రూపాయి చారిత్రక పతనం: డాలర్‌తో పోలిస్తే తొలిసారిగా 95 మార్కు దాటిన రూపాయి.. త్వరలోనే 100కు చేరుతుందా?

అమెరికా డాలర్‌తో పోలిస్తే భారత రూపాయి విలువ చరిత్రలోనే తొలిసారిగా 95 మార్కును దాటి పతనమైంది. ఆర్‌బీఐ నిబంధనలు కఠినతరం చేసినప్పటికీ రూపాయి కోలుకోలేకపోతోంది.

అమెరికా డాలర్‌తో పోలిస్తే భారత రూపాయి విలువ రోజురోజుకూ క్షీణిస్తోంది. తాజాగా సోమవారం నాటి ట్రేడింగ్‌లో దేశీయ కరెన్సీ చరిత్రలోనే ఎన్నడూ లేని విధంగా అత్యంత కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయింది. తొలిసారిగా డాలర్‌తో పోలిస్తే రూపాయి 95 మార్కును దాటి బలహీనపడింది. ఒక దశలో రూపాయి విలువ 0.3 శాతం తగ్గి 95.20 స్థాయిని తాకింది.

రూపాయి చారిత్రక పతనం: డాలర్‌తో పోలిస్తే తొలిసారిగా 95 మార్కు దాటిన రూపాయి (REUTERS)

నిజానికి సోమవారం మార్కెట్ ప్రారంభంలో రూపాయి దాదాపు 1 శాతానికి పైగా లాభాలతో బలపడింది. బ్యాంకుల ఫారెక్స్ పరిమితులపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) కఠిన నిబంధనలు విధించడంతో రూపాయి కోలుకుంటుందని అందరూ భావించారు. కానీ ఆ ఆనందం ఎంతోసేపు నిలవలేదు. మార్చి నెలలోనే రూపాయి విలువ ఇప్పటివరకు 4 శాతానికి పైగా క్షీణించింది. గత ఏడేళ్ల కాలంలో రూపాయికి ఇదే అత్యంత దారుణమైన నెలవారీ ప్రదర్శన కావడం గమనార్హం.

రూపాయి ఇంతలా పతనమవడానికి కారణాలేంటి?

ప్రముఖ అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థ రాయిటర్స్ కథనం ప్రకారం.. గత శుక్రవారం బ్యాంకుల విదేశీ మారకద్రవ్య పరిమితులపై ఆర్‌బీఐ కొత్త ఆంక్షలు విధించింది. ఈ నిర్ణయంతో బ్యాంకులు దేశీయ మార్కెట్లో ఉన్న డాలర్లను విక్రయించి, విదేశాల్లోని నాన్-డెలివరబుల్ ఫార్వర్డ్ (NDF) మార్కెట్లో తమ పొజిషన్లను పెంచుకున్నాయి. ఈ రెండు మార్కెట్ల మధ్య దాదాపు 25 బిలియన్ డాలర్ల నుంచి 35 బిలియన్ డాలర్ల భారీ వ్యత్యాసం ఉందని అంచనా.

ఈ పరిణామాలను కొన్ని దిగ్గజ సంస్థలు తమకు అనుకూలంగా మార్చుకున్నాయి. దేశీయ మార్కెట్లో తక్కువ ధరకు డాలర్లను కొనుగోలు చేసి, వాటిని విదేశీ ఎన్‌డీఎఫ్ మార్కెట్లో విక్రయించి లాభాలు గడించాయి. దీనివల్ల ఆన్‌షోర్ మార్కెట్‌లో డాలర్లకు విపరీతమైన డిమాండ్ ఏర్పడింది. ఇది రూపాయిపై తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచి, అది నష్టాల్లోకి జారుకోవడానికి దారితీసింది. దీనికి తోడు పెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థలు తమ స్వల్పకాలిక రుణాల చెల్లింపుల కోసం ముందుగానే డాలర్లను కొనుగోలు చేయడం (హెడ్జింగ్) కూడా రూపాయి పతనానికి మరొక ముఖ్య కారణం. ఈ పరిణామాలు రూపాయి విలువను మరింత దిగజార్చాయి.

రిజర్వ్ బ్యాంక్ వ్యూహం ఏమిటి?

రూపాయి విలువ వేగంగా పడిపోతున్న తరుణంలో రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటుందనేది ఇప్పుడు అత్యంత కీలకంగా మారింది. ఈ సంక్షోభంపై షిన్హాన్ బ్యాంక్ ట్రెజరీ హెడ్ కునాల్ సోధాని తన విశ్లేషణను పంచుకున్నారు.

"రిజర్వ్ బ్యాంక్ ప్రాధాన్యత ఎప్పుడూ రూపాయి పతనాన్ని ఒక నిర్దిష్ట స్థాయి వద్ద అడ్డుకోవడం కాదు. మార్కెట్‌లో తీవ్రమైన అస్థిరత లేదా ఒడిదుడుకులు లేకుండా చూడటమే ఆర్‌బీఐ ప్రధాన లక్ష్యం" అని కునాల్ సోధాని వివరించారు. స్పాట్ మరియు ఫార్వర్డ్ మార్కెట్లలో ఆర్‌బీఐ నిరంతరం జోక్యం చేసుకుంటూ పరిస్థితిని అదుపులోకి తీసుకురాగలదని ఆయన పేర్కొన్నారు.

సాధారణంగా రూపాయి విలువను కాపాడేందుకు ఆర్‌బీఐ తన వద్ద ఉన్న డాలర్లను విక్రయిస్తుంది. అలా చేసినప్పుడు మార్కెట్లో రూపాయి లభ్యత తగ్గుతుంది. కాబట్టి దేశీయంగా వడ్డీ రేట్లు పెరిగి ఆర్థిక వృద్ధి కుంటుపడకుండా ఉండేందుకు ఆర్‌బీఐ వేరియబుల్ రేట్ రెపో (VRR) వేలం లేదా ఓపెన్ మార్కెట్ ఆపరేషన్స్ (OMOs) వంటి మార్గాల ద్వారా మార్కెట్లోకి నగదును విడుదల చేయాల్సి ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో రూపాయి రాబోయే రోజుల్లో 100 మార్కును తాకుతుందా అనే అనుమానాలు మదుపర్లలో వ్యక్తమవుతున్నాయి. అంతర్జాతీయ భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు, ముడి చమురు ధరలు మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో డాలర్ విపరీతంగా బలోపేతం కావడం వంటి అంశాలపైనే రూపాయి భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది. అయినప్పటికీ, ఆర్‌బీఐ వద్ద తగినంత విదేశీ మారక నిల్వలు ఉండటం వల్ల రూపాయిని ఒకేసారి భారీగా పతనం కాకుండా కాపాడే అవకాశం ఉంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

రూపాయి విలువ ఎందుకు చారిత్రక కనిష్టానికి పడిపోయింది?

ఆర్‌బీఐ కొత్త నిబంధనల కారణంగా బ్యాంకులు తమ డాలర్ పొజిషన్లను మార్చుకోవడం, అలాగే విదేశీ మార్కెట్లలో అధిక రేటుకు డాలర్లను విక్రయించడం వల్ల దేశీయంగా రూపాయిపై ఒత్తిడి పెరిగింది.

డాలర్‌తో పోలిస్తే రూపాయి 100 మార్కును చేరుకుంటుందా?

ప్రస్తుతానికి రూపాయి తీవ్రమైన ఒత్తిడిలోనే ఉంది. అయితే మార్కెట్ ఒడిదుడుకులను అదుపు చేయడానికి ఆర్‌బీఐ నిరంతరం చర్యలు తీసుకుంటుంది కాబట్టి వెంటనే 100కు చేరుతుందని ఖచ్చితంగా చెప్పలేము.