ఒక విద్యార్థి తన భవిష్యత్తు కోసం కష్టపడి చదివి పరీక్ష రాస్తాడు. తీరా ఫలితాలు వచ్చాక, తన పేపర్ కాకుండా ఎవరో రాసిన పేపర్ను తనదిగా చూపిస్తే ఆ కుర్రాడి ఆవేదన వర్ణనాతీతం. ఢిల్లీకి చెందిన వేదాంత్ శ్రీవాస్తవ విషయంలో సరిగ్గా ఇదే జరిగింది. సీబీఎస్ఈ (CBSE) చేసిన సాంకేతిక తప్పిదం వల్ల ఒక ప్రతిభావంతుడైన విద్యార్థి మానసిక క్షోభ అనుభవించడమే కాకుండా, నెటిజన్ల నుంచి దారుణమైన ట్రోలింగ్ను ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది.
అసలేం జరిగింది?
మే 13న విడుదలైన సీబీఎస్ఈ 12వ తరగతి ఫలితాల్లో వేదాంత్కు ఫిజిక్స్ (Physics) సబ్జెక్టులో ఊహించిన దానికంటే చాలా తక్కువ మార్కులు వచ్చాయి. దీంతో అనుమానం వచ్చి మే 19న తన ఆన్సర్ షీట్ స్కాన్డ్ కాపీ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నాడు. మే 23న బోర్డు పంపిన కాపీని చూసి వేదాంత్ నివ్వెరపోయాడు. అందులో ఉన్న చేతిరాత తనది కాదు. ఇంగ్లీష్, కంప్యూటర్ సైన్స్ పేపర్లలో ఉన్న తన చేతిరాతను, ఫిజిక్స్ పేపర్తో పోల్చి చూపిస్తూ.. తన పేపర్ తారుమారైందని వేదాంత్ ఎక్స్ (ట్విట్టర్) వేదికగా ఆవేదన వ్యక్తం చేశాడు.
న్యాయం అడిగితే.. 'దేశద్రోహి' అని ముద్ర
వేదాంత్ చేసిన పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ కావడంతో 3.2 మిలియన్ల వ్యూస్ వచ్చాయి. అయితే, అతనికి సాయం చేసే వారు కొందరైతే, అతడిపై వ్యక్తిగత దాడులకు దిగిన వారు మరికొందరు. వేదాంత్ ఎక్స్ ప్రొఫైల్లో లొకేషన్ 'సౌత్ ఏషియా' (South Asia) అని ఉండటాన్ని సాకుగా చూపి, కొందరు నెటిజన్లు అతడిని 'పాకిస్థానీ' అని, 'దేశద్రోహి' అని దూషించారు. ఓ ప్రముఖ వార్తా సంస్థ జర్నలిస్ట్ కూడా అతడిని పాకిస్థానీగా సంబోధించడం వివాదానికి ఆజ్యం పోసింది.
{{/usCountry}}వేదాంత్ చేసిన పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ కావడంతో 3.2 మిలియన్ల వ్యూస్ వచ్చాయి. అయితే, అతనికి సాయం చేసే వారు కొందరైతే, అతడిపై వ్యక్తిగత దాడులకు దిగిన వారు మరికొందరు. వేదాంత్ ఎక్స్ ప్రొఫైల్లో లొకేషన్ 'సౌత్ ఏషియా' (South Asia) అని ఉండటాన్ని సాకుగా చూపి, కొందరు నెటిజన్లు అతడిని 'పాకిస్థానీ' అని, 'దేశద్రోహి' అని దూషించారు. ఓ ప్రముఖ వార్తా సంస్థ జర్నలిస్ట్ కూడా అతడిని పాకిస్థానీగా సంబోధించడం వివాదానికి ఆజ్యం పోసింది.
{{/usCountry}}"నా తమ్ముడు ఏడాది పొడవునా నిద్ర లేకుండా చదివాడు. కేవలం ఈ సమస్యను అధికారుల దృష్టికి తీసుకెళ్లడానికే కొత్తగా ట్విట్టర్ ఖాతా తెరిచాం. సాంకేతిక కారణాల వల్ల లొకేషన్ అలా చూపిస్తే.. మమ్మల్ని పాకిస్థానీలు అనడం దారుణం" అని వేదాంత్ సోదరుడు సిద్ధాంత్ వాపోయాడు. ఈ వ్యవహారంపై లోక్సభ ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ కూడా స్పందించారు. న్యాయం కోరిన 17 ఏళ్ల బాలుడిని బీజేపీ ఐటీ సెల్ 'యాంటీ నేషనల్' అని వేధించడం సిగ్గుచేటని ఆయన విమర్శించారు.
లోపం ఎక్కడ ఉంది?
సీబీఎస్ఈ ఈ ఏడాది నుంచి ఆన్-స్క్రీన్ మార్కింగ్ (OSM) అనే డిజిటల్ మూల్యాంకన విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. దీని ప్రకారం విద్యార్థుల ఆన్సర్ షీట్లను స్కాన్ చేసి ఆన్లైన్లో ఉంచుతారు. ఉపాధ్యాయులు కంప్యూటర్ స్క్రీన్లపైనే దిద్ది మార్కులు వేస్తారు. కానీ, ఈ విధానంలో సాంకేతిక లోపాలు తలెత్తాయి. ఒక విద్యార్థి రోల్ నంబర్కు మరొకరి పేపర్ లింక్ అవ్వడం, పేజీలు కనిపించకపోవడం వంటి ఫిర్యాదులు వెల్లువెత్తాయి. వేదాంత్ కేసులోనూ ఇదే జరిగింది.
దిగివచ్చిన బోర్డు.. చివరకు క్షమాపణ
సోషల్ మీడియాలో ఒత్తిడి పెరగడంతో సీబీఎస్ఈ ఉన్నతాధికారులు మేల్కొన్నారు. వేదాంత్ క్లెయిమ్ సరైనదేనని అంగీకరిస్తూ, అతని అసలైన ఫిజిక్స్ ఆన్సర్ షీట్ను ఈమెయిల్ ద్వారా పంపారు. "మీ మార్కులను త్వరలోనే అప్డేట్ చేస్తాం. ఈ పొరపాటుకు చింతిస్తున్నాం" అని బోర్డు జాయింట్ సెక్రటరీ స్వయంగా సమాచారమిచ్చారు.
చివరకు తన అసలు మార్కులు దక్కడంతో వేదాంత్ ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు. "మా వాదన నిజమని తేలింది. సపోర్ట్ చేసిన అందరికీ కృతజ్ఞతలు. మేము పాకిస్థానీలము కాదు" అని వేదాంత్ సోదరుడు చివరగా సెటైరికల్గా పోస్ట్ పెట్టారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. వేదాంత్ శ్రీవాస్తవ కేసులో అసలు సమస్య ఏమిటి?
వేదాంత్ అనే విద్యార్థి ఫిజిక్స్ బోర్డు పరీక్ష రాస్తే, సీబీఎస్ఈ వెబ్సైట్లో అతని రోల్ నంబర్పై వేరే విద్యార్థికి చెందిన ఆన్సర్ షీట్ అప్లోడ్ అయ్యింది. దీనివల్ల అతనికి తక్కువ మార్కులు వచ్చాయి.
2. అతడిని నెటిజన్లు ఎందుకు పాకిస్థానీ అని పిలిచారు?
అతని ఎక్స్ (ట్విట్టర్) ఖాతా లొకేషన్లో 'సౌత్ ఏషియా' అని ఉండటంతో, కొందరు తప్పుడు ప్రచారం చేస్తూ అతడిని పాకిస్థానీగా, దేశ వ్యతిరేకిగా ముద్ర వేశారు. అయితే అది కేవలం టెక్నికల్ సెట్టింగ్స్ వల్ల జరిగిన పొరపాటని అతని కుటుంబం వివరణ ఇచ్చింది.
3. సీబీఎస్ఈ ఈ పొరపాటును సరిదిద్దిందా?
అవును. సోషల్ మీడియాలో పోరాటం తర్వాత సీబీఎస్ఈ తన తప్పును ఒప్పుకుంది. వేదాంత్ అసలైన ఆన్సర్ షీట్ను అతనికి పంపి, మార్కులను సవరిస్తామని హామీ ఇచ్చింది.
4. OSM సిస్టమ్ వల్ల విద్యార్థులకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి?
ఆన్-స్క్రీన్ మార్కింగ్ విధానంలో టెక్నికల్ లోపాల వల్ల పేపర్లు తారుమారు కావడం, స్కాన్ చేసిన కాపీలు స్పష్టంగా లేకపోవడం వంటి సమస్యలు వస్తున్నాయి. దీనివల్ల ఈ ఏడాది రీ-ఇవాల్యుయేషన్ (మళ్లీ దిద్దడం) కోరుకునే విద్యార్థుల సంఖ్య పెరిగింది.