక నమ్మకం కాదు.. అది వర్షాకాలంలో వచ్చే రోగాల నుంచి మనల్ని మనం కాపాడుకునే ఒక అద్భుతమైన హెల్త్ సీక్రెట్.