భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) మరో అద్భుత విజయాన్ని సాధించింది. అత్యంత అధునాతనమైన, భారీ భూ పరిశీలన ఉపగ్రహం 'ఈఓఎస్-05'ను జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్17 రాకెట్ ద్వారా విజయవంతంగా అంతరిక్షంలోకి పంపింది. శ్రీహరికోటలోని సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ నుంచి శుక్రవారం తెల్లవారుజామున 2:55 గంటలకు ఈ ప్రయోగం జరిగింది. ప్రయోగం ప్రారంభమైన 19 నిమిషాల్లోనే రాకెట్ ఉపగ్రహాన్ని అనుకున్న కక్ష్యలోకి విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టింది.
స్పేస్పోర్ట్ వద్ద నుంచి గగనంలోకి రయ్మంటూ..

నెల్లూరు జిల్లా శ్రీహరికోట వద్ద 27.5 గంటల కౌంట్డౌన్ ముగిసిన వెంటనే, 51.7 మీటర్ల ఎత్తున్న జీఎస్ఎల్వీ రాకెట్ తన తోక భాగం నుంచి పొగలను చిమ్ముతూ ఆకాశంలోకి దూసుకెళ్లింది. శాస్త్రవేత్తలు లెక్కించిన సమయానికి సరిగ్గా భూమి నుంచి ఎగిరిన ఈ రాకెట్, 2,367 కిలోగ్రాముల బరువున్న ఉపగ్రహాన్ని నింగిలోకి తీసుకెళ్లింది. కక్ష్యలో ఉపగ్రహం వేరుపడిన వెంటనే దాని సోలార్ ప్యానెళ్లు విచ్చుకున్నాయని, ఉపగ్రహం ఆరోగ్యం నిలకడగా పూర్తి స్థాయిలో ఉందని ఇస్రో చైర్మన్ వీ నారాయణన్ మిషన్ కంట్రోల్ సెంటర్ నుంచి సంతోషం వ్యక్తం చేశారు.
అంతరిక్షంలో భారత్ ‘మూడో కన్ను’
ఈఓఎస్-05 ఉపగ్రహాన్ని ఇస్రో శాస్త్రవేత్తలు అంతరిక్షంలో భారత్కు ఒక 'కన్ను' లాంటిదని పిలుస్తున్నారు. దీని ప్రత్యేకతలు సాధారణ ఉపగ్రహాల కంటే భిన్నంగా ఉంటాయి:
36,000 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో స్థిరత్వం: ఇది భూమికి సుమారు 36,000 కిలోమీటర్ల ఎత్తులోని జియో-సింక్రోనస్ కక్ష్యలో ఉండి, భూభాగంతో పాటు సమానంగా తిరుగుతుంది.
ప్రతి 30 నిమిషాలకు ఒక చిత్రం: ఈ ఉపగ్రహం ప్రతి అర గంటకు ఒకసారి భారతదేశంతో పాటు పొరుగు ప్రాంతాల స్పష్టమైన ఫోటోలను పంపుతుంది.
జియో-ప్లాట్ఫారమ్లో మొదటిది: కక్ష్యలో ఉంటూ నిరంతరం పర్యవేక్షించే పూర్తిస్థాయి ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహం భారత్కు లభించడం ఇదే తొలిసారి.
ప్రకృతి విపత్తుల నివారణ, వ్యూహాత్మక భద్రత..
{{/usCountry}}జియో-ప్లాట్ఫారమ్లో మొదటిది: కక్ష్యలో ఉంటూ నిరంతరం పర్యవేక్షించే పూర్తిస్థాయి ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహం భారత్కు లభించడం ఇదే తొలిసారి.
ప్రకృతి విపత్తుల నివారణ, వ్యూహాత్మక భద్రత..
{{/usCountry}}ఈ ఉపగ్రహం అందించే డేటా మన దేశానికి పలు రకాలుగా ఉపయోగపడనుంది. వర్షాలు, మేఘావృతం కావడం, కుండపోత వర్షాలు, హఠాత్తుగా వచ్చే తుపానులు, మెరుపులను నిమిషాల వ్యవధిలో పసిగట్టేందుకు ఈ సమాచారం దోహదపడుతుంది. ప్రకృతి విపత్తులు సంభవించినప్పుడు తక్షణమే సహాయక చర్యలు చేపట్టేందుకు అధికారులకు ఈ డేటా కీలకం కానుంది. దీనితో పాటు వ్యవసాయం, అటవీ సంపద పర్యవేక్షణ, జలవనరుల లెక్కింపు, సరిహద్దు భద్రత వంటి కీలకమైన జాతీయ అవసరాలకు ఈ సమాచారాన్ని ఉపయోగిస్తారు.
అడ్డంకులను దాటుకుంటూ సగర్వంగా ముందడుగు..
జీఎస్ఎల్వీ సిరీస్ రాకెట్ల పనితీరును క్రమంగా మెరుగుపరుస్తూ వస్తున్నామని ఇస్రో చైర్మన్ నారాయణన్ తెలిపారు. "జీఎస్ఎల్వీ తొలి ప్రయోగంలో కేవలం 1,536 కేజీల పేలోడ్ను మాత్రమే పంపగలిగాం. కానీ సాంకేతిక మార్పులు, స్ట్రక్చరల్ మాస్ తగ్గించడం, ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థను నవీకరించడం ద్వారా ఈ రోజు ఏకంగా 2,367 కేజీల బరువైన శాటిలైట్ను కక్ష్యలోకి మోసుకెళ్లే స్థాయికి ఎదిగాం," అని ఆయన చెప్పారు.
శ్రీహరికోట నుంచి ఇది 107వ ప్రయోగం కాగా, జీఎస్ఎల్వీ సిరీస్లో 19వ మిషన్. గతంలో 2021 ఆగస్టులో జరిగిన ఈఓఎస్-03 (జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్10) మిషన్ క్రియోజెనిక్ దశలో సాంకేతిక లోపం వల్ల విఫలమైన విషయాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, ఆ లోపాలను సరిదిద్ది ఈ రికార్డు ప్రయోగాన్ని సాధించామని ఇస్రో వెల్లడించింది. 2025 జులైలో ఇస్రో-నాసా సంయుక్తంగా చేపట్టిన నిసార్ ప్రయోగం తర్వాత జీఎస్ఎల్వీ సాధించిన మరో ముఖ్యమైన మైలురాయి ఇది.
భారత అంతరిక్ష రంగానికి భారీ జోష్!
ఈ విజయంపై కేంద్ర సైన్స్, టెక్నాలజీ మంత్రి జితేంద్ర సింగ్ హర్షం వ్యక్తం చేశారు. "భారత్ అంతరిక్ష రంగంలో సాధించిన మరో మహత్తర విజయం ఇది! ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ దూరదృష్టి గల నాయకత్వంలో మన దేశ అంతరిక్ష సామర్థ్యాలు కొత్త శిఖరాలను తాకుతున్నాయి," అని ఆయన కొనియాడారు.
ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో శ్రీహరికోట నుంచి నావిగేషన్ ఉపగ్రహంతో సహా మరో ఆరు కీలక అంతరిక్ష ప్రయోగాలు చేపట్టడానికి ఇస్రో ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తోంది.