భర్తను విడిచిపెట్టి విడాకులు పొందినా మనోవర్తి ఇవ్వాల్సిందే: అలహాబాద్ హైకోర్టు సంచలన తీర్పు

భర్తను విడిచిపెట్టి వెళ్లిపోయారనే (Desertion) ప్రాతిపదికన విడాకులు పొందినప్పటికీ, బాధితురాలు తిరిగి వివాహం చేసుకోకపోతే సీఆర్‌పీసీ 125 కింద మనోవర్తి పొందే హక్కు ఆమెకు ఉందని అలహాబాద్ హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. సుల్తాన్‌పూర్ ఫ్యామిలీ కోర్టు ఉత్తర్వులను రద్దు చేస్తూ లక్నో బెంచ్ ఈ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది.

విడాకులు ఇచ్చేసినంత మాత్రాన భార్యకు జీవనభృతి (మనోవర్తి) చెల్లించే బాధ్యత నుంచి భర్త తప్పించుకోలేరని అలహాబాద్ హైకోర్టు లక్నో బెంచ్ అత్యంత కీలకమైన తీర్పును వెలువరించింది. భర్తను వదిలేసి వెళ్లిపోయిందనే కారణంతో విడాకులు మంజూరైనప్పటికీ, సదరు మహిళకు మనోవర్తి పొందే హక్కు ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది. అయితే, ఆ మహిళ రెండో పెళ్లి చేసుకోకుండా ఉండటంతో పాటు, తనను తాను పోషించుకోలేని స్థితిలో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే ఈ నిబంధన వర్తిస్తుందని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.

ఫ్యామిలీ కోర్టు ఉత్తర్వులు రద్దు

భర్తను విడిచిపెట్టి విడాకులు పొందినా మనోవర్తి ఇవ్వాల్సిందే: అలహాబాద్ హైకోర్టు సంచలన తీర్పు

జస్టిస్ రామ్ మనోహర్ నారాయణ్ మిశ్రా నేతృత్వంలోని ఏకసభ్య బెంచ్ ఈ మేరకు సెప్టెంబరు 18న ఉత్తర్వులు జారీ చేయగా, ఈ తీర్పు ప్రతీ ఇటీవల అందుబాటులోకి వచ్చింది. సునీత అనే మహిళ దాఖలు చేసిన రివిజన్ పిటిషన్‌పై విచారణ జరిపిన కోర్టు ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. భర్త నుంచి విడిపోయినంత మాత్రాన క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (సీఆర్‌పీసీ) సెక్షన్ 125 కింద జీవనభృతిని నిరాకరించలేమని న్యాయమూర్తి స్పష్టం చేశారు.

ఈ కేసులో సుల్తాన్‌పూర్ ఫ్యామిలీ కోర్టు ప్రిన్సిపల్ జడ్జ్ 2018 డిసెంబరు 22న ఇచ్చిన ఉత్తర్వులను హైకోర్టు పూర్తిగా పక్కనబెట్టింది. మహిళ సమర్పించిన మనోవర్తి పిటిషన్‌ను గతంలో ఫ్యామిలీ కోర్టు తోసిపుచ్చగా, ఆ వివాదాన్ని మళ్లీ మొదటి నుంచి సమగ్రంగా విచారించాలని సుల్తాన్‌పూర్ కోర్టును ఆదేశించింది.

వరకట్న వేధింపులు, రెండో పెళ్లి ఆరోపణలు

బాధితురాలి కథనం ప్రకారం.. ఆమెకు చిన్నతనంలోనే వివాహమైంది. ‘గౌనా’ (శోభనం లాంఛనాలు) తర్వాత ఆమె అత్తవారింటికి వెళ్లింది. ఆ తర్వాత భర్త భారత సైన్యంలో చేరాడు. 2007లో ఆర్మీ నుంచి ఇంటికి వచ్చిన భర్త, అతని కుటుంబ సభ్యులు అదనపు కట్నం కోసం తనను తీవ్రంగా వేధించడం ప్రారంభించారని ఆమె ఆరోపించింది. లక్ష రూపాయల నగదు, బైక్, కలర్ టీవీ కావాలని ఒత్తిడి తెచ్చారని, అంతటితో ఆగకుండా తనను సజీవంగా దహనం చేసేందుకు కూడా ప్రయత్నించారని పిటిషనర్ కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.

మరోవైపు భర్త ఈ ఆరోపణలను ఖండించాడు. వివాహం, గౌనా జరిగిన విషయాన్ని అంగీకరించినప్పటికీ, భార్యే తనను విడిచిపెట్టి వెళ్లిపోయిందని వాదించాడు. తన తల్లిదండ్రుల ఇంట్లో ఉండేందుకు ఆమె నిరాకరించిందని కోర్టుకు తెలిపాడు. వరకట్న వేధింపులు, క్రూరత్వ ఆరోపణలన్నీ అబద్ధాలని చెప్పుకొచ్చాడు. దాంపత్య హక్కుల పునరుద్ధరణ కోసం హిందూ వివాహ చట్టం సెక్షన్ 9 కింద తాను పిటిషన్ వేశానని, ఆమెను పోషించేందుకు తాను ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగానే ఉన్నానని పేర్కొన్నాడు.

ఇరుపక్షాల వాదనలు విన్న హైకోర్టు.. వివాహ బంధం రద్దయినంత మాత్రాన ఒక మహిళ తన జీవనభృతి హక్కును కోల్పోదని తేల్చిచెప్పింది. సీఆర్‌పీసీ సెక్షన్ 125 ఉద్దేశం ఆపదలో ఉన్న మహిళలకు ఆర్థిక రక్షణ కల్పించడమేనని స్పష్టం చేస్తూ, ఈ వ్యవహారాన్ని కొత్తగా పరిశీలించి తగిన నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిందిగా ఫ్యామిలీ కోర్టును ఆదేశించింది.