పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధం.. ముంబైలోని వంటగదుల్లో సెగలు రేపుతోంది. అక్కడ జరుగుతున్న దాడుల ప్రభావంతో ఎల్పీజీ (వంటగ్యాస్) సరఫరాకు తీవ్ర ఆటంకం ఏర్పడటంతో ఆర్థిక రాజధాని ముంబైలో ఆహార రంగం సంక్షోభంలో పడింది. దీనివల్ల సామాన్య ప్రజల కంటే ఎక్కువగా జోమాటో, స్విగ్గీ వంటి సంస్థల్లో పనిచేసే డెలివరీ రైడర్లు ఉపాధి కోల్పోతున్నారు.
ముంబైకి తగిలిన యుద్ధపు సెగ
ఇరాన్లో జరుగుతున్న యుద్ధం ప్రపంచవ్యాప్త గ్యాస్ సరఫరా గొలుసును దెబ్బతీసింది. దీని ప్రభావంతో భారత్లోని ప్రధాన నగరాల్లో ఎల్పీజీ లభ్యత తగ్గి ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ముంబైలోని రెస్టారెంట్లు గ్యాస్ కొరతను అధిగమించేందుకు తమ మెనూను కుదిస్తున్నాయి. ఎక్కువ గ్యాస్ ఖర్చయ్యే వంటకాలను పక్కన పెడుతూ, పరిమితమైన ఆహారాన్ని మాత్రమే సిద్ధం చేస్తున్నాయి.
తగ్గిన ట్రిప్పులు.. కునారిల్లుతున్న ఆదాయం
వంటగ్యాస్ సంక్షోభం వల్ల రెస్టారెంట్లు ఆన్లైన్ ఆర్డర్లను తీసుకోవడం తగ్గించేశాయి. దీనివల్ల డెలివరీ పార్ట్నర్ల రోజువారీ ట్రిప్పుల సంఖ్య భారీగా పడిపోయింది.
"సాధారణంగా మేము రోజుకు 18 నుంచి 22 ట్రిప్పులు పూర్తి చేసేవాళ్లం. కానీ ఇప్పుడు ఆ సంఖ్య 10 నుంచి 15 శాతం వరకు తగ్గిపోయింది. ఇప్పటికే కరోనా సమయం నుంచి మా కమిషన్లు 35 శాతం వరకు తగ్గిపోయాయి. ఇప్పుడు ట్రిప్పులు కూడా తగ్గడంతో పూట గడవడమే కష్టంగా ఉంది" అని డెలివరీ పార్ట్నర్ వి. దేవ్రే తన గోడు వెళ్లబోసుకున్నారు.
ప్రస్తుతం చాలామంది రైడర్లు కేవలం పెద్ద పెద్ద రెస్టారెంట్ల నుంచి వచ్చే ఆర్డర్లపైనే ఆధారపడుతున్నారు. ఎందుకంటే చిన్న హోటళ్లు గ్యాస్ కొరతను తట్టుకోలేక మూతపడుతున్నాయి లేదా ఆన్లైన్ సేవలను నిలిపివేస్తున్నాయి.
రెస్టారెంట్ల కొత్త వ్యూహం: వాక్-ఇన్ కస్టమర్లకే మొగ్గు
గ్యాస్ కొరత ఉన్న సమయంలో రెస్టారెంట్లు ఆన్లైన్ ఆర్డర్ల కంటే తమ వద్దకు నేరుగా వచ్చే (Walk-in) కస్టమర్లకే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం 'కమిషన్'.
{{/usCountry}}గ్యాస్ కొరత ఉన్న సమయంలో రెస్టారెంట్లు ఆన్లైన్ ఆర్డర్ల కంటే తమ వద్దకు నేరుగా వచ్చే (Walk-in) కస్టమర్లకే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం 'కమిషన్'.
{{/usCountry}}"మాకు ఆర్డర్ ఎక్కడి నుంచి వచ్చినా ఒకటే. కానీ ఆన్లైన్ ప్లాట్ఫారమ్లకు భారీగా కమిషన్ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. గ్యాస్ కొరత ఉన్నప్పుడు, పరిమితంగా ఉన్న ఆహారాన్ని నేరుగా వచ్చే కస్టమర్లకు అందించడం ద్వారా ఆ కమిషన్ భారాన్ని తప్పించుకోవాలని చూస్తున్నాం" అని పేరు వెల్లడించడానికి ఇష్టపడని ఒక రెస్టారెంట్ యజమాని స్పష్టం చేశారు.
గిగ్ వర్కర్ల సంక్షేమం ఏది?
ఈ సంక్షోభంపై ఇండియన్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ యాప్-బేస్డ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ వర్కర్స్ అధ్యక్షుడు ప్రశాంత్ సావర్డేకర్ స్పందిస్తూ ప్రభుత్వ జోక్యాన్ని కోరారు.
"డెలివరీ రైడర్ల ట్రిప్పులు తగ్గడంపై మాకు ఎన్నో ఫిర్యాదులు అందాయి. యుద్ధం వంటి అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఈ యాప్ ఆధారిత సంస్థలు గిగ్ వర్కర్ల సంక్షేమానికి బాధ్యత వహించాలి. వారికి ఇన్సూరెన్స్, పీఎఫ్, పెన్షన్ వంటి సదుపాయాలు కల్పించాలని మేము ఎప్పటి నుంచో కోరుతున్నాం. దీనిపై కేబినెట్ సమావేశం తర్వాత నిర్ణయం తీసుకుంటామని అధికారులు హామీ ఇచ్చారు" అని ప్రశాంత్ పేర్కొన్నారు.
అయితే ఈ అంశంపై అటు జోమాటో కానీ, ఇటు స్విగ్గీ కానీ ఇప్పటివరకు ఎటువంటి అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
1. ముంబైలో ఎల్పీజీ కొరతకు కారణం ఏమిటి?
పశ్చిమాసియాలో (ముఖ్యంగా ఇరాన్ ప్రాంతంలో) కొనసాగుతున్న యుద్ధం వల్ల అంతర్జాతీయంగా గ్యాస్ సరఫరా వ్యవస్థ దెబ్బతింది. దీనివల్ల గ్యాస్ దిగుమతులు తగ్గి కొరత ఏర్పడింది.
2. డెలివరీ రైడర్ల ఆదాయం ఎందుకు తగ్గుతోంది?
రెస్టారెంట్లు గ్యాస్ ఆదా చేసేందుకు ఆన్లైన్ ఆర్డర్లను తగ్గించాయి. దీంతో రైడర్లకు వచ్చే రోజువారీ ట్రిప్పుల సంఖ్య తగ్గి, వారి కమిషన్ ఆదాయంపై దెబ్బ పడుతోంది.
3. గిగ్ వర్కర్లు ప్రభుత్వం నుంచి ఏం కోరుతున్నారు?
తమకు సామాజిక భద్రత కల్పించాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఇందులో భాగంగా ప్రమాద బీమా, కుటుంబానికి ఆరోగ్య బీమా, పిల్లల విద్య కోసం రుణాలు, పీఎఫ్ మరియు పెన్షన్ సదుపాయాలు కల్పించాలని కోరుతున్నారు.