ఉత్తర భారతాన్ని కప్పేసిన Ethiopia volcano బూడిద మేఘం- వాయు నాణ్యతపై ప్రభావం ఎంత?
ఇథియోపియా అగ్నిపర్వత బూడిద మేఘం భారత్లోకి ప్రవేశించింది. ఫలితంగా ఉత్తర భారతంలో విమాన సర్వీసులకు తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడింది. ఈ నేపథ్యంలో దిల్లీ సహా అనేక ప్రాంతాల్లో వాయు నాణ్యతపై తీవ్ర ఆందోళనకు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
దాదాపు 12,000 సంవత్సరాల తర్వాత మొదటిసారిగా బద్ధలైన ఇథియోపియాలోని హైలీ గుబ్బి అగ్నిపర్వతం నుంచి వెలువడిన భారీ బూడిద మేఘం సోమవారం రాత్రి వాయువ్య భారతదేశాన్ని కమ్మేసింది! దీని కారణంగా గాలిలో విజిబులుటీ తగ్గి, పలు ప్రధాన నగరాల్లో విమాన రాకపోకలకు తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడింది.
గంటకు సుమారు 100–120 కిలోమీటర్ల వేగంతో, 10 కిలోమీటర్ల కంటే ఎక్కువ ఎత్తులో పయనించిన ఈ బూడిద మేఘం రాజస్థాన్, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, దిల్లీ-ఎన్సీఆర్, పంజాబ్ రాష్ట్రాల మీదుగా వ్యాపించింది. ఆ తర్వాత భారత ఉపఖండంలో తూర్పు దిశగా పయనించింది.
సాయంత్రం సుమారు 6.30 గంటల సమయంలో భారత గగనతలంలోకి ప్రవేశించిన ఈ అగ్నిపర్వత బూడిద మేఘం ఆకాశాన్ని కమ్మేయడంతో విమానయాన సంస్థలు తమ విమానాలను దారి మళ్లించాల్సిన లేదా రద్దు చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ బూడిద మేఘం చాలా ఎత్తులో ప్రయాణించడం వల్ల భూ ఉపరితలంపై వాయు కాలుష్యం ప్రభావం తక్కువగా ఉంటుందని భారత వాతావరణ శాఖ తెలిపింది. అయితే మంగళవారం నాటికి ఈ బూడిద ప్రధాన విమానాశ్రయాలపైన దిగితే, విమాన కార్యకలాపాలకు తీవ్ర అంతరాయం కలుగుతుందని ఏవియేషన్ అధికారులు హెచ్చరించారు.
ఇథియోపియా అగ్నిపర్వత బూడిదపై తాజా పరిణామాలు..
1. బూడిద మేఘం భారత్లోకి ప్రవేశం: ఈ మేఘం సాయంత్రం 6.30 గంటలకు రాజస్థాన్లో ప్రవేశించి, గంటకు 100–120 కి.మీ. వేగంతో గుజరాత్, దిల్లీ-ఎన్సీఆర్, పంజాబ్ మీదుగా వేగంగా ప్రయాణించింది.
2. విమాన సర్వీసులకు అంతరాయం: ఇండిగో సంస్థ కనీసం ఆరు విమానాలను రద్దు చేసింది. అలాగే, ఆకాశ ఎయిర్ నవంబర్ 24-25 తేదీలకు జెడ్డా, కువైట్, అబుదాబి నగరాలకు తమ సర్వీసులను నిలిపివేసింది. పలు ఇతర విమానాలను కూడా దారి మళ్లించారు.
3. డీజీసీఏ 'ASHTAM' హెచ్చరిక జారీ: భారత ఏవియేషన్ నియంత్రణ సంస్థ (డీజీసీఏ) అత్యవసరంగా **ASHTAM (అగ్నిపర్వత బూడిద హెచ్చరిక)**ను జారీ చేసింది. అగ్నిపర్వత బూడిద ప్రభావితమైన ఎత్తులలో విమానాలు ప్రయాణించకుండా, నిర్దేశిత విధానాలను అనుసరించాలని విమానయాన సంస్థలను ఆదేశించింది.
4. గగనతల ఆంక్షలు, రూట్లలో మార్పు: అంతర్జాతీయ విమానయాన సంస్థలు పాకిస్థాన్ గగనతలం మీదుగా విమానాలను దారి మళ్లించడం ప్రారంభించాయి. అయితే భారతీయ విమానయాన సంస్థలకు ఆ మార్గాలు అందుబాటులో లేకపోవడంతో విమానాల రద్దులు, ఆలస్యాలు పెరిగాయి.
5. ఉపరితలంపై పెద్ద ప్రభావం ఉండదన్న ఐఎండీ: బూడిద మేఘం 10–15 కి.మీ. ఎత్తులో ఉండటం వల్ల ఉపరితలంపై వాయు నాణ్యతపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపకపోవచ్చని ఐఎండీ డైరెక్టర్ జనరల్ ఎం. మోహపాత్ర తెలిపారు. అయితే ఆకాశం మసకబారడం, కనిష్ట ఉష్ణోగ్రతలు స్వల్పంగా పెరగడం వంటివి ఉండవచ్చు అని పేర్కొన్నారు.
6. కాలుష్యం పెరుగుతుందని నిపుణుల హెచ్చరిక: పర్యావరణ విశ్లేషకులు సునీల్ దహియా వంటి నిపుణులు మాత్రం, ఇప్పటికే 'తీవ్రమైన' స్థాయికి దగ్గరగా ఉన్న ఎన్సీఆర్ ప్రాంతంలో ఈ బూడిద కారణంగా వాయు కాలుష్యం తాత్కాలికంగా మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించారు.
7. ఎన్సీఆర్లో ప్రమాదకరంగా గాలి నాణ్యత: అగ్నిపర్వత బూడిద రాకముందే, సోమవారం సాయంత్రం 4 గంటలకు దిల్లీలో ఏక్యూఐ 382 (‘చాలా పేలవం’) వద్ద ఉంది. ఘజియాబాద్ (396), నోయిడా (397) కూడా 'తీవ్రమైన' స్థాయికి దగ్గరగా ఉన్నాయి.
8. అగ్నిపర్వత పదార్థాల కూర్పు: ఈ మేఘంలో అగ్నిపర్వత బూడిదతో పాటు సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, చిన్న రాళ్లు, గాజు కణాలు ఉన్నాయి. ఈ పదార్థాలు ఆకాశాన్ని చీకటిమయం చేయడంతో పాటు విమానాల ఇంజిన్లకు ప్రమాదకరం.
9. విమానాశ్రయాలకు హై అలర్ట్: బూడిద పడే అవకాశం ఉంటే వెంటనే రన్వేలు, టాక్సీవేలు, ఏప్రాన్లను తనిఖీ చేయడానికి సిద్ధంగా ఉండాలని డీజీసీఏ విమానాశ్రయాలను ఆదేశించింది. కాలుష్యం గుర్తించినట్లయితే, విమాన కార్యకలాపాలను వెంటనే నిలిపివేయాల్సి ఉంటుంది.
10. వేల సంవత్సరాల్లో మొదటిసారి విస్ఫోటనం: ఇథియోపియాలోని అఫార్ ప్రాంతంలో ఉన్న హైలీ గుబ్బి అగ్నిపర్వతం ఆదివారం విస్ఫోటనం చెందింది. దీని నుంచి 14 కిలోమీటర్ల ఎత్తు వరకు బూడిద ఎగిరింది. టౌలౌస్ వీఏఏసీ నివేదిక ప్రకారం విస్ఫోటనం ఆగిపోయినా, భారీ బూడిద మేఘం ఇంకా భారతదేశం వైపు పయనిస్తోంది.
