దేశంలో కరవు ప్రమాద ఘంటికలు మోగుతున్నాయి. ఈ ఏడాది నైరుతి రుతుపవనాల వర్షపాతంపై ప్రముఖ ప్రైవేట్ వాతావరణ అంచనా సంస్థ 'స్కైమెట్' ఆందోళనకర నివేదిక విడుదల చేసింది. గతంలో వేసిన అంచనాలను భారీగా తగ్గిస్తూ, ఈ సీజన్లో సాధారణ సగటు వర్షపాతం (LPA) కేవలం 85 శాతమే నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని వెల్లడించింది. దీనికి తోడు దేశంలో కరవు పరిస్థితులు ఏర్పడేందుకు 70 శాతం అవకాశాలు ఉన్నాయని పేర్కొంది.
ఏప్రిల్ నెలలో ఇచ్చిన తొలి అంచనాలో వర్షపాతం 94 శాతంగా ఉంటుందని పేర్కొన్న స్కైమెట్, పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఎల్ నినో (El Nino) తీవ్రరూపం దాల్చుతుండటంతో తన అంచనాలను మార్చుకుంది.
ఆగస్టు, సెప్టెంబరు నెలల్లో మరింత క్షీణత
ఆగస్టు మిగిలిన రోజుల్లో దేశంలోని నాలుగు వాతావరణ ప్రాంతాలలో వర్షపాతం ఏకరూపంగా ఉండదని స్కైమెట్ స్పష్టం చేసింది. ఎల్ నినో ప్రభావం మరింత పెరగడం, బంగాళాఖాతం తదితర ప్రాంతాల్లో బలహీనమైన ఇండియన్ ఓషన్ డైపోల్ (IOD) పరిస్థితులు నెలకొనడం వల్ల సెప్టెంబరులో వర్షపాత లోటు మరింత ఎక్కువవుతుందని అంచనా వేసింది.
ఆగస్టు నెలలో సగటు వర్షపాతంలో 16 శాతం లోటు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. బలపడుతున్న ఎల్ నినో, బలహీనమైన ఐఓడీ ప్రభావంతో సెప్టెంబరు నెలలో సాధారణం కంటే 20 శాతం తక్కువ వర్షపాతం నమోదవుతుందని స్కైమెట్ తన నివేదికలో స్పష్టం చేసింది.
ఐఎమ్డీ అంచనాలు ఎలా ఉన్నాయి?
భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) ఏప్రిల్లో విడుదల చేసిన అంచనాల్లో వర్షపాతం 92 శాతంగా ఉంటుందని తెలిపింది. అయితే జూన్ నెలలో దీనిని 90 శాతానికి తగ్గించింది. సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యేందుకు 60 శాతం అవకాశం ఉందని ఐఎమ్డీ అప్పుడే వెల్లడించింది.
ఆ తర్వాత ఐఎమ్డీ సీజన్ మొత్తానికి సంబంధించిన సవరించిన నివేదికను విడుదల చేయలేదు. స్కైమెట్ ప్రకటనపై నేరుగా స్పందించని ఐఎమ్డీ అధికారులు, ప్రతి నెలా చివరిలో తాజా వాతావరణ వివరాలను వెల్లడిస్తున్నామని తెలిపారు. ఆగస్టు చివరి నాటికి మరొక అప్డేట్ ఇస్తామని ఐఎమ్డీ సీనియర్ అధికారి ఒకరు వెల్లడించారు.
ప్రస్తుత వర్షపాత పరిస్థితి ఇది
{{/usCountry}}ఆ తర్వాత ఐఎమ్డీ సీజన్ మొత్తానికి సంబంధించిన సవరించిన నివేదికను విడుదల చేయలేదు. స్కైమెట్ ప్రకటనపై నేరుగా స్పందించని ఐఎమ్డీ అధికారులు, ప్రతి నెలా చివరిలో తాజా వాతావరణ వివరాలను వెల్లడిస్తున్నామని తెలిపారు. ఆగస్టు చివరి నాటికి మరొక అప్డేట్ ఇస్తామని ఐఎమ్డీ సీనియర్ అధికారి ఒకరు వెల్లడించారు.
ప్రస్తుత వర్షపాత పరిస్థితి ఇది
{{/usCountry}}ఆగస్టు 17 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా నమోదైన మొత్తం వర్షపాతం సాధారణ సగటు (LPA) కంటే 13 శాతం తక్కువగా ఉంది. జూలై నెలలో పడిన వర్షాల వల్ల లోటు కొంత తగ్గినప్పటికీ, ఆగస్టులో మళ్లీ వర్షపాత లోటు 11 నుంచి 13 శాతం మధ్య స్థిరంగా కొనసాగుతోంది. జూన్ చివరి నాటికి లోటు ఏకంగా -40 శాతంగా ఉండగా, జూలై 31 నాటికి అది -13 శాతానికి మెరుగుపడింది.
జూన్ 1 నుంచి ఆగస్టు 17 వరకు దేశంలో 596.2 మిమీ వర్షపాతం నమోదు కావాల్సి ఉండగా, ఈసారి కేవలం 518.7 మిమీ మాత్రమే నమోదైంది. సాధారణంగా మన దేశంలో రుతుపవనాల సీజన్ మొత్తంలో సగటున 870 మిమీ (87 సెం.మీ) వర్షం కురుస్తుంది. ప్రస్తుతం ఆగస్టు ద్వితీయార్థంలో రుతుపవనాలు బలహీనపడి, వర్షపాతం హిమాలయ పాదాల వైపు మళ్లుతోందని ఐఎమ్డీ డేటా చూపుతోంది.
సూపర్ ఎల్ నినో ముప్పు
పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో వాతావరణ, సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల మధ్య బలమైన బంధం ఏర్పడటం వల్ల శక్తివంతమైన ఎల్ నినో ఉద్భవించే అవకాశం ఉందని స్కైమెట్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ జతిన్ సింగ్ తెలిపారు.
"సెప్టెంబరు ప్రారంభంలో ఎల్ నినో 'తీవ్ర' స్థాయి నుంచి 'అత్యంత తీవ్ర' (Super El Nino) స్థాయికి మారే అవకాశం ఉంది. సూపర్ ఎల్ నినో ఏర్పడితే రుతుపవనాలు మరింత బలహీనపడతాయి. ఇక సానుకూల ఇండియన్ ఓషన్ డైపోల్ (Positive IOD) ఏర్పడే అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, అది ఎప్పుడు రూపుదిద్దుకుంటుంది, ఎంత బలంగా ఉంటుంది అనే దానిపై స్పష్టత లేదు" అని జతిన్ సింగ్ వివరించారు.
ఆగస్టు-సెప్టెంబరు కాలంలో మొత్తం వర్షపాతం సాధారణం కంటే తక్కువగా (94 శాతం కంటే తక్కువ) ఉంటుందని జూలై 31నే ఐఎమ్డీ వెల్లడించింది.
వ్యవసాయ రంగానికి తీవ్ర విఘాతం
దేశవ్యాప్తంగా సగటు వర్షపాతం 85 శాతంగా ఉంటుందన్న అంచనా వెనుక క్షేత్రస్థాయిలో భయంకరమైన పరిస్థితులు దాగి ఉన్నాయని వ్యవసాయ నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. సగటు లెక్కల కంటే భౌగోళికంగా, కాలక్రమేణా వర్షాల విస్తరణ అత్యంత దారుణంగా ఉంది. ప్రస్తుతం దేశంలోని 71.7 శాతం తహసీళ్లలో (6,363 తహసీళ్లలో 4,562) 10 శాతానికి పైగా వర్షపాత లోటు నెలకొంది. అలాగే 72 శాతం తహసీళ్లలో వరుసగా రెండు వారాలకు పైగా పొడివాతావరణం నెలకొనడంతో ప్రధాన వ్యవసాయ ప్రాంతాలు తీవ్ర సంక్షోభంలోకి జారిపోయాయి.
ఈ పరిణామం భారత వ్యవసాయ రంగంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని 'హెచ్ఎన్వైబి' (HnyB) అగ్రి మార్కెట్ ఇంటెలిజెన్స్ సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు దీపక్ పారీక్ హెచ్చరించారు.
"ఖరీఫ్ ప్రధాన పంటలైన మినుములు, కందులు వంటి పప్పుధాన్యాలు, సోయాబీన్ వంటి నూనెగింజల పంటలు పూత, ఎదుగుదల దశలో ఉన్నప్పుడు వర్షాలు లేక తీవ్రంగా దెబ్బతింటున్నాయి. మరోవైపు మొక్కజొన్న, వరితో పాటు రాబోయే రబీ సీజన్కు చెందిన గోధుమ పంట దిగుబడులు కూడా పడిపోతాయి. రిజర్వాయర్లలో నీటి మట్టాలు క్షీణించడం, నేలలో తేమ తగ్గిపోవడం దీనికి ప్రధాన కారణం. ఇది కేవలం గణాంకాల లోటు మాత్రమే కాదు, గ్రామీణ రాబడిపై కోలుకోలేని దెబ్బతీసే తీవ్ర ఉత్పత్తి సంక్షోభం. ఇది ఆహార ద్రవ్యోల్బణాన్ని మరింత పెంచుతుంది" అని దీపక్ పారీక్ స్పష్టం చేశారు.