భారతదేశ స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP) వృద్ధి రేటు సెప్టెంబర్ 2025తో ముగిసిన రెండవ త్రైమాసికంలో (Q2 FY26) ఏకంగా 8.2%గా నమోదై, మార్కెట్ అంచనాలను అధిగమించింది. ఆర్థికవేత్తలు 7.3% (రాయిటర్స్ పోల్), ఎస్బీఐ రీసెర్చ్ 7.5%, బ్లూమ్బెర్గ్ 7.4% వృద్ధిని అంచనా వేశారు. ఈ పటిష్టమైన వృద్ధి, గత ఆరు త్రైమాసికాలలో అత్యధికంగా ఉంది.
నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ ఆఫీస్ (NSO) శుక్రవారం విడుదల చేసిన ఈ గణాంకాలు, భారీ టారిఫ్లను ఎదుర్కొంటున్నప్పటికీ, ప్రపంచంలో నాలుగో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ అయిన భారతదేశం యొక్క పటిష్టతను స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
వృద్ధికి ప్రధాన కారకాలు (Sectoral Performance)
పటిష్టమైన GDP వృద్ధికి కీలక రంగాల పనితీరు వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:
- వినియోగం (Consumption): ప్రైవేట్ తుది వినియోగ వ్యయం (Private Final Consumption Expenditure - PFCE) Q1 FY26లో 7.0% ఉండగా, Q2 FY26లో ఇది వార్షికంగా 7.9% పెరిగింది. ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థలో దేశీయ డిమాండ్ బలంగా ఉన్నట్లు సూచిస్తుంది.
- తయారీ రంగం (Manufacturing): ఈ త్రైమాసికంలో తయారీ రంగం ఉత్పత్తి వార్షికంగా 9.1% పెరిగింది. Q1 FY26లో ఇది 7.7%గా ఉంది. ఉత్పత్తి పెరగడం వృద్ధికి ప్రధాన మద్దతుగా నిలిచింది.
- నిర్మాణ రంగం (Construction): నిర్మాణ కార్యకలాపాలు Q2 FY26లో వార్షికంగా 7.2% వృద్ధి చెందాయి. అంతకుముందు త్రైమాసికంలో ఇది 7.6%గా నమోదైంది.
- ప్రభుత్వ వ్యయం (Government Spending): ప్రభుత్వ వ్యయం Q1 FY26లో 7.4% పెరగగా, Q2 FY26లో ఇది వార్షికంగా 2.7% తగ్గింది.
ఆర్థికవేత్తల విశ్లేషణ: అనూహ్య వృద్ధి వెనుక కారణాలు
ఎమ్కే గ్లోబల్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్ చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ మాధవి అరోరా ఈ అసాధారణ వృద్ధిపై స్పందించారు. "భారత GDP వృద్ధి రేటు అంచనాలను మించి 8.2%కి పెరిగింది. ఇందుకు అనుకూలమైన డిఫ్లేటర్ ప్రభావాలు (ద్రవ్యోల్బణం తగ్గడం వల్ల వాస్తవ GDP పెరగడం), ద్రవ్య, నియంత్రణ సడలింపుల యొక్క జాప్య ప్రభావాలు (Lagged effects), అలాగే భారత ఎగుమతులపై టారిఫ్ల ప్రభావం పరిమితంగా ఉండటం దోహదపడ్డాయి" అని తెలిపారు. వినియోగదారుల డిమాండ్ మెరుగుపడటంతో, FY26 వృద్ధి సులభంగా 7%గా నమోదు కావచ్చని ఆమె అంచనా వేశారు.
{{/usCountry}}ఎమ్కే గ్లోబల్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్ చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ మాధవి అరోరా ఈ అసాధారణ వృద్ధిపై స్పందించారు. "భారత GDP వృద్ధి రేటు అంచనాలను మించి 8.2%కి పెరిగింది. ఇందుకు అనుకూలమైన డిఫ్లేటర్ ప్రభావాలు (ద్రవ్యోల్బణం తగ్గడం వల్ల వాస్తవ GDP పెరగడం), ద్రవ్య, నియంత్రణ సడలింపుల యొక్క జాప్య ప్రభావాలు (Lagged effects), అలాగే భారత ఎగుమతులపై టారిఫ్ల ప్రభావం పరిమితంగా ఉండటం దోహదపడ్డాయి" అని తెలిపారు. వినియోగదారుల డిమాండ్ మెరుగుపడటంతో, FY26 వృద్ధి సులభంగా 7%గా నమోదు కావచ్చని ఆమె అంచనా వేశారు.
{{/usCountry}}కొటక్ ఇన్స్టిట్యూషనల్ ఈక్విటీస్ చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ సువోదీప్ రక్షిత్ మాట్లాడుతూ.. "బలమైన ప్రభుత్వ వ్యయం, ముఖ్యంగా మూలధన వ్యయం (Capex), పండుగ సీజన్ డిమాండ్కు ముందు ఎగుమతులను ముందుగానే పంపడం (Front-loading of exports) వంటివి ఈ బ్లాక్బస్టర్ GDP వృద్ధికి దారితీశాయి. పండుగ డిమాండ్, వాయిదా పడిన వినియోగం (Pent-up consumption) కారణంగా Q3 FY26లో కూడా GDP వృద్ధి బలంగా నమోదయ్యే అవకాశం ఉంది" అని పేర్కొన్నారు.
టారిఫ్లు & జీఎస్టీ ప్రభావం
అమెరికా ప్రెసిడెంట్ డొనాల్డ్ ట్రంప్ నాయకత్వంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ (US) ఆగస్టు 23న భారతదేశ ఎగుమతులపై 50% టారిఫ్లను విధించింది. దీనికి కారణం, భారతదేశం దిగుమతులపై విధించిన అడ్డంకులు, అలాగే రష్యా చమురు కొనుగోళ్లు మాస్కోకు మద్దతు ఇస్తున్నాయని ఆరోపించడం. దీనికి ప్రతిగా, దేశీయ ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడానికి సబ్బులు, చిన్న కార్ల వంటి వందలాది వస్తువులపై పన్నులను తగ్గించే జీఎస్టీ 2.0 సెప్టెంబర్ 22న అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ రెండు పరిణామాల ప్రభావం Q2 GDP వృద్ధి రేటుపై పూర్తిగా కనిపించలేదు.
ద్రవ్య విధానంపై సవాలు
అక్టోబర్ 2025లో ద్రవ్యోల్బణం రేటు రికార్డు కనిష్ట స్థాయి 0.25%కి పడిపోవడం, డిసెంబర్లో జరగబోయే ఆర్బీఐ ద్రవ్య విధాన సమీక్షలో (MPC) వడ్డీ రేట్లను తగ్గించే అవకాశాలను పెంచుతోంది.
డీబీఎస్ బ్యాంక్ సింగపూర్ సీనియర్ ఎకనామిస్ట్ రాధికా రావు ఈ అంశంపై స్పందిస్తూ.. "ఒకవైపు బలమైన వృద్ధి, మరోవైపు రికార్డు కనిష్ట ద్రవ్యోల్బణం కలయికతో డిసెంబర్ రేట్ సమీక్షలో ఎంపీసీ సవాలుతో కూడిన చర్యను ఎదుర్కోవలసి వస్తుంది. బలహీనమైన ద్రవ్యోల్బణం కారణంగా ఏర్పడిన అధిక వాస్తవ రేటు బఫర్ను, వృద్ధికి మద్దతు ఇచ్చేందుకు రేట్లను మరింత తగ్గించడానికి ఆర్బీఐ సమర్థించుకునే అవకాశం ఉంది" అని తెలిపారు.
అదే విధంగా, కొటక్ మహీంద్రా బ్యాంక్ చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ ఉపాసనా భరద్వాజ్ కూడా "రియల్ GDP వృద్ధి ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, నామమాత్రపు GDP వృద్ధి సింగిల్-డిజిట్లోనే ఉండటం అంతర్గత కార్యకలాపాలు నెమ్మదిగా ఉన్నట్లు సూచిస్తుంది. ద్రవ్యోల్బణం సానుకూలంగా ఉన్నందున, రాబోయే పాలసీలో 25 బేసిస్ పాయింట్లు రేటు తగ్గింపు ఉంటుందనే మా అంచనాలను కొనసాగిస్తున్నాం" అని పేర్కొన్నారు.