ఆధార్ కార్డు నేడు ప్రతి ఒక్కరికీ అత్యవసరం. చిన్న పిల్లల నుంచి పెద్దల వరకు ఇది తప్పనిసరి గుర్తింపు కార్డుగా మారింది. ఐదేళ్ల లోపు చిన్నారుల కోసం విశిష్ట గుర్తింపు ప్రాధికార సంస్థ (UIDAI) ప్రత్యేకంగా ‘బాల ఆధార్’ (Baal Aadhaar) కార్డును అందిస్తోంది. సాధారణ ఆధార్ కార్డులతో పోలిస్తే ఇది భిన్నంగా ఉంటుంది. నీలం రంగులో ఉండే ఈ కార్డు పిల్లల స్కూల్ అడ్మిషన్ల నుంచి ప్రభుత్వ పథకాల ప్రయోజనాల వరకు ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది.
అసలు బాల ఆధార్ అంటే ఏమిటి? ఎందుకు అవసరం?
ఐదేళ్ల లోపు పిల్లల కోసం జారీ చేసే ఈ బాల ఆధార్ కార్డులో 12 అంకెల ప్రత్యేక గుర్తింపు సంఖ్య ఉంటుంది. స్కూల్ అడ్మిషన్లు, పాస్పోర్ట్ దరఖాస్తులు, ఆసుపత్రి రిజిస్ట్రేషన్లు, ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల వంటి వాటికి ఈ కార్డును గుర్తింపుగా ఉపయోగించవచ్చు.
ఐదేళ్ల లోపు పిల్లల వేలిముద్రలు, కంటిపాప (ఐరిస్) స్కానింగ్ పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందవు. అందువల్ల ఈ వయసు చిన్నారుల నుంచి బయోమెట్రిక్ వివరాలను సేకరించరు. కేవలం వారి ముఖచిత్రాన్ని (ఫోటో) మాత్రమే తీసుకుంటారు. ఈ బాల ఆధార్ కార్డును తల్లి లేదా తండ్రి ఆధార్ కార్డుతో అనుసంధానం చేస్తారు.
బాల ఆధార్కు దరఖాస్తు చేసుకునే విధానం
తల్లిదండ్రులు తమ చిన్నారుల కోసం ఆన్లైన్ ద్వారా అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేసుకోవచ్చు లేదా నేరుగా ఆధార్ సేవా కేంద్రానికి వెళ్లి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. ఆన్లైన్లో ప్రక్రియ ప్రారంభించినప్పటికీ, ధృవీకరణ కోసం ఆధార్ కేంద్రానికి వెళ్లడం తప్పనిసరి.
స్టెప్ 1: అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేసుకోవడం ముందుగా UIDAI అధికారిక వెబ్సైట్ సందర్శించి, మీకు దగ్గరలోని ‘ఆధార్ సేవా కేంద్రం’లో అపాయింట్మెంట్ ఖరారు చేసుకోండి. కొన్ని అధీకృత కేంద్రాలలో నేరుగా వెళ్లేందుకు (Walk-in) కూడా అనుమతిస్తారు.
స్టెప్ 2: అవసరమైన పత్రాలు సిద్ధం చేసుకోవడం పిల్లల అసలు పుట్టిన తేదీ ధృవీకరణ పత్రం (Birth Certificate), తల్లి లేదా తండ్రి అసలు ఆధార్ కార్డును వెంట తీసుకెళ్లాలి.
{{/usCountry}}స్టెప్ 2: అవసరమైన పత్రాలు సిద్ధం చేసుకోవడం పిల్లల అసలు పుట్టిన తేదీ ధృవీకరణ పత్రం (Birth Certificate), తల్లి లేదా తండ్రి అసలు ఆధార్ కార్డును వెంట తీసుకెళ్లాలి.
{{/usCountry}}స్టెప్ 3: నమోదు ప్రక్రియ పూర్తి చేయడం ఆధార్ కేంద్రంలో దరఖాస్తు ఫారమ్ సమర్పించాలి. అక్కడ ఆపరేటర్ చిన్నారి ఫోటో తీస్తారు. తల్లిదండ్రులు తమ బయోమెట్రిక్ ప్రమాణీకరణ ద్వారా సమ్మతి తెలియజేయాల్సి ఉంటుంది.
స్టెప్ 4: ఎన్రోల్మెంట్ ఐడీ తీసుకోవడం పత్రాల ధృవీకరణ పూర్తయిన తర్వాత ఎన్రోల్మెంట్ ఐడీ (EID) కలిగిన రసీదును ఇస్తారు. దీని ఆధారంగా దరఖాస్తు స్థితిని ఆన్లైన్లో తనిఖీ చేయవచ్చు.
స్టెప్ 5: ఆధార్ డౌన్లోడ్ చేయడం బాల ఆధార్ జనరేట్ అయిన తర్వాత, తల్లిదండ్రులు ఇ-ఆధార్ (e-Aadhaar) డౌన్లోడ్ చేసుకోవచ్చు. కార్డు కావాలనుకునే వారు పీవీసీ (PVC) కార్డు కోసం ఆర్డర్ చేయవచ్చు.
తప్పనిసరి బయోమెట్రిక్ అప్డేట్
బాల ఆధార్ పొందిన పిల్లల విషయంలో తల్లిదండ్రులు కచ్చితంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన నిబంధన ఇది. ఐదేళ్ల లోపు పిల్లలకు ఎలాంటి బయోమెట్రిక్ వివరాలు ఉండవు కాబట్టి, వారు ఎదిగే కొద్దీ వాటిని అప్డేట్ చేయాల్సి ఉంటుంది.
మొదటి అప్డేట్: చిన్నారికి ఐదేళ్లు నిండిన తర్వాత మొదటిసారి తప్పనిసరి బయోమెట్రిక్ అప్డేట్ (MBU) చేయించాలి. ఈ సమయంలో పిల్లల వేలిముద్రలు, ఐరిస్ స్కాన్, తాజా ఫోటోను సేకరిస్తారు.
రెండో అప్డేట్: ఆ తర్వాత 15 ఏళ్లు నిండినప్పుడు రెండోసారి తప్పనిసరి బయోమెట్రిక్ అప్డేట్ చేయించాల్సి ఉంటుంది.
నిర్ణీత గడువులోగా ఈ అప్డేట్స్ పూర్తి చేస్తే ఎలాంటి రుసుము లేకుండా ఉచితంగానే చేస్తారు. తల్లిదండ్రులు ఈ అప్డేట్స్ను సకాలంలో పూర్తి చేసేలా ప్రోత్సహించడానికి 2026లో యుఐడీఏఐ (UIDAI) పాఠశాలల భాగస్వామ్యంతో దేశవ్యాప్త అవగాహన కార్యక్రమాన్ని కూడా ప్రారంభించింది.
కావాల్సిన పత్రాలు
- పిల్లల జనన ధృవీకరణ పత్రం (అక్టోబర్ 1, 2023 తర్వాత జన్మించిన పిల్లలకు ఇది తప్పనిసరి).
- తల్లి లేదా తండ్రి/సంరక్షకుల ఆధార్ కార్డ్.
- కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాలలో యుఐడీఏఐ అడిగే అదనపు సహాయక పత్రాలు.
చిన్నారి పుట్టిన వెంటనే బాల ఆధార్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవడం ద్వారా వారికి అధికారిక డిజిటల్ గుర్తింపు లభిస్తుంది. ఇది వారి విద్యాభ్యాసం, ఆరోగ్య సేవలు, ప్రభుత్వ పథకాలు, ప్రయాణాలకు సంబంధించిన ప్రక్రియలను ఎంతో సులభతరం చేస్తుంది. మరింత సమాచారం, తాజా అప్డేట్ల కోసం యుఐడీఏఐ అధికారిక వెబ్సైట్ https://uidai.gov.in/ ను సందర్శించవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
Q1. బాల ఆధార్ కార్డు ఏ రంగులో ఉంటుంది?
A1. చిన్నపిల్లల కోసం జారీ చేసే బాల ఆధార్ కార్డు నీలం (Blue) రంగులో ఉంటుంది.
Q2. ఐదేళ్ల లోపు పిల్లలకు బయోమెట్రిక్ వివరాలు అవసరమా?
A2. అవసరం లేదు. ఐదేళ్ల లోపు చిన్నారుల వేలిముద్రలు, ఐరిస్ స్కానింగ్ సేకరించరు. కేవలం వారి ముఖచిత్రం (ఫోటో) మాత్రమే తీసుకుంటారు. ఈ కార్డు తల్లిదండ్రుల ఆధార్ కార్డుతో లింక్ అయి ఉంటుంది.
Q3. బాల ఆధార్కు బయోమెట్రిక్ వివరాలను ఎప్పుడు అప్డేట్ చేయాలి?
A3. చిన్నారికి 5 ఏళ్లు నిండిన తర్వాత మొదటిసారి, ఆ తర్వాత 15 ఏళ్లు నిండిన తర్వాత రెండోసారి తప్పనిసరిగా బయోమెట్రిక్ వివరాలను (MBU) అప్డేట్ చేయించాలి.
Q4. ఈ బయోమెట్రిక్ అప్డేట్కు రుసుము చెల్లించాలా?
A4. నిర్దేశిత వయసు పరిమితిలోగా (5 ఏళ్లు, 15 ఏళ్లు నిండినప్పుడు) చేసే ఈ రెండు తప్పనిసరి బయోమెట్రిక్ అప్డేట్లను యుఐడీఏఐ పూర్తిగా ఉచితంగా అందిస్తుంది.