పూరీ క్షేత్రంలో జగన్నాథ స్వామి రథయాత్ర అంటేనే భక్తులకు కన్నుల పండుగ. ఆ దేవదేవుడు గర్భాలయం దాటి, వీధుల్లోకి వచ్చి భక్తులకు సాక్షాత్కరించడం వెనుక వేల ఏళ్ల నాటి చరిత్ర, అద్భుతమైన పురాణ గాథలు ఉన్నాయి. అసలు జగన్నాథుడు, బలభద్రుడు, సుభద్రా దేవిల విగ్రహాలు ఎలా తయారయ్యాయి? శతాబ్దాల క్రితం రాజు ఇంద్రద్యుమ్నుడికి స్వయంగా శ్రీహరి కలలో కనిపించి ఏం చెప్పారు? ఆ విశేషాలు ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
భక్తుడి కోరికను తీర్చిన శ్రీహరి
పురాణాల ప్రకారం, రాజు ఇంద్రద్యుమ్నుడు శ్రీమహావిష్ణువుకు పరమ భక్తుడు. తన జీవిత కాలంలో కనీసం ఒక్కసారైనా స్వామిని కళ్లారా చూడాలని, ఆ పరమాత్ముడు తన రాజ్యంలోనే కొలువై ఉండాలని ఆయన తీవ్రంగా పరితపించేవారు. భక్తుడి భక్తికి మెచ్చిన జగన్నాథుడు, ఆయనకు సాక్షాత్కారం ఇచ్చేందుకు సిద్ధమయ్యాడు. ఓ రాత్రి, తన ఆరాధ్య దైవం కోసం చింతిస్తూ నిద్రపోయిన రాజుకు, స్వయంగా శ్రీహరి దర్శనమిచ్చాడు.
ఆ కల చాలా స్పష్టంగా ఉంది. గరుడ వాహనంపై, శంఖు, చక్ర, గద, ధనుర్బాణాలతో నీల మేఘశ్యాముడిగా విష్ణుమూర్తి రాజుకు కనిపించాడు. "నీ భక్తికి నేను ప్రసన్నుడనయ్యాను. సముద్ర తీరానికి వెళ్లు. అక్కడ నీకు ఒక మహా వృక్షం కనిపిస్తుంది. ఆ వృక్షం సగం నీటిలో, సగం ఒడ్డున ఉంటుంది. ఆ కాండం నుంచి నా విగ్రహాలను రూపొందించుకో" అని ఆజ్ఞాపించాడు.
విశ్వకర్మ చేతుల మీదుగా విగ్రహ నిర్మాణం
మరుసటి రోజు ఉదయాన్నే రాజు సముద్ర తీరానికి పరుగుతీశాడు. స్వామి చెప్పినట్లుగానే అక్కడ దివ్యమైన కాంతితో మెరిసే ఒక మహా వృక్షం కనిపించింది. ఆ వృక్షాన్ని తీసుకువచ్చి, దేవశిల్పి విశ్వకర్మను పిలిపించి విగ్రహాలను తయారు చేయమని కోరాడు.
అయితే, ఒక షరతుతో ఆ విగ్రహాల తయారీ మొదలైంది. విగ్రహం పూర్తిగా పూర్తయ్యే వరకు ఎవరూ ఆ గది తలుపులు తీయకూడదని విశ్వకర్మ కోరారు. కానీ, రోజులు గడుస్తున్నా లోపలి నుంచి శబ్దాలు రాకపోవడంతో, ఆతృత ఆపుకోలేక రాజు తలుపులు తెరిచాడు. అప్పటికే విగ్రహాల నిర్మాణం ఒక రూపంలో నిలిచిపోయింది. చేతులు, కాళ్లు పూర్తిగా రూపుదిద్దుకోకపోయినా, భక్తుల కోసం శ్రీహరి ఆ విచిత్ర రూపంలోనే పూరీలో కొలువైపోయాడు. అదే నేటి జగన్నాథ, బలభద్ర, సుభద్రల రూపం.
రథం లాగితే పాపాలు పటాపంచలు
{{/usCountry}}అయితే, ఒక షరతుతో ఆ విగ్రహాల తయారీ మొదలైంది. విగ్రహం పూర్తిగా పూర్తయ్యే వరకు ఎవరూ ఆ గది తలుపులు తీయకూడదని విశ్వకర్మ కోరారు. కానీ, రోజులు గడుస్తున్నా లోపలి నుంచి శబ్దాలు రాకపోవడంతో, ఆతృత ఆపుకోలేక రాజు తలుపులు తెరిచాడు. అప్పటికే విగ్రహాల నిర్మాణం ఒక రూపంలో నిలిచిపోయింది. చేతులు, కాళ్లు పూర్తిగా రూపుదిద్దుకోకపోయినా, భక్తుల కోసం శ్రీహరి ఆ విచిత్ర రూపంలోనే పూరీలో కొలువైపోయాడు. అదే నేటి జగన్నాథ, బలభద్ర, సుభద్రల రూపం.
రథం లాగితే పాపాలు పటాపంచలు
{{/usCountry}}జగన్నాథుడి రథయాత్ర ఎందుకు ఇంతటి విశిష్టత కలిగి ఉంటుంది? రథం ముందు నడిచేవారు, రథం తాడును పట్టుకుని లాగేవారు నేరుగా వైకుంఠ ప్రాప్తిని పొందుతారని భక్తుల నమ్మకం. స్వామివారి ముఖారవిందాన్ని చూస్తూ, ఆ రథం వెళ్లే దారిలో పడే ధూళిని కూడా పవిత్రంగా భావిస్తారు. అందుకే, ప్రపంచం నలుమూలల నుంచి లక్షలాది మంది భక్తులు ఈ యాత్రలో భాగస్వాములవుతారు. భగవంతుడే స్వయంగా తన భక్తుల కోసం వీధుల్లోకి వచ్చే ఈ అద్భుత ఘట్టం, సనాతన ధర్మంలో అత్యంత కీలకమైనది.