హార్మూజ్ జలసంధిలో యుద్ధ జ్వాలలు: 13 వాణిజ్య నౌకలపై దాడులు.. భారత్‌కు వస్తున్న నౌకకూ తప్పని ముప్పు

అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య యుద్ధం ముదురుతున్న వేళ హార్మూజ్ జలసంధిలో ఉద్రిక్తతలు తారాస్థాయికి చేరాయి. ఫిబ్రవరి 28 నుంచి ఇప్పటివరకు 13 నౌకలపై దాడులు జరగ్గా, తాజాగా భారత్‌కు వస్తున్న థాయ్‌లాండ్ నౌకపై కూడా దాడి జరిగింది. గ్లోబల్ ఆయిల్ సప్లైపై ఈ ప్రభావం పడనుంది.

పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ మేఘాలు విరుచుకుపడుతున్నాయి. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ ఒకవైపు, ఇరాన్ మరోవైపు హోరాహోరీగా తలపడుతుండటంతో గల్ఫ్ దేశాల మధ్య ఉన్న హార్మూజ్ జలసంధి నిప్పుల కొలిమిలా మారింది. గత కొద్ది రోజులుగా ఈ మార్గంలో ప్రయాణించే చమురు ట్యాంకర్లు, సరుకు రవాణా నౌకలే లక్ష్యంగా దాడులు జరుగుతున్నాయి.

హార్ముజ్ జలసంధి సమీపంలో ట్యాంకర్లు (REUTERS)

తాజాగా, బుధవారం నాడు థాయ్‌లాండ్ పతాకంతో భారత్‌కు వస్తున్న 'మయూరీ నారీ' (Mayuree Naree) అనే సరుకు రవాణా నౌకపై ఒమన్ తీరానికి సమీపంలో దాడి జరిగింది. ఇరాన్ జరిపినట్టుగా భావిస్తున్న ఈ దాడుల పరంపరలో ఇది 13వ ఘటన కావడం గమనార్హం.

ప్రపంచ ఇంధన మార్గానికి గ్రహణం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే చమురు, సహజ వాయువులో దాదాపు 20 శాతం వాటా ఈ హార్మూజ్ జలసంధి గుండానే వెళ్తుంది. ఇది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన మార్గం. అయితే, ఈ మార్గాన్ని తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నట్లు ప్రకటించిన ఇరాన్.. తమను కాదని వెళ్లే ఏ నౌకనైనా లక్ష్యంగా చేసుకుంటామని హెచ్చరించింది. ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ (IRGC) హెచ్చరికల నేపథ్యంలో, ఈ సముద్ర మార్గంలో ప్రయాణించాలంటేనే షిప్పింగ్ కంపెనీలు వణికిపోతున్నాయి.

దాడుల పరంపర: ఏ నౌకపై ఎప్పుడు దాడి జరిగింది?

ఫిబ్రవరి 28 నుంచి ఇప్పటివరకు జరిగిన ప్రధాన దాడుల వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:

• మార్చి 1: ఒమన్ తీరంలో 'మార్షల్ ఐలాండ్స్' చమురు ట్యాంకర్ MKD VYOM పై దాడి. ఈ ఘటనలో ఓ సిబ్బంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
• మార్చి 1: యూఏఈ సమీపంలో చమురు సరఫరా చేసే హెర్క్యులస్ స్టార్ నౌకపై దాడి.
• మార్చి 2: బహ్రెయిన్ పోర్టులో ఉన్న అమెరికా నౌక స్టెనా ఇంపరేటివ్ పై రెండు క్షిపణులతో దాడి చేయడంతో మంటలు చెలరేగాయి.
• మార్చి 3: యూఏఈలోని ఫుజైరా తీరంలో లిబ్రా ట్రేడర్, గోల్డ్ ఓక్ అనే రెండు నౌకలు దాడులకు గురయ్యాయి.
• మార్చి 5: ఇరాక్ పోర్టు సమీపంలో ఉన్న సోనాంగోల్ నమీబే ట్యాంకర్‌లో పేలుడు సంభవించింది. అదే రోజు రిమోట్ కంట్రోల్ బోటు ద్వారా బహామాస్ నౌకను ఇరాన్ దెబ్బతీసింది.
• మార్చి 11: థాయ్‌లాండ్ నౌకపై దాడి జరిగింది. గుర్తుతెలియని రెండు క్షిపణులు తగలడంతో నౌక ఇంజిన్ రూమ్ దెబ్బతిని మంటలు అంటుకున్నాయి. ఇదే రోజు జపాన్‌కు చెందిన వన్ మెజెస్టి, మార్షల్ ఐలాండ్స్ నౌక స్టార్ గ్వినెత్ పై కూడా దాడులు జరిగాయి.

ముదురుతున్న సంక్షోభం.. తాజాగా ఇరాక్ నౌకలపై..

యుద్ధం ఇప్పట్లో ముగిసేలా కనిపించడం లేదు. గురువారం నాడు ఇరాక్ ప్రాదేశిక జలాల్లో ప్రయాణిస్తున్న రెండు విదేశీ చమురు ట్యాంకర్లపై మళ్ళీ దాడులు జరిగాయి. ఈ ఘటనలో రెండు నౌకల్లోనూ మంటలు చెలరేగగా, అప్రమత్తమైన ఇరాక్ అధికారులు 25 మంది సిబ్బందిని సురక్షితంగా రక్షించారని రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

అగ్రరాజ్యం అమెరికా, అటు ఇరాన్.. ఇద్దరూ తగ్గేదే లేదన్నట్టుగా వ్యవహరిస్తుండటంతో హార్మూజ్ జలసంధిలో మున్ముందు మరిన్ని దాడులు జరిగే అవకాశం ఉందని రక్షణ రంగ నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

1. హార్మూజ్ జలసంధి ఎందుకు అంత కీలకం?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా రవాణా అయ్యే చమురు, గ్యాస్‌లో 20% ఈ ఇరుకైన సముద్ర మార్గం గుండానే వెళ్తుంది. ఇది గల్ఫ్ దేశాలను అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌తో అనుసంధానిస్తుంది.

2. భారత్‌కు వస్తున్న నౌకపై దాడి ప్రభావం ఏమిటి?

భారత్‌కు వస్తున్న థాయ్‌లాండ్ నౌక 'మయూరీ నారీ'పై దాడి జరగడం మన దేశ దిగుమతుల భద్రతపై ఆందోళన కలిగిస్తోంది. సముద్ర మార్గాల్లో ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే వస్తువుల ధరలు, పెట్రోల్ ధరలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.

3. దాడులకు కారణం ఎవరు?

అమెరికా, దాని మిత్రదేశాల ఆరోపణల ప్రకారం ఇరాన్ ఈ దాడులకు పాల్పడుతోంది. తమ ప్రయోజనాలకు భంగం కలిగితే నౌకలను అడ్డుకుంటామని ఇరాన్ ఇప్పటికే హెచ్చరించింది.