సనాతన ధర్మంలో పూజలు, హోమాలు, వ్రతాలు లేదా సత్యనారాయణ స్వామి వ్రతం వంటి పవిత్ర క్రతువులు పూర్తయిన తర్వాత పురోహితులకు లేదా పండితులకు 'దక్షిణ' సమర్పించడం అనాదిగా వస్తున్న ఆచారం. చాలా మంది దక్షిణ అంటే కేవలం కానుకగా ఇచ్చే డబ్బు మాత్రమేనని భావిస్తుంటారు. అయితే మన ధర్మశాస్త్రాలలో దక్షిణ వెనుక ఎంతో లోతైన, పవిత్రమైన భావం దాగి ఉంది. పూజ చేయించిన గురువు పట్ల, దైవ కార్యాన్ని నిర్విఘ్నంగా నడిపించిన పండితుడి పట్ల భక్తిప్రపత్తులతో చూపే కృతజ్ఞతా భావానికి ఇది ప్రతీక. సరైన పద్ధతిలో కాకుండా అయిష్టంగానో, పొరపాట్లతోనో ఇచ్చే దక్షిణ పూజా ఫలాన్ని తగ్గిస్తుందని పండితులు చెబుతుంటారు. అందుకే దక్షిణ సమర్పణలో శాస్త్ర నియమాలను పాటించడం తప్పనిసరి.
దానం, దక్షిణ రెండూ ఒకటి కావు
చాలామంది దానాన్ని, దక్షిణను ఒకేలా చూస్తుంటారు. కానీ శాస్త్రాల ప్రకారం ఈ రెండింటి స్వభావం, ఉద్దేశం పూర్తిగా వేర్వేరు. పేదవారికి లేదా ఆపదలో ఉన్నవారికి వారి ఆకలి, అవసరాలు తీర్చడానికి ఇచ్చే సహాయాన్ని 'దానం' అంటారు. ఇందులో జాలి, దయ, కరుణ వంటి భావాలు ప్రధానంగా ఉంటాయి. కానీ 'దక్షిణ' అలా కాదు. దైవ కార్యాలను శాస్త్రోక్తంగా జరిపించిన పూజారికి లేదా వేద పండితుడికి అత్యంత గౌరవభావంతో సమర్పించే పవిత్ర కానుక ఇది. ఇందులో అహంకారం కాకుండా వినయం, శ్రద్ధ నిండి ఉండాలి. ఈ రెండింటి మధ్య ఉన్న భేదాన్ని గుర్తించి నడుచుకోవాలి.
ఆడంబరాలు వద్దు.. స్తోమతకు తగ్గట్టే సమర్పించండి
దక్షిణ ఇచ్చేటప్పుడు గొప్పలకు పోయి ఆడంబరాలు ప్రదర్శించకూడదని శాస్త్రాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఎవరికీ తాహతుకు మించిన భారం ఉండకూడదు. మన స్తోమత ఎంత ఉందో అంతే మొత్తాన్ని నిండు మనసుతో, స్వచ్ఛమైన భావనతో సమర్పించాలి. ఇతరుల ముందు గొప్పగా కనిపించాలని ఎక్కువ ఇవ్వడం గానీ, లేదా ఇష్టం లేకపోయినా మొహమాటానికి ఇవ్వడం గానీ చేయకూడదు. అదే సమయంలో తక్కువ ఇస్తున్నామని సంకోచపడాల్సిన అవసరమూ లేదు. ఇచ్చే దాంట్లో శ్రద్ధ ఉంటే చాలు, చిన్న కానుకైనా భగవంతుని కృపకు పాత్రమవుతుంది.
నగదుతో పాటు వీటిని చేరిస్తే మరింత శుభం
దక్షిణ అనగానే కేవలం నగదు రూపంలోనే ఇవ్వాలనే నిబంధన ఏమీ లేదు. నగదుతో పాటు కొన్ని పవిత్ర వస్తువులను జత చేసి ఇవ్వడం అత్యంత శ్రేయస్కరమని శాస్త్ర వచనం. రాగి, ఇత్తడి పాత్రలైన చెంబు, పళ్లెం లేదా చిన్న గిన్నెలు సమర్పించడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. రాగి సూర్య భగవానుడికి, ఇత్తడి బృహస్పతికి ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి. వీటితో పాటు తాజా పండ్లు, మిఠాయిలు, పసుపు రంగు వస్త్రం, పూజా అక్షతలు, తమలపాకు, వక్కలను తాంబూలంలో ఉంచి సమర్పించడం ఉత్తమమైన మార్గం.
నిండు మనసుతో, గౌరవంగా ఇవ్వండి
{{/usCountry}}దక్షిణ అనగానే కేవలం నగదు రూపంలోనే ఇవ్వాలనే నిబంధన ఏమీ లేదు. నగదుతో పాటు కొన్ని పవిత్ర వస్తువులను జత చేసి ఇవ్వడం అత్యంత శ్రేయస్కరమని శాస్త్ర వచనం. రాగి, ఇత్తడి పాత్రలైన చెంబు, పళ్లెం లేదా చిన్న గిన్నెలు సమర్పించడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. రాగి సూర్య భగవానుడికి, ఇత్తడి బృహస్పతికి ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి. వీటితో పాటు తాజా పండ్లు, మిఠాయిలు, పసుపు రంగు వస్త్రం, పూజా అక్షతలు, తమలపాకు, వక్కలను తాంబూలంలో ఉంచి సమర్పించడం ఉత్తమమైన మార్గం.
నిండు మనసుతో, గౌరవంగా ఇవ్వండి
{{/usCountry}}దక్షిణ సమర్పించే సమయంలో పాటించాల్సిన అతి ముఖ్యమైన నియమం గౌరవం. పూజా కార్యక్రమం ముగిసిన వెంటనే ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో, రెండు చేతులతో నమస్కరిస్తూ ఇవ్వాలి. నిర్లక్ష్యంగా లేదా విసిరేసినట్లుగా ఎప్పుడూ ఇవ్వకూడదు. తాంబూలం పళ్ళెంలో దక్షిణను ఉంచి, పండితుడికి వినమ్రంగా అందించడం మన సంస్కృతి. మనస్ఫూర్తిగా, శ్రద్ధాభక్తులతో ఇచ్చినప్పుడే పూజ సంపూర్ణమై, ఇంటా బయటా సకల శుభాలు కలుగుతాయి.