ప్రపంచ వాతావరణాన్ని అతలాకుతలం చేసే ‘ఎల్ నినో’ మరోసారి విశ్వరూపం దాల్చేందుకు సిద్ధమవుతోంది. ప్రస్తుతం అభివృద్ధి చెందుతున్న 2026 ఎల్ నినో, వాతావరణ చరిత్రలో అత్యంత శక్తివంతమైనదిగా నమోదైన 1997-98 నాటి ఎల్ నినో రికార్డును కూడా దాటేసే ప్రమాదం ఉందని అమెరికా అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ‘నాసా’ శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరించారు. అంతరిక్షం నుంచి తీసిన తాజా ఉపగ్రహ పరిశీలనల్లో ఈ రెండు వాతావరణ పరిణామాల మధ్య ఆశ్చర్యకరమైన పోలికలు బయటపడ్డాయి. దీనితో 2026-27 శీతాకాలంలో ప్రపంచంలోని పలు ప్రాంతాల్లో తీవ్రమైన వాతావరణ మార్పులు సంభవించే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.

పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో జరిగే ఈ మార్పులు వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న మన తెలుగు రాష్ట్రాల రైతులకు, సామాన్య ప్రజలకు కూడా అత్యంత కీలకం. ఎల్ నినో ప్రభావం ఏర్పడినప్పుడల్లా భారత నైరుతి రుతుపవనాలు బలహీనపడి వర్షాభావ పరిస్థితులు తలెత్తిన దాఖలాలు గతంలో ఎన్నో ఉన్నాయి. ఈ ఏడాది కూడా సరిగ్గా ఇదే జరిగింది! ఈ నేపథ్యంలో నాసా శాస్త్రవేత్తలు జారీ చేసిన తాజా హెచ్చరికలు వ్యవసాయ, వాతావరణ రంగాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారాయి.
నాసా ఎర్త్ అబ్జర్వేటరీ వివరాల ప్రకారం.. గత 35 ఏళ్లుగా సేకరించిన ఉపగ్రహ డేటాను విశ్లేషించగా ప్రస్తుత ఎల్ నినో అచ్చం 1997 నాటి తరహాలోనే బలపడుతున్నట్లు తేలింది. అయితే, 2026 ఎల్ నినో గతంలో కంటే మరింత శక్తివంతంగా మారే సూచనలు ఉన్నాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. 1997-98లో సంభవించిన ఎల్ నినో ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెను విపత్తులను సృష్టించింది. పలు దేశాల్లో కుంభవృష్టి వర్షాలు, వరదలు, తీవ్ర కరవు కాటకాలు, పంట నష్టాలతో పాటు భీకర కార్చిచ్చులకు కారణమైంది. అయితే సముద్రపు పరిస్థితులు ఒకేలా ఉన్నంత మాత్రాన, అప్పట్లో జరిగిన వాతావరణ విపత్తులే మళ్లీ యథాతథంగా పునరావృతం అవుతాయని కచ్చితంగా చెప్పలేమని పరిశోధకులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
అసలు ఎల్ నినో అంటే ఏంటి? వాతావరణంపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
మధ్య, తూర్పు భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్ మహాసముద్ర ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే అసాధారణంగా వేడెక్కినప్పుడు ఏర్పడే సహజ వాతావరణ ప్రక్రియనే 'ఎల్ నినో' అంటారు. ఇది సాధారణంగా ప్రతి రెండు నుంచి ఏడేళ్లకు ఒకసారి సంభవిస్తుంది. వాతావరణ ప్రసరణ, వేడి, తేమ కదలికలను మార్చడం ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్త వాతావరణ సరళిని ఇది ప్రభావితం చేస్తుంది.
{{/usCountry}}మధ్య, తూర్పు భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్ మహాసముద్ర ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే అసాధారణంగా వేడెక్కినప్పుడు ఏర్పడే సహజ వాతావరణ ప్రక్రియనే 'ఎల్ నినో' అంటారు. ఇది సాధారణంగా ప్రతి రెండు నుంచి ఏడేళ్లకు ఒకసారి సంభవిస్తుంది. వాతావరణ ప్రసరణ, వేడి, తేమ కదలికలను మార్చడం ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్త వాతావరణ సరళిని ఇది ప్రభావితం చేస్తుంది.
{{/usCountry}}సాధారణ పరిస్థితుల్లో విండ్స్ సముద్ర ఉపరితలంపై ఉండే వెచ్చని నీటిని పశ్చిమ పసిఫిక్ వైపునకు నెడతాయి. ఎప్పుడైతే ఈ గాలులు బలహీనపడతాయో, అప్పుడు ఆ వెచ్చని నీరు తిరిగి తూర్పు దిశగా అంటే మధ్య, తూర్పు పసిఫిక్ వైపు కదులుతుంది. ఫలితంగా ఆయా ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉష్ణోగ్రతలు, సముద్ర మట్టాలు పెరుగుతాయి. ఈ ప్రక్రియ విండ్స్ను మరింత బలహీనపరిచి, ఎల్ నినో పరిస్థితులను తీవ్రతరం చేసే ఒక చక్రాన్ని సృష్టిస్తుంది. దీని తీవ్రతను బట్టి ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలు, తుపానులు, కరవు పరిస్థితుల్లో భారీ మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి.
నాసా ఉపగ్రహ చిత్రాల్లో ఆందోళనకర పోలికలు.. 1997 నాటి దృశ్యం!
సముద్ర ఉపరితల ఎత్తును కొలిచే ఉపగ్రహ ప్రమాణాల సాయంతో నాసా పరిశోధకులు ప్రస్తుత 2026 ఎల్ నినోను చారిత్రాత్మక 1997-98 ఘటనతో పోల్చి చూశారు. ‘శాటిలైట్ ఆల్టిమెట్రీ’ అని పిలిచే ఈ సాంకేతికత సముద్ర ఉపరితల ఎత్తులో వచ్చే మార్పులను కచ్చితంగా కొలుస్తుంది. సముద్రపు నీరు వేడెక్కినప్పుడు వ్యాకోచించి, సముద్ర మట్టం పెరుగుతుంది. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఏ ప్రాంతంలో వేడి ఎక్కువగా పేరుకుపోతుందో గుర్తించడానికి ఈ కొలతలు శాస్త్రవేత్తలకు ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి.
నాసా శాస్త్రవేత్తలు 1997 అక్టోబర్ 13 నాటి ఉపగ్రహ పరిశీలనలను, 2026 అక్టోబర్ 12 నాటి తాజా కొలతలతో సరిపోల్చారు. ఈ రెండు సందర్భాల్లోనూ ఒకే రకమైన ధోరణి కనిపించింది. పశ్చిమ పసిఫిక్లో సాధారణం కంటే తక్కువ సముద్ర మట్టాలు నమోదు కాగా, మధ్య, తూర్పు భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్ అంతటా సాధారణం కంటే ఎక్కువ మట్టాలు కనిపించాయి. అసాధారణంగా వేడెక్కిన నీరు భూమధ్యరేఖ వెంబడి తూర్పు దిశగా దక్షిణ అమెరికా తీరం వరకు విస్తరించడాన్ని కూడా శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.
"గత 35 ఏళ్లుగా అందుబాటులో ఉన్న ఉపగ్రహ పరిశీలనల వల్ల ప్రస్తుత పరిణామాన్ని 1997 నాటి ఎల్ నినోతో పోల్చి చూడగలుగుతున్నాము. 2026 ఎల్ నినో అంతకంటే పెద్దదిగా మారే దిశగా ప్రస్తుతం పయనిస్తోంది," అని నాసా జెట్ ప్రొపల్షన్ లాబొరేటరీ సీ లెవల్ మిషన్స్ ప్రాజెక్ట్ సైంటిస్ట్ జోష్ విల్లిస్ పేర్కొన్నారు.
2026 ఎల్ నినో మరింత శక్తివంతంగా మారడానికి కారణమేంటి?
నాసా విశ్లేషణ ప్రకారం.. 1997-98 ఘటనకు, ప్రస్తుత 2026 ఎల్ నినోకు మధ్య ఒక ప్రధాన వ్యత్యాసం ఉంది. అప్పట్లో ఎల్ నినో నెమ్మదిగా బలపడగా, 2026 ఎల్ నినో చాలా ఆకస్మికంగా, వేగంగా తీవ్రరూపం దాల్చింది! అయినప్పటికీ అక్టోబర్ నెల ఉపగ్రహ పరిశీలనల్లో వెచ్చని నీటి విస్తరణ, సముద్ర ఉపరితల ఎత్తు విషయంలో రెండింటి మధ్య అద్భుతమైన పోలికలు కనిపించాయి.
2026-27 చలికాలం.. భారత్, తెలుగు రాష్ట్రాలపై ప్రభావం ఎంత?
బలపడుతున్న ఎల్ నినో రాబోయే శీతాకాలంలో తీవ్రమైన వాతావరణ పరిస్థితులకు దారితీస్తుందన్న భయాలను పెంచుతోంది. అమెరికాకు చెందిన నేషనల్ ఓషియానిక్ అండ్ అట్మాస్ఫియరిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ 2026 అక్టోబర్ 8న విడుదల చేసిన అంచనా ప్రకారం, 2027 మొదటి మూడు నెలల్లో బలమైన నుంచి అత్యంత బలమైన ఎల్ నినో పరిస్థితులు కొనసాగడానికి 83 శాతం అవకాశం ఉంది. ఒకవేళ ఇది ఇలాగే తీవ్రతరమైతే పలు ప్రాంతాల్లో అసాధారణ వర్షాలు, వరదలు, కరవు లేదా ఉష్ణోగ్రతల్లో విపరీత మార్పులు చోటుచేసుకోవచ్చు.
గత 1997-98 ఎల్ నినో సమయంలో కాలిఫోర్నియా సహా దక్షిణ అమెరికా ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు కురిశాయి. ప్రస్తుత సముద్ర పరిస్థితుల్లోనూ అవే పోలికలు ఉండటంతో 2026-27 చలికాలంలో అలాంటి వాతావరణమే నెలకొనే అవకాశం ఉందని నాసా పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. అయితే ప్రాంతీయ వాతావరణాన్ని ఇతర వాతావరణ ప్రక్రియలు కూడా శాసిస్తాయి కాబట్టి, కచ్చితమైన ప్రభావంపై ఇప్పుడే ఒక అంచనాకు రాలేమని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.
ఇక భారతదేశం విషయానికొస్తే, వేసవి రుతుపవనాలను ప్రభావితం చేసే శక్తి ఎల్ నినోకు ఉండటం మనకు అత్యంత కీలకం. చారిత్రాత్మకంగా చూస్తే ఎల్ నినో ఏర్పడిన సంవత్సరాల్లో భారత్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదైన సందర్భాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి; అయితే ప్రతిసారీ ఒకేలా ఫలితం ఉండదు. బలమైన ఎల్ నినో కారణంగా వర్షాభావ పరిస్థితులు ఏర్పడితే వ్యవసాయం, నీటి లభ్యత, గ్రామీణ జీవనోపాధిపై తీవ్ర ప్రభావం పడే ముప్పు ఉంటుంది. అయినప్పటికీ 2026 ఎల్ నినో మన దేశ వాతావరణంపై చూపే ప్రభావం దాని తీవ్రత, సమయం, ‘ఇండియన్ ఓషన్ డైపోల్’ వంటి ఇతర వాతావరణ పరిణామాలతో అది జరిపే చర్యలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కాబట్టి ప్రస్తుత పరిణామాలను బట్టి భారత్లో కరవు వస్తుందనో, రుతుపవనాలు విఫలమవుతాయనో ఇప్పుడే నిర్ధారణకు రావడం తొందరపాటు అవుతుందని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.