ఛాతీలో అకస్మాత్తుగా నొప్పి రాగానే ఎవరికైనా ముందుగా గుర్తుకువచ్చేది హార్ట్ అటాక్. అయితే ఛాతీ నొప్పికి కేవలం హార్ట్ అటాక్ మాత్రమే కారణం కాకపోవచ్చు. అంతకంటే ఎంతో తీవ్రమైన 'అయోర్టిక్ డిసెక్షన్' (Aortic Dissection) అనే అత్యవసర వైద్య సమస్య వల్ల కూడా ఇలాంటి లక్షణాలే కనిపిస్తాయి. మన శరీరంలో రక్తాన్ని సరఫరా చేసే ప్రధాన ధమని అయిన 'అయోర్టా' లోపలి పొర చిరిగిపోవడాన్ని అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ అంటారు.
హార్ట్ అటాక్, అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ మధ్య తేడా ఏంటి?
ఈ రెండింటికి తక్షణ వైద్యం అత్యవసరమైనప్పటికీ, ఇవి సంభవించే విధానం, అందించే చికిత్స పూర్తిగా వేర్వేరు. గుండె కండరాలకు రక్తాన్ని అందించే రక్తనాళాల్లో పూడికలు ఏర్పడటం లేదా రక్తం గడ్డకట్టడం వల్ల హార్ట్ అటాక్ వస్తుంది. అంటే హార్ట్ అటాక్ అనేది ప్రధానంగా రక్తనాళాల అడ్డంకికి సంబంధించిన సమస్య.
అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ అనేది ప్రధాన రక్తనాళం పొరల్లో కలిగే చీలిక. అయోర్టా లోపలి పొర చిరిగిపోయినప్పుడు, రక్తం ఆ పొరల మధ్యలోకి ప్రవేశించి నాళం పొరలను వేరు చేస్తుంది. "హార్ట్ అటాక్ అనేది రక్త ప్రసరణకు అడ్డంకి కాగా, అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ అనేది ప్రధాన ధమనిలో ఏర్పడే చీలిక" అని హైదరాబాద్ యశోద హాస్పిటల్స్ క్యాథ్ ల్యాబ్ డైరెక్టర్, సీనియర్ కన్సల్టెంట్ ఇంటర్వెన్షనల్ కార్డియాలజిస్ట్ డాక్టర్ పవన్ పొద్దార్ వివరించారు.
నొప్పి తీవ్రత, లక్షణాల్లో తేడాలు
రెండు సమస్యల్లోనూ ఛాతీ నొప్పి ఉన్నప్పటికీ, నొప్పి వచ్చే విధానంలో తేడాలు ఉంటాయి.
హార్ట్ అటాక్: నొప్పి నెమ్మదిగా మొదలై క్రమంగా పెరుగుతుంది. ఛాతీపై భారంగా అనిపించడం, పిండేస్తున్నట్లు ఉండటం లేదా తీవ్రమైన ఒత్తిడి రావడం దీని ప్రధాన లక్షణం. ఈ నొప్పి ఎడమ చెయ్యి, భుజం, మెడ లేదా దవడ వైపునకు పాకుతుంది.
అయోర్టిక్ డిసెక్షన్: నొప్పి అకస్మాత్తుగా అత్యంత తీవ్రస్థాయిలో ప్రారంభమవుతుంది. ఏదో పీకేస్తున్నట్లు, బాకుతో పొడిచినట్లు లేదా పొరలు చిరిగిపోతున్నట్లు తీవ్రమైన బాధ కలుగుతుంది. ఈ నొప్పి ఛాతీ నుంచి వెన్నుభాగానికి, మెడకు లేదా పొత్తికడుపు వైపునకు వేగంగా వ్యాపిస్తుంది. సమయం గడిచేకొద్దీ నొప్పి ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు మారే అవకాశం ఉంది.
అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ ఇతర హెచ్చరిక సంకేతాలు
{{/usCountry}}అయోర్టిక్ డిసెక్షన్: నొప్పి అకస్మాత్తుగా అత్యంత తీవ్రస్థాయిలో ప్రారంభమవుతుంది. ఏదో పీకేస్తున్నట్లు, బాకుతో పొడిచినట్లు లేదా పొరలు చిరిగిపోతున్నట్లు తీవ్రమైన బాధ కలుగుతుంది. ఈ నొప్పి ఛాతీ నుంచి వెన్నుభాగానికి, మెడకు లేదా పొత్తికడుపు వైపునకు వేగంగా వ్యాపిస్తుంది. సమయం గడిచేకొద్దీ నొప్పి ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు మారే అవకాశం ఉంది.
అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ ఇతర హెచ్చరిక సంకేతాలు
{{/usCountry}}అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ వల్ల శరీరంలోని వివిధ అవయవాలకు, కాళ్లు చేతులకు రక్తప్రసరణ నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉంది. డాక్టర్ పవన్ పొద్దార్ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం కింద పేర్కొన్న లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే జాగ్రత్త పడాలి.
- ఒక చేయి లేదా కాలులో పల్స్ (నాడి) బలహీనపడటం.
- రెండు చేతుల మధ్య బీపీ (రక్తపోటు) రీడింగ్లో స్పష్టమైన వ్యత్యాసం ఉండటం.
- హఠాత్తుగా నీరసం, కాళ్లు లేదా చేతులు మొద్దుబారడం, మాట్లాడటంలో ఇబ్బంది.
- స్పృహ తప్పి పడిపోవడం.
- పొత్తికడుపులో తీవ్రమైన నొప్పి రావడం.
- నడవడంలో ఇబ్బంది లేదా పక్షవాతం వంటి నాడీ సంబంధిత లక్షణాలు కనిపించడం.
- ఈ లక్షణాలన్నీ మెదడు, వెన్నుపాము లేదా అవయవాలకు రక్తం సరిగ్గా అందనప్పుడు కనిపిస్తాయి.
నిర్ధారణ ఎందుకు సవాలుగా మారుతుంది?
ఈ రెండు సమస్యల్లోనూ ఛాతీ నొప్పి, ఆయాసం, చెమటలు పట్టడం, తీవ్ర అస్వస్థత వంటి సాధారణ లక్షణాలు ఒకేలా ఉంటాయి. అందుకే కేవలం లక్షణాలను చూసి వ్యాధిని నిర్ధారించడం వైద్యులకు సవాలుగా మారుతుంది.
హార్ట్ అటాక్ వచ్చినప్పుడు ఈసీజీ (ECG) పరీక్షలో స్పష్టమైన మార్పులు కనిపిస్తాయి. అలాగే గుండె కండరాల నష్టాన్ని తెలిపే రక్త పరీక్షల ఫలితాలు పెరుగుతాయి. కానీ అయోర్టిక్ డిసెక్షన్లో ఈ రక్త పరీక్షల నివేదికలు సాధారణంగానే ఉండే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ను ఖచ్చితంగా గుర్తించడానికి సీటీ యాంజియోగ్రామ్ (CT Angiogram) వంటి ఆధునిక ఇమేజింగ్ పరీక్షలు అత్యంత అవసరం.
ఎవరికి ప్రమాదం ఎక్కువ?
అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ వచ్చే అవకాశం ఉన్న ప్రమాద కారకాలు ఇవే:
- దీర్ఘకాలంగా అనియంత్రిత అధిక రక్తపోటు (హై బీపీ) ఉండటం.
- అయోర్టిక్ అనూరిజమ్ (రక్తనాళం ఉబ్బడం) సమస్య.
- మార్ఫాన్ సిండ్రోమ్ వంటి కనెక్టివ్ టిష్యూ వ్యాధులు.
- బైకస్పిడ్ అయోర్టిక్ వాల్వ్ లోపం.
- పొగతాగే అలవాటు (స్మోకింగ్), వయసు పైబడటం.
- హఠాత్తుగా తీవ్రమైన బరువులు ఎత్తడం లేదా శారీరక శ్రమ చేయడం.
- సమయానికి వైద్యం ప్రాణాధారం
హార్ట్ అటాక్కు, అయోర్టిక్ డిసెక్షన్కు ఇచ్చే చికిత్సలు పూర్తి విరుద్ధంగా ఉంటాయి. హార్ట్ అటాక్కు రక్తనాళాల్లో అడ్డంకులను తొలగించి రక్తాన్ని పునరుద్ధరించే మందులు లేదా స్టెంట్ ప్రాసెస్ అవసరమవుతాయి. అదే అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ అయితే వెంటనే బీపీ, గుండె వేగాన్ని అదుపులోకి తెచ్చే మందులు ఇవ్వాలి. చీలిక తీవ్రతను బట్టి అత్యవసర శస్త్రచికిత్స చేయాల్సి ఉంటుంది.
అందుకే ఛాతీ నొప్పితో వచ్చిన రోగికి అయోర్టిక్ డిసెక్షన్ ఉందో లేదో సరిచూసుకోకుండా కేవలం హార్ట్ అటాక్ చికిత్స ప్రారంభించడం సరికాదు. అకస్మాత్తుగా, తీవ్రంగా వచ్చే ఛాతీ లేదా వీపు నొప్పిని ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. నొప్పి వెంటనే తీవ్రస్థాయికి చేరినా, వెన్నువైపు పాకినా, లేదా స్పృహ తప్పడం వంటి లక్షణాలు ఉన్నా తక్షణమే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలి.