భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్బీఐ) ద్రవ్య పరపతి విధాన కమిటీ (ఎంపీసీ) మూడు రోజుల కీలక సమావేశాల అనంతరం గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా ఉదయం 10:00 గంటలకు రెపో రేటుపై కీలక ప్రకటన చేశారు. ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిళ్లు, అంతర్జాతీయంగా ఎగిసిపడుతున్న చమురు ధరల నేపథ్యంలో ఆర్బీఐ ద్రవ్య పరపతి విధాన కమిటీ 25 బేసిస్ పాయింట్ల మేర రెపో రేటు పెంచాలని ప్రతిపాదించిందని ప్రకటించారు.
ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడమే లక్ష్యంగా ఆర్బీఐ ఈ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. బెంచ్ మార్క్ రెపో రేటును 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచుతున్నట్లు గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా ప్రకటించారు. దీంతో ప్రస్తుతం 5.25 శాతంగా ఉన్న రెపో రేటు 5.5 శాతానికి చేరుకుంది.
పెరుగుతున్న ముడిచమురు ధరలు, మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతల వల్ల ఏర్పడిన ద్రవ్యోల్బణ ముప్పును అరికట్టేందుకే ఈ నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి వచ్చిందని ఆర్బీఐ గవర్నర్ స్పష్టం చేశారు. "దేశీయంగా పెరుగుతున్న ధరల ఒత్తిడిని నియంత్రించడం, ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థిరీకరించడమే ఎంపీసీ ప్రాథమిక లక్ష్యం" అని గవర్నర్ పేర్కొన్నారు.
సామాన్యుడిపై పడే ప్రభావం
ఆర్బీఐ రెపో రేటును పెంచడంతో వాణిజ్య బ్యాంకులు కూడా రుణాలపై వడ్డీ రేట్లను పెంచుతాయి. దీనివల్ల గృహ (Home Loans), వాహన (Auto Loans), వ్యక్తిగత రుణాలు (Personal Loans) తీసుకున్న వారి నెలవారీ ఈఎంఐలు (EMIs) మరింత భారం కానున్నాయి.
ముఖ్యాంశాలు
రెపో రేటు పెంపు: బెంచ్ మార్క్ రెపో రేటును 25 బేసిస్ పాయింట్లు (0.25 శాతం) పెంచుతున్నట్లు వెల్లడించింది.
ప్రస్తుత వడ్డీ రేటు: ఆర్బీఐ తాజా పెంపుతో కీలకమైన రెపో రేటు 5.25 శాతం నుంచి 5.50 శాతానికి చేరుకుంది.
మూడేళ్ల తర్వాత తొలి పెంపు: ఫిబ్రవరి 2023 తర్వాత ఆర్బీఐ వడ్డీ రేట్లను పెంచడం మళ్లీ ఇదే తొలిసారి. అప్పట్లో కూడా రెపో రేటును 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచగా, సుదీర్ఘ విరామం తర్వాత మళ్లీ ఇప్పుడు రేట్ల పెంపు చేపట్టారు.
{{/usCountry}}మూడేళ్ల తర్వాత తొలి పెంపు: ఫిబ్రవరి 2023 తర్వాత ఆర్బీఐ వడ్డీ రేట్లను పెంచడం మళ్లీ ఇదే తొలిసారి. అప్పట్లో కూడా రెపో రేటును 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచగా, సుదీర్ఘ విరామం తర్వాత మళ్లీ ఇప్పుడు రేట్ల పెంపు చేపట్టారు.
{{/usCountry}}ఏకగ్రీవ ఆమోదం: వడ్డీ రేట్లను 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచే ప్రతిపాదనకు మానిటరీ పాలసీ కమిటీ (ఎంపీసీ) సభ్యులందరూ ఏకగ్రీవంగా ఓటు వేశారు.
'క్యాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్' వైఖరి: మానిటరీ పాలసీ కమిటీ (ఎంపీసీ) 4-2 మెజారిటీతో ఆర్బీఐ విధానపరమైన వైఖరిని (Stance) "క్యాలిబ్రేటెడ్ టైటెనింగ్" (Calibrated Tightening)కు మారుస్తూ నిర్ణయం తీసుకుంది.
తక్షణమే కోతలు ఉండవు: ప్రస్తుతం నెలకొన్న పరిస్థితుల దృష్ట్యా సమీప భవిష్యత్తులో వడ్డీ రేట్ల కోత (Rate Cuts) విధించే అవకాశం లేదని ఆర్బీఐ స్పష్టం చేసింది.
మున్ముందు మరిన్ని నిర్ణయాలు: రాబోయే రోజుల్లో ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వడ్డీ రేట్లను మరింత పెంచడం లేదా ప్రస్తుత స్థాయి వద్ద కొంతకాలం విరామం (Pause) ఇవ్వడం జరుగుతుందని తేల్చిచెప్పింది.
వినియోగదారులపై ప్రభావం (గృహ, వాహన రుణాలు)
రేటు పెంపు వల్ల ఫ్లోటింగ్ రేటుపై రుణాలు తీసుకున్న సామాన్యులపై తక్షణ భారం పడుతుంది. నెలవారీ ఈఎంఐలు (EMIs) పెరగడం లేదా రుణం చెల్లించే కాలపరిమితి (Tenure) విస్తరించడం జరుగుతుంది.
ఆర్బీఐ నిబంధనల ప్రకారం బ్యాంకులు తమ రిటైల్, చిన్న తరహా వ్యాపార రుణాలను తప్పనిసరిగా 'రెపో రేటు' వంటి బాహ్య బెంచ్మార్క్లకే అనుసంధానించాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల ఈ వడ్డీ రేట్ల సవరణను బ్యాంకులు త్వరలోనే వినియోగదారులకు బదిలీ చేస్తాయి.
ప్రస్తుతం దేశంలో ఉన్న మొత్తం ఫ్లోటింగ్ రుణాల్లో 68 శాతానికి పైగా ఎక్స్టర్నల్ బెంచ్మార్క్లతోనే అనుసంధానమై ఉన్నాయి.
కార్పొరేట్ రుణగ్రహీతలపై ప్రభావం:
సమాంతరంగా కార్పొరేట్ కంపెనీల రుణాల వడ్డీ రేట్లు కూడా పెరుగుతాయి. బాండ్ మార్కెట్లలో బాండ్ ఈల్డ్స్ పెరగడం వల్ల కార్పొరేట్ రంగానికి నిధుల సేకరణ మరింత ప్రియం కానుంది.
సాధారణంగా బ్యాంకులు కార్పొరేట్ రుణాలను తమ అంతర్గత ప్రమాణమైన 'ఎంసీఎల్ఆర్' (MCLR) ఆధారంగా నిర్ణయిస్తాయి. ఆర్బీఐ రేట్లు పెంచినప్పుడు బ్యాంకులు తమ డిపాజిట్లపై ఇచ్చే వడ్డీని కూడా పెంచుతాయి.
కొత్త డిపాజిట్లకు మాత్రమే సవరించిన వడ్డీ రేట్లు వర్తిస్తాయి కాబట్టి, డిపాజిట్ల ధరల మార్పు ప్రతిబింబించడానికి కనీసం 2 నుంచి 3 త్రైమాసికాల సమయం పడుతుంది. ఈ కారణంగా కార్పొరేట్ రుణాలపై వడ్డీ పెంపు కొంత ఆలస్యంగా వర్తిస్తుంది.
క్రెడిట్ గ్రోత్ (రుణాల వృద్ధి)పై ప్రభావం:
రుణాలు ఖరీదైనప్పటికీ, దేశంలో బ్యాంకింగ్ రుణాల వృద్ధిపై ఇది పెద్దగా ప్రతికూల ప్రభావం చూపకపోవచ్చని బ్యాంకర్లు భావిస్తున్నారు.
విదేశీ కరెన్సీ నాన్-రెసిడెంట్ (FCNR) డిపాజిట్ పథకం ద్వారా దాదాపు 132.9 బిలియన్ డాలర్ల నిధులు రావడంతో బ్యాంకుల వద్ద సరిపడా ద్రవ్య లభ్యత (Liquidity) ఉంది.
ఆగస్టు చివరి నాటికి ఆహారేతర రుణాలు వార్షికంగా 18.8 శాతం పెరిగి ₹222.8 ట్రిలియన్లకు చేరాయి. అందులో రిటైల్ రుణాలు 16.9 శాతం పెరిగి ₹72.9 ట్రిలియన్లకు, హోమ్ లోన్స్ 11.1 శాతం, వాహన రుణాలు 19.7 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేశాయి.
బ్యాంకుల లాభదాయకత (మార్జిన్ల)పై ప్రభావం:
ఎఫ్సిఎన్ఆర్ (FCNR) నిధుల భారీ ప్రవాహం వల్ల బ్యాంకుల వద్ద అధిక ద్రవ్య లభ్యత ఏర్పడి, ఆయా బ్యాంకుల 'నెట్ ఇంట్రెస్ట్ మార్జిన్ల' (NIMs) పై ఒత్తిడి పెరిగింది.
ఆర్బీఐ ప్రస్తుత రేట్ల పెంపు నిర్ణయం ఈ మార్జిన్ల ఒత్తిడిని కొంతవరకు తగ్గించి, బ్యాంకులకు ఊరట కలిగిస్తుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
మార్కెట్లో కొత్త రుణాలపై సగటు వడ్డీ రేటు (Weighted Average Lending Rate) ఆగస్టు నాటికే 8.61 శాతానికి చేరింది. ఇది నవంబర్ 2025 తర్వాత నమోదైన అత్యధిక స్థాయి కావడం గమనార్హం.