రుతుస్రావం ‘నిరూపించుకోవాలి’: ఈ కేసులో కేంద్రాన్ని వివరణ కోరిన సుప్రీంకోర్టు

హర్యానాలోని మహర్షి దయానంద్ యూనివర్సిటీలో మహిళా పారిశుద్ధ్య కార్మికులు రుతుస్రావంలో ఉన్నారని నిరూపించుకోవడానికి ప్రైవేట్ భాగాల ఫోటోలు అడగడాన్ని సుప్రీంకోర్టు తీవ్రంగా పరిగణించింది. ఈ 'మానసిక స్థితిని' ప్రశ్నించిన కోర్టు, దీనిపై వివరణ ఇవ్వాలంటూ కేంద్రం సహా ఇతరులకు నోటీసులు జారీ చేసింది.

న్యూఢిల్లీ: హర్యానాలోని మహర్షి దయానంద్ యూనివర్సిటీ (MDU)లో మహిళా పారిశుద్ధ్య కార్మికులు తమ రుతుస్రావాన్ని (periods) నిరూపించుకోవడానికి ప్రైవేట్ భాగాల ఫోటోలను చూపించాల్సిందిగా అడిగారనే ఆరోపణలపై సుప్రీంకోర్టు శుక్రవారం స్పందించింది. దీనిపై వివరణ ఇవ్వాలంటూ కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని, ఇతరులను కోరుతూ నోటీసులు జారీ చేసింది.

భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానం (HT_PRINT)

జస్టిస్‌ బి.వి. నాగరత్న, జస్టిస్‌ ఆర్‌. మహదేవన్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ నోటీసులు ఇచ్చింది.

'ఈ మనస్తత్వాన్ని ప్రశ్నించాలి': జస్టిస్ నాగరత్న వ్యాఖ్యలు

"ఇది (అధికారుల చర్య) వారి ఆలోచనా ధోరణిని, మనస్తత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తోంది. కర్ణాటక వంటి రాష్ట్రాల్లో పీరియడ్ లీవ్ (రుతుస్రావ సెలవు) ఇస్తున్నారు. ఈ ఉదంతం విన్నాక, సెలవు ఇవ్వడానికి ఇలాంటి నిరూపణలు అడుగుతారేమోనని నాకు అనిపించింది" అని జస్టిస్ నాగరత్న ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేశారు.

జస్టిస్ నాగరత్న మరింత స్పందిస్తూ "ఇది ఆ వ్యక్తుల మానసిక స్థితిని స్పష్టం చేస్తోంది. ఒకవేళ వారు లేకపోవడం వల్ల భారీ పనులు నిలిచిపోతే, ఆ సమయంలో మరొకరిని ఆ పనికి నియమించి ఉండవచ్చు. ఈ పిటిషన్ ద్వారా ఏదైనా మంచి జరుగుతుందని ఆశిస్తున్నాం" అని పేర్కొన్నారు.

ఈ విచారణ సమయంలో సీనియర్ న్యాయవాది వికాస్ సింగ్ వాదిస్తూ, "ఇది అత్యంత తీవ్రమైన క్రిమినల్ కేసు. దీనిపై తక్షణమే దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఉంది" అని తెలిపారు. కాగా విచారణ కోసం ఈ పిటిషన్‌ను డిసెంబర్ 15కు వాయిదా వేశారు.

ఈ ఘటనపై పూర్తి స్థాయి విచారణ జరిపించేలా కేంద్రం, హర్యానా రాష్ట్రాలను ఆదేశించాలని సుప్రీంకోర్టు బార్ అసోసియేషన్ దాఖలు చేసిన ఈ పిటిషన్‌ విన్నవించింది. అంతేకాకుండా, రుతుస్రావంలో ఉన్న మహిళలు, బాలికల ఆరోగ్యం, గౌరవం, శారీరక స్వయంప్రతిపత్తి (bodily autonomy), గోప్యత వంటి హక్కులను ఉల్లంఘించకుండా ఉండేందుకు తగిన మార్గదర్శకాలు (guidelines) రూపొందించాలని కూడా పిటిషన్‌లో కోరారు.

ఫోటోలు అడిగిన సూపర్‌వైజర్లు

హర్యానా గవర్నర్ అశిమ్ కుమార్ ఘోష్ యూనివర్సిటీని సందర్శించడానికి కొద్ది గంటల ముందు, అక్టోబర్ 26న ఈ ఆరోపణలు వచ్చిన ఘటన జరిగింది. యూనివర్సిటీలో పనిచేసే ముగ్గురు మహిళా పారిశుద్ధ్య కార్మికురాళ్లు తమకు ఆరోగ్యం సరిగా లేదని, రుతుస్రావంలో ఉన్నామని చెప్పినా, ఇద్దరు సూపర్‌వైజర్‌లు బలవంతంగా పని చేయమని ఒత్తిడి చేసినట్లు ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారు.

"రుతుస్రావం కారణంగా మేం వేగంగా పనిచేయలేమని వారికి చెప్పాం. కానీ, వారు దీనిని నిరూపించుకోవడానికి మా ప్రైవేట్ భాగాల ఫోటోలను తీయమని డిమాండ్ చేశారు. మేం నిరాకరించడంతో, మమ్మల్ని దూషించి, ఉద్యోగం నుంచి తొలగిస్తామని బెదిరించారు" అని MDUలో 11 ఏళ్లుగా పనిచేస్తున్నట్లు పేర్కొన్న ఒక కార్మికురాలు ఆరోపించారు.

సూపర్‌వైజర్‌లు ఈ ఆదేశాలను అసిస్టెంట్ రిజిస్ట్రార్ శ్యామ్ సుందర్ నుంచి అందుకున్నట్లు తమకు చెప్పారని మహిళలు ఆరోపించారు. అయితే, సుందర్ మాత్రం అలాంటి ఆదేశాలు తాను ఎవరికీ ఇవ్వలేదని ఖండించారు.

యూనివర్సిటీ చర్య: ఇద్దరి సస్పెన్షన్, ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు

ఈ ఘటనపై యూనివర్సిటీ ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది. కాంట్రాక్ట్ ప్రాతిపదికన హర్యానా కౌశల్ రోజ్‌గార్ నిగమ్ లిమిటెడ్ ద్వారా నియమితులైన ఇద్దరు సూపర్‌వైజర్లను యూనివర్సిటీ సస్పెండ్ చేసింది. అంతర్గత విచారణకు కూడా ఆదేశించినట్లు తెలిపింది.

అక్టోబర్ 31న, ఈ ముగ్గురు వ్యక్తులపై లైంగిక వేధింపుల కేసు నమోదు చేసినట్లు పోలీసులు తెలిపారు. పీజీఐఎంఎస్ పోలీస్ స్టేషన్ ఎస్‌హెచ్‌ఓ మాట్లాడుతూ, నేరపూరితమైన బెదిరింపు (criminal intimidation), లైంగిక వేధింపులు (sexual harassment), మహిళ గౌరవాన్ని కించపరిచే ఉద్దేశం (intent to insult the modesty of a woman), దాడి లేదా క్రిమినల్ ఫోర్స్ ఉపయోగించడం వంటి అభియోగాల కింద ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదు చేసినట్లు తెలిపారు. నిందితులపై ఎస్సీ, ఎస్టీ చట్టం కింద కూడా కేసులు నమోదు చేసే అవకాశం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.