మహీంద్రా యూనివర్శిటీ (Mahindra University) ఇంజనీరింగ్లో సరికొత్త అధ్యాయాన్ని లిఖిస్తూ, అత్యాధునిక, ఇంటిగ్రేటెడ్ సివిల్ ఇంజనీరింగ్ లాబొరేటరీ పర్యావరణ వ్యవస్థ అయిన 'ఇన్ఫ్రాఎక్స్ (InfraX)'ను ఇటీవల ప్రారంభించింది. ప్రపంచ సుస్థిరత (Global Sustainability), మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) ప్రాధాన్యతలకు అనుగుణంగా, నిమజ్జన (Immersive), ఆచరణాత్మక (Hands-on), బహుళ-విభాగాల (Multidisciplinary) విద్యను అందించే లక్ష్యంతో ఈ లాబ్స్ రూపొందించారు. ఈ సందర్భంగా మహీంద్రా యూనివర్శిటీ ఎకోల్ సెంట్రల్ స్కూల్ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్ అసోసియేట్ డీన్ డాక్టర్ విశాలాక్షి తలకోకులతో హిందుస్తాన్ టైమ్స్ ప్రతినిధి జరిపిన ఇంటర్వ్యూ వివరాలు మీ కోసం.
డా. విశాలాక్షి తలకోకులతో ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూ
సవాళ్లకు పరిష్కారం దిశగా
ప్రశ్న: భారతదేశంలో సుస్థిరమైన, టెక్-ఆధారిత మౌలిక సదుపాయాల భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దడంలో కీలకాంశాలు, సవాళ్లు ఏమిటి? వాటిని మహీంద్రా యూనివర్శిటీ ఎలా పరిష్కరిస్తోంది?
డాక్టర్ విశాలాక్షి: భారతదేశంలో మౌలిక సదుపాయాల రంగం అపూర్వమైన ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు, అంతర్జాతీయ ప్రాధాన్యతల కారణంగా పెద్ద మార్పుకు లోనవుతోంది. నెట్-జీరో లక్ష్యాలు, డిజిటల్ ట్విన్స్ (Digital Twins) వినియోగం, వాతావరణ స్థితిస్థాపకతతో కూడిన డిజైన్, సుస్థిర పదార్థాలు, అలాగే డేటా-ఆధారిత నిర్ణయాల అవసరం వంటి సవాళ్లు ఈ రంగ భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దుతున్నాయి.
ఈ సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి మహీంద్రా యూనివర్శిటీ సివిల్ ఇంజనీరింగ్ విద్యార్థులను ముందుగానే సిద్ధం చేస్తోంది. ఇందుకోసం కొత్తగా ప్రారంభించిన ఇన్ఫ్రాఎక్స్ లాబ్స్ (InfraX Labs) ద్వారా సుస్థిరత, మెటీరియల్స్ సైన్స్, డిజిటల్ ఇంజనీరింగ్, ఇంటెలిజెంట్ మొబిలిటీ వంటి అంశాలను ఒకే వేదిక కిందకు తీసుకొచ్చాం.
మెటీరియల్స్ హబ్ లాబ్ (Materials Hub Lab): తక్కువ కార్బన్, రీసైకిల్, స్మార్ట్ నిర్మాణ సామగ్రిపై దృష్టి సారిస్తుంది. ఇది నిర్మాణంలో ఉన్న కార్బన్ను తగ్గించడానికి, దీర్ఘకాలిక మన్నికను మెరుగుపరచడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
ఇంటెలిజెంట్ మొబిలిటీ అండ్ సిస్టమ్స్ (iMaS) లాబ్: ట్రాఫిక్ ఉద్గారాలు, భద్రత, స్మార్ట్ మొబిలిటీకి సంబంధించిన సవాళ్లను పరిష్కరిస్తుంది. ట్రాఫిక్ మోడలింగ్, ఉద్గారాల అంచనా, ఈవీ (EV) సంబంధిత అధ్యయనాల కోసం విద్యార్థులు అధునాతన సాధనాలతో పనిచేస్తారు.
{{/usCountry}}ఇంటెలిజెంట్ మొబిలిటీ అండ్ సిస్టమ్స్ (iMaS) లాబ్: ట్రాఫిక్ ఉద్గారాలు, భద్రత, స్మార్ట్ మొబిలిటీకి సంబంధించిన సవాళ్లను పరిష్కరిస్తుంది. ట్రాఫిక్ మోడలింగ్, ఉద్గారాల అంచనా, ఈవీ (EV) సంబంధిత అధ్యయనాల కోసం విద్యార్థులు అధునాతన సాధనాలతో పనిచేస్తారు.
{{/usCountry}}జియోస్పేషియల్ ఇంజనీరింగ్ మ్యాపింగ్ & సర్వేయింగ్ (GEMS) లాబ్: LiDAR, ఫోటోగ్రామెట్రీ, డ్రోన్ మ్యాపింగ్ వంటి డేటా-ఇంటెన్సివ్ టూల్స్లో పరిశ్రమకు సిద్ధంగా ఉన్న నిపుణులకు శిక్షణ ఇస్తుంది.
ఇన్ఫ్రావిజన్ లాబ్ (InfraVision Lab): విద్యార్థులు సాంప్రదాయ 2డీ డ్రాయింగ్ల నుండి 3డీ పారామెట్రిక్ మోడలింగ్, బీఐఎం (BIM), డిజిటల్ ట్విన్ వర్క్ఫ్లోస్కు మారడానికి సహాయపడుతుంది. ఇది వ్యర్థాలను తగ్గించి, బిల్డింగ్ లైఫ్ సైకిల్ అంతటా శక్తి వినియోగాన్ని ఆప్టిమైజ్ చేస్తుంది.
ఎన్డీటీ (NDT) లాబ్: నాన్-డిస్ట్రక్టివ్ టెస్టింగ్ను డిజిటల్ మోడలింగ్, జియోస్పేషియల్ సామర్థ్యాలతో అనుసంధానిస్తుంది.
క్రాఫ్టింగ్ లాబ్ (Crafting Lab): విద్యార్థులు మౌలిక సదుపాయాల నమూనాలను రూపొందించడానికి, నిర్మించడానికి, పరీక్షించడానికి ఆచరణాత్మక అభ్యాస వాతావరణాన్ని అందిస్తుంది.
ఎకోస్పియర్ లాబ్ (Ecosphere Lab): మారిన హైడ్రోలాజికల్ సరళి (Hydrological Patterns) కారణంగా పెరిగిన పట్టణ వరదలు, కాలుష్య కారకాలు, వనరుల సామర్థ్యం వంటి కీలక పర్యావరణ సవాళ్లను పరిశోధన ద్వారా పరిష్కరిస్తుంది.
ఈ లాబ్స్ ద్వారా, విద్యార్థులకు సుస్థిరమైన, స్థితిస్థాపకమైన, సాంకేతికతతో నడిచే భవిష్యత్తును నిర్మించడానికి అవసరమైన నైపుణ్యాలు, సాధనాలను మేం అందిస్తున్నాం.
ఆధునిక ప్రపంచ మౌలిక సదుపాయాల దిశగా
ప్రశ్న: ఇన్ఫ్రాఎక్స్, ఈ కొత్త అత్యాధునిక సివిల్ ఇంజనీరింగ్ లాబ్ వ్యవస్థ, ప్రపంచ సుస్థిర, మౌలిక సదుపాయాల ప్రాధాన్యతలకు అనుగుణంగా బహుళ-విభాగాల విద్యను ఎలా అందిస్తుంది?
డాక్టర్ విశాలాక్షి: ఇన్ఫ్రాఎక్స్ అనేది మహీంద్రా యూనివర్శిటీలో పదార్థాలు (Materials), పర్యావరణ వ్యవస్థలు, జియోస్పేషియల్ టెక్నాలజీలు, డిజిటల్ మోడలింగ్, రవాణా ఇంజనీరింగ్, స్ట్రక్చరల్ మూల్యాంకనం (Structural Evaluation) వంటి వాటిని ఒకే వేదికపైకి తీసుకొచ్చిన సమగ్ర వ్యవస్థ.
మెటీరియల్స్ హబ్ లాబ్ ద్వారా విద్యార్థులు తక్కువ కార్బన్, రీసైకిల్, స్మార్ట్ నిర్మాణ సామగ్రిపై ప్రయోగాలు చేయవచ్చు.
దీనికి తోడుగా, ఎకోస్పియర్ లాబ్ నీటి నాణ్యత పర్యవేక్షణ, పర్యావరణ నివారణ వ్యవస్థలు (Ecological Remediation Systems), ఆల్గే ఆధారిత చికిత్సలు (Algal-based Treatments) వంటి వాటిపై దృష్టి సారించి సుస్థిరతకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.
జీఈఎమ్ఎస్ (GEMS) లాబ్ సర్వేయింగ్ విద్యను సాంప్రదాయ పరికరాల నుండి LiDAR, డ్రోన్లు, ఫోటోగ్రామెట్రీ వంటి అధునాతన సాధనాలకు మారుస్తుంది.
ఇన్ఫ్రావిజన్ లాబ్ అనేది ఇన్ఫ్రాఎక్స్కి డిజిటల్ వెన్నెముక వంటిది. ఇది విద్యార్థులను 2డి డ్రాఫ్టింగ్ నుండి బీఐఎం (BIM), పారామెట్రిక్ మోడలింగ్, వర్చువల్ రియాలిటీ (VR/AR) ఆధారిత వాక్త్రూలు, డిజిటల్ ట్విన్స్కు మారుస్తుంది. ఆధునిక ప్రపంచ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులలో అవసరమయ్యే సహకారాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఐమాస్ (iMaS) లాబ్ ఇంటెలిజెంట్ మొబిలిటీ, ఉద్గారాల మోడలింగ్, స్థితిస్థాపకత కలిగిన పట్టణ వ్యవస్థలపై పనిచేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
చివరగా, ఎన్డీటీ లాబ్ భౌతిక నిర్మాణ అంచనాను డిజిటల్ డిజైన్, జియోస్పేషియల్ డేటాసెట్లతో అనుసంధానిస్తుంది.
ఈ లాబ్లు కలసి, విద్యార్థులను సుస్థిరమైన, సాంకేతికతతో కూడిన మౌలిక సదుపాయాలను డిజైన్ చేయడానికి, మూల్యాంకనం చేయడానికి, నిర్వహించడానికి సిద్ధం చేస్తాయి.
సవాళ్లపై ఆచరణాత్మక శిక్షణ
ప్రశ్న: డిజిటల్ ట్విన్, బీఐఎం, జియోస్పేషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ వంటి సాంకేతికతలు, అలాగే నేచర్-బేస్డ్ సొల్యూషన్స్ను మీ పరిశోధన, పాఠ్యప్రణాళికలో ఎలా అనుసంధానించారు?
డాక్టర్ విశాలాక్షి: డిజిటల్ ట్విన్, బీఐఎం (BIM), జియోస్పేషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ మా సివిల్ ఇంజనీరింగ్ శాఖలో బోధన, పరిశోధన వ్యవస్థకు సాంకేతిక వెన్నెముకగా పనిచేస్తున్నాయి.
ఇన్ఫ్రాఎక్స్ ద్వారా, డ్రోన్లు, టోటల్ స్టేషన్లు, జీఐఎస్ (GIS) ప్లాట్ఫారమ్లు, అధునాతన సిమ్యులేషన్ సాఫ్ట్వేర్లను ఉపయోగించి విద్యార్థులు ఈ సాధనాలను ఆచరణాత్మకంగా నేర్చుకుంటారు. దీనితో వారు ఖచ్చితమైన ప్రాదేశిక డేటాను సేకరించడం, కచ్చితమైన బీఐఎం మోడల్లను అభివృద్ధి చేయడం, మౌలిక సదుపాయాల పనితీరును పర్యవేక్షించగల డైనమిక్ డిజిటల్ ట్విన్స్ను నిర్మించడం చేస్తారు. ఒక డిజిటల్ ట్విన్ అనేది కేవలం 3డీ విజువలైజేషన్ కాదని, ఇది గాలి ప్రవాహం, పగటి వెలుతురు, శక్తి వినియోగం, వరదల గతిశీలత వంటి పర్యావరణ ఇన్పుట్లను ఏకీకృతం చేసే జీవ, డేటా-ఆధారిత సుస్థిరత సాధనం అని మేం నొక్కి చెప్తాం.
జియోస్పేషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ సహజ భూభాగం, నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలు, హైడ్రోలాజికల్ దుర్బలత్వాలు, కాలుష్య మార్గాలు వంటి వాటిని మ్యాప్ చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఇది నేచర్-బేస్డ్ సొల్యూషన్స్ను బలోపేతం చేస్తుంది. ఇక్కడ విద్యార్థులు సహజ పారుదల సరళికి, పర్యావరణ ప్రవాహాలకు అనుగుణంగా మౌలిక సదుపాయాలను ఎలా డిజైన్ చేయాలో నేర్చుకుంటారు.
ఎకోస్పియర్ లాబ్లో, విద్యార్థులు బయో-ఆధారిత పదార్థాలు, గ్రీన్ కాంక్రీట్, పారగమ్య మిశ్రమాలు (Permeable Mixes), కార్బన్ సీక్వెస్టరింగ్ వ్యవస్థలు, కృత్రిమ చిత్తడి నేలలు, వనరుల రికవరీ నమూనాలతో పనిచేస్తారు. ఈ డేటాసెట్లను డిజిటల్ ట్విన్, జియోస్పేషియల్ మోడల్లకు తిరిగి అనుసంధానిస్తారు.
ఈ డిజిటల్, పర్యావరణ ఫ్రేమ్వర్క్లు కలసి, సాంకేతికంగా అభివృద్ధి చెందిన, పర్యావరణపరంగా పటిష్టమైన, రియల్ వరల్డ్ సవాళ్లకు స్థితిస్థాపకత కలిగిన పరిష్కారాలను రూపొందించేందుకు విద్యార్థులకు సహాయపడతాయి.
ఇండస్ట్రీ అవసరాలను తీర్చేలా శిక్షణ
ప్రశ్న: రియల్ టైమ్ మౌలిక సదుపాయాల సవాళ్లను పరిష్కరించడానికి మహీంద్రా యూనివర్శిటీ ఉపయోగించే అత్యంత ప్రభావవంతమైన పరిశ్రమ-విద్యా సహకార నమూనాలు ఏమిటి?
డాక్టర్ విశాలాక్షి: మహీంద్రా యూనివర్శిటీ అత్యంత ప్రభావవంతమైన సహకార నమూనాలు:
ప్రత్యక్ష పరిశ్రమ-ప్రాయోజిత ప్రాజెక్టులు (Live Industry-Sponsored Projects): పరిశ్రమలచే నిధులు అందుకున్న ప్రాజెక్టులలో విద్యార్థులు పనిచేస్తారు.
ఉమ్మడి పరిశోధన (Joint Research): మెటీరియల్స్ హబ్ యొక్క టెస్టింగ్ సౌకర్యాలపై కంపెనీలతో కలసి పరిశోధన చేయడం.
నిధులందించే ఇంటర్న్షిప్లు (Funded Internships): పరిశ్రమలో వృత్తిపరమైన అనుభవాన్ని అందిస్తాయి.
కొత్త మెటీరియల్ ప్రమాణాల సహ-సృష్టి (Co-creation of New Material Standards): పరిశ్రమ భాగస్వాములతో కలసి కొత్త ప్రమాణాలను రూపొందించడం.
మూడవ నమూనాలో, పరిశ్రమలు మా లాబ్లను వారి పరిశోధన వ్యవస్థ యొక్క పొడిగింపుగా ఉపయోగిస్తాయి. ఇది పరిశ్రమలో సాంకేతికతను వేగంగా స్వీకరించడానికి సహాయపడుతుంది.
ఎకోస్పియర్ లాబ్లో, మేము ఐఐటీ హైదరాబాద్, నాగాలాండ్ యూనివర్శిటీ, రిత్సుమెకాన్ యూనివర్శిటీ వంటి గ్లోబల్ సంస్థలతో కలసి పనిచేస్తున్నాం. ఈ భాగస్వామ్యాలు కాలుష్య కారకాల హై-రిజల్యూషన్ పర్యవేక్షణ, వాతావరణ ప్రభావ అంచనాలు, పరిష్కారాల అభివృద్ధికి మద్దతు ఇస్తాయి.
ఈ నమూనాలు మహీంద్రా యూనివర్శిటీ పరిశ్రమతో అనుసంధానమై ఉండటమే కాకుండా, పరిష్కారాలను చురుకుగా సృష్టిస్తోందని నిరూపిస్తున్నాయి. దీని ద్వారా పరిశ్రమకు సిద్ధంగా ఉన్న ఇంజనీర్లను తయారు చేస్తున్నాం.
పరిశోధన ఆధారిత ఆవిష్కరణలు
ప్రశ్న: బిల్ట్ ఎన్విరాన్మెంట్ (Built Environment) రంగంలో పరిశోధన-ఆధారిత, బహుళ-విభాగాల ఆవిష్కరణలను పెంపొందించడానికి మహీంద్రా యూనివర్శిటీ యొక్క దీర్ఘకాలిక విజన్ ఏమిటి?
డాక్టర్ విశాలాక్షి: తక్కువ-కార్బన్, సుస్థిర నిర్మాణ సామగ్రి, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల వ్యవస్థలు, వాతావరణ స్థితిస్థాపకత కలిగిన నిర్మాణం (Climate-Resilient Built-Environment) కోసం భారతదేశంలో అగ్రగామి పరిశోధన-కేంద్రంగా స్థిరపడటం మా దీర్ఘకాలిక విజన్.
సివిల్ ఇంజనీరింగ్, పర్యావరణ శాస్త్రం, ఆర్కిటెక్చర్, డేటా అనలిటిక్స్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) వంటివి ఏకమై, దేశం ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లను పరిష్కరించేందుకు, 2047 నాటికి భారతదేశం క్లైమేట్-పాజిటివ్ (Climate-Positive) అభివృద్ధికి మారడానికి మద్దతు ఇచ్చేందుకు ప్రయత్నిస్తాం.
మెటీరియల్స్ హబ్ లాబ్ తక్కువ-కార్బన్, బయో-ఆధారిత నిర్మాణ సామగ్రిలో జాతీయ ఆవిష్కరణలను నడిపిస్తుంది.
జీఈఎమ్ఎస్ లాబ్ అటానమస్ సర్వేయింగ్, డ్రోన్-ఆధారిత మ్యాపింగ్, అధునాతన జియోస్పేషియల్ అనలిటిక్స్లో ఎక్స్లెన్స్ సెంటర్గా అభివృద్ధి చెందుతుంది.
ఇన్ఫ్రావిజన్ లాబ్ ద్వారా, ఏఐ (AI), బీఐఎం (BIM), డిజిటల్ ట్విన్స్ కూడలిలో పరిశోధనలను ముందుకు తీసుకెళ్తూ, 'కాగ్నిటివ్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్'లో జాతీయ నాయకులుగా ఎదగాలని యూనివర్శిటీ ఆకాంక్షిస్తోంది.
భవిష్యత్తులో, ఎన్డీటీ డయాగ్నోస్టిక్స్, డిజిటల్ ట్విన్ క్రమాంకనం (Calibration), జియోస్పేషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, సుస్థిర పదార్థాలు, నేచర్-బేస్డ్ సొల్యూషన్స్ను ఒకే పరిశోధన వేదికగా ఏకీకృతం చేయాలని మేం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాం. ఎకోస్పియర్ లాబ్ లివింగ్ లాబొరేటరీగా కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
అంతిమంగా, మహీంద్రా యూనివర్శిటీ జాతీయ ప్రమాణాలను ప్రభావితం చేసే, విధానాలను మార్గనిర్దేశం చేసే, పరిశ్రమ సహకారాన్ని బలోపేతం చేసే, స్థితిస్థాపకమైన, సుస్థిరమైన, సాంకేతికంగా తెలివైన నిర్మాణ వాతావరణాన్ని రూపొందించగల కొత్త తరం ఇంజనీర్లను, శాస్త్రవేత్తలను తయారు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.