అన్నదాతకు 'ఎల్ నినో' సెగ: ఈ ఏడాది భారత్‌లో తీవ్ర ఎండలు, వర్షాభావం తప్పవా?

పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు భారత వాతావరణంపై పెను ప్రభావాన్ని చూపనున్నాయి. 2026లో ఎల్ నినో ప్రభావంతో వర్షాలు తగ్గి, ఎండల తీవ్రత పెరిగే అవకాశం ఉందని ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) హెచ్చరిస్తోంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులు భారత్‌ను ఆందోళనలోకి నెడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరుగుతుండటమే ఇందుకు ప్రధాన కారణం. మే నుంచి జూలై మధ్యలో 'ఎల్ నినో' పరిస్థితులు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) తాజాగా వెల్లడించింది. దీనివల్ల 2026లో భారత్ కరువు కోరల్లో చిక్కుకునే ప్రమాదం ఉందన్న సంకేతాలు వెలువడుతున్నాయి. కేవలం వర్షాలు తగ్గడమే కాకుండా, సాధారణం కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదై జనం ఉక్కిరిబిక్కిరి అయ్యే పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి.

అన్నదాతకు 'ఎల్ నినో' సెగ: ఈ ఏడాది భారత్‌లో తీవ్ర ఎండలు, వర్షాభావం తప్పవా?

ఎల్ నినో అంటే ఏమిటి? అసలెందుకు భయపడాలి?

పసిఫిక్ మహాసముద్రం మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే పెరగడాన్నే ఎల్ నినో అంటారు. ఇది వినడానికి చిన్న మార్పులా అనిపించినా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా గాలి మళ్లింపును, వర్షపాత గమనాన్ని పూర్తిగా మార్చేస్తుంది. వాతావరణ శాస్త్రంలో దీనిని 'ఎన్సో' (ENSO) చక్రంలో భాగంగా పిలుస్తారు. ఇందులో మూడు దశలు ఉంటాయి: వేడి దశ (ఎల్ నినో), చల్లని దశ (లా నినా), మరియు తటస్థ దశ. ప్రస్తుతం మనం తటస్థ దశ నుంచి నేరుగా వేడి దశలోకి ప్రవేశిస్తున్నామని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

"ప్రస్తుతం తటస్థంగా ఉన్న వాతావరణ పరిస్థితులు త్వరలోనే మారనున్నాయి. మే నుంచి జూలై మధ్యలో 'ఎల్ నినో' ఏర్పడే అవకాశాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయని మా అంచనాలు చెబుతున్నాయి" అని డబ్ల్యూఎంవో వాతావరణ అంచనాల విభాగం చీఫ్ విల్‌ఫ్రాన్ మౌఫుమా ఒక్యా తెలిపారు.

భారత వాతావరణంపై ప్రభావం: వ్యవసాయానికి గండం

భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలకమైన రుతుపవనాలపై ఎల్ నినో నేరుగా దెబ్బకొడుతుంది. భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) ఇప్పటికే ప్రాథమిక అంచనాలను వెలువరించింది. 2026 నైరుతి రుతుపవనాల కాలంలో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం (సుమారు 92 శాతం) నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని పేర్కొంది.

దీని ప్రభావం ప్రధానంగా గ్రామీణ భారతంపై పడనుంది. మన దేశంలో సాగు నీటి కోసం మెజారిటీ రైతులు వర్షాలపైనే ఆధారపడతారు. వర్షాలు తగ్గితే పంట దిగుబడి పడిపోవడమే కాకుండా, ఆహార వస్తువుల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకవచ్చు. ఇది సామాన్యుడి జేబుకు చిల్లు పెట్టడమే కాకుండా, గ్రామీణ ప్రజల ఆదాయంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. గత చరిత్రను పరిశీలిస్తే, ఎల్ నినో ఏర్పడిన ప్రతిసారీ భారత్‌లో తీవ్రమైన నీటి ఎద్దడి, కరువు పరిస్థితులు తలెత్తాయి.

హిమాలయాల్లో తగ్గిన మంచు.. పొంచి ఉన్న నీటి కరువు

వాతావరణ మార్పులు కేవలం సముద్రాలకే పరిమితం కాలేదు. హిందూకుష్ హిమాలయాల్లో మంచు విస్తీర్ణం సాధారణం కంటే 27.8 శాతం తగ్గిందని అంతర్జాతీయ పర్వత అభివృద్ధి కేంద్రం (ICIMOD) వెల్లడించింది. వరుసగా నాలుగేళ్లుగా ఇక్కడ మంచు కనిష్ట స్థాయికి పడిపోవడం ఇదే మొదటిసారి.

గంగా, సింధు, బ్రహ్మపుత్ర వంటి జీవనదులకు హిమాలయాలే ఆధారం. ఎండాకాలంలో ఈ మంచు నెమ్మదిగా కరుగుతూ నదుల్లో నీటి ప్రవాహాన్ని స్థిరంగా ఉంచుతుంది. అయితే, ఇప్పుడు మంచు నిల్వలు తగ్గడంతో వేసవిలో ఈ నదులు ఎండిపోయే ప్రమాదం ఉంది. దీనివల్ల ఉత్తర భారతదేశంలోని కోట్లాది మంది ప్రజలకు తాగునీరు, సాగునీటి కష్టాలు తప్పవు.

గ్లోబల్ వార్మింగ్ తో మరింత ముప్పు

ఎల్ నినో అనేది ఒక సహజ ప్రక్రియే అయినప్పటికీ, భూతాపం (Global Warming) వల్ల దీని తీవ్రత పెరుగుతోందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. సముద్రాలు, వాతావరణం ఇప్పటికే వేడెక్కి ఉండటం వల్ల ఎల్ నినో మరింత శక్తివంతంగా మారుతోంది. 2024 సంవత్సరం ఇప్పటికే అత్యంత వేడి సంవత్సరంగా రికార్డు సృష్టించగా, 2026లో ఎల్ నినో తోడైతే ఉష్ణోగ్రతలు మరిన్ని రికార్డులను తిరగరాయవచ్చు. అమెరికా, ఐరోపా, ఆఫ్రికా దేశాల్లో కూడా దీని ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

1. ఎల్ నినో అంటే ఏమిటి? ఇది భారత్‌పై ఎలా ప్రభావం చూపుతుంది?

ఎల్ నినో అంటే పసిఫిక్ మహాసముద్రం వేడెక్కడం. ఇది భారతదేశంలో రుతుపవనాలను బలహీనపరుస్తుంది, తద్వారా వర్షాలు తగ్గి ఎండలు పెరుగుతాయి.

2. 2026లో వర్షాలు ఎలా ఉండబోతున్నాయి?

భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) అంచనా ప్రకారం, ఈ ఏడాది నైరుతి రుతుపవనాల ద్వారా వర్షపాతం సాధారణం కంటే తక్కువగా (92%) ఉండే అవకాశం ఉంది.

3. హిమాలయాల్లో మంచు తగ్గడం వల్ల వచ్చే నష్టమేంటి?

హిమాలయాల్లో మంచు తగ్గితే గంగా, సింధు వంటి నదులకు నీటి సరఫరా తగ్గుతుంది. ఇది వేసవిలో తీవ్రమైన నీటి కరువుకు దారితీస్తుంది.

4. ఎల్ నినో సమయంలో సామాన్యులు ఎలాంటి ఇబ్బందులు పడతారు?

పంటలు పండక పోవడం వల్ల ఆహార ధరలు పెరగవచ్చు (ద్రవ్యోల్బణం). అలాగే తీవ్రమైన వడగాల్పులు, నీటి కొరత ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది.