ఉద్యోగుల పెన్షన్ పథకం (ఈపీఎస్-95) కింద అధిక పెన్షన్ పొందాలని భావిస్తున్న ప్రైవేట్ రంగ ఉద్యోగులకు బొంబాయి హైకోర్టులో బిగ్ రిలీఫ్ లభించింది. కంపెనీల ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (పీఎఫ్) ట్రస్ట్ నిబంధనలలో పరిమితులు ఉన్నాయనే ఏకైక కారణంతో ఉద్యోగులు సమర్పించిన జాయింట్ ఆప్షన్ దరఖాస్తులను నిరాకరించే హక్కు ఈపీఎఫ్ఓకు లేదని న్యాయస్థానం తేల్చిచెప్పింది.
ఇటీవల (అక్టోబర్ 19, 2026న) వెలువరించిన తీర్పులో జస్టిస్ సందీప్ వి. మార్నె ధర్మాసనం ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. యాబాట్ ఇండియా, టాటా కమ్యూనికేషన్స్, రేమండ్ స్టీల్, బీఈఎస్టీ అండర్‌టేకింగ్ వంటి ప్రముఖ సంస్థలకు చెందిన 40 మందికి పైగా ప్రైవేట్ ఉద్యోగుల దరఖాస్తులను తిరస్కరిస్తూ ఈపీఎఫ్ఓ ఇచ్చిన ఉత్తర్వులను కోర్టు కొట్టివేసింది. బాధితులు దాఖలు చేసిన జాయింట్ ఆప్షన్ అప్లికేషన్లను పునఃపరిశీలించి, రాబోయే 8 వారాల్లోగా ఆమోదించాలని ఈపీఎఫ్ఓను ఆదేశించింది.
పింఛను వాటా.. జాయింట్ ఆప్షన్ అంటే ఏమిటి?
సాధారణంగా ఉద్యోగి, యజమాని ఇద్దరూ కలిసి పీఎఫ్ ఖాతాకు వాటా జమ చేస్తారు. యజమాని చెల్లించే వాటాలో ఒక భాగం ఈపీఎస్ (ఈపీఎఫ్ఓ పెన్షన్ స్కీమ్) ఖాతాకు చేరుతుంది. నిబంధనల ప్రకారం పెన్షన్ గణనకు ప్రభుత్వపరంగా ఒక గరిష్ఠ వేతన పరిమితి (స్టాట్యుటరీ వేజ్ సీలింగ్) ఉంటుంది. ఈ పరిమితిని 2014లో నెలకు రూ.15,000గా సవరించగా, 2026 సెప్టెంబర్ 17 నుంచి రూ.25,000కు పెంచారు.
అయితే, పరిమితి కంటే ఎక్కువ జీతం పొందుతూ, పూర్తి వేతనంపై పీఎఫ్ విరాళాలు చెల్లించిన అర్హులైన ఉద్యోగులు అధిక పెన్షన్ ఎంచుకునే అవకాశం ఉంది. పరిమితితో సంబంధం లేకుండా, పొందుతున్న పూర్తి వేతన ప్రాతిపదికన పెన్షన్ లెక్కించాలని కోరుతూ ఉద్యోగి, యజమాని ఇద్దరూ కలిసి ఈపీఎఫ్ఓకు ఇచ్చే దరఖాస్తునే 'జాయింట్ ఆప్షన్' అంటారు. ఉదాహరణకు ఒక ఉద్యోగి నెలకు రూ.40,000 వేతనం పొందుతూ, అదే మొత్తంపై పీఎఫ్ కట్ అవుతుంటే, అతడు అర్హతల ఆధారంగా అధిక పెన్షన్ పొందేందుకు దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు.
ఈపీఎఫ్ఓ తిరస్కరణకు కారణమేంటి?
కొన్ని ప్రైవేట్ కంపెనీలు ఈపీఎఫ్ఓ ప్రామాణిక పరిధి నుంచి మినహాయింపు (Exempted Establishments) పొంది, సొంతంగా పీఎఫ్ ట్రస్టులను నిర్వహిస్తున్నాయి. ఈ ట్రస్టుల అంతర్గత నిబంధనల్లో కనీస వేతన పరిమితిపైనే విరాళాలకు అనుమతి ఉందనో లేదా అధిక పెన్షన్‌కు స్పష్టమైన నిబంధనలు లేవనో కారణాలు చూపిస్తూ ఈపీఎఫ్ఓ అనేకమంది దరఖాస్తులను తిరస్కరించింది. కొన్ని కేసుల్లో పాత రికార్డులు లేవని, వేతనంలో ఏ ఏ భాగాలపై విరాళాలు చెల్లించారనేది స్పష్టంగా లేదని సాకులు చెప్పింది. ఈ నిర్ణయాలను సవాలు చేస్తూ ఉద్యోగులు హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.
హైకోర్టు ఏమని స్పష్టం చేసింది?
{{/usCountry}}కొన్ని ప్రైవేట్ కంపెనీలు ఈపీఎఫ్ఓ ప్రామాణిక పరిధి నుంచి మినహాయింపు (Exempted Establishments) పొంది, సొంతంగా పీఎఫ్ ట్రస్టులను నిర్వహిస్తున్నాయి. ఈ ట్రస్టుల అంతర్గత నిబంధనల్లో కనీస వేతన పరిమితిపైనే విరాళాలకు అనుమతి ఉందనో లేదా అధిక పెన్షన్‌కు స్పష్టమైన నిబంధనలు లేవనో కారణాలు చూపిస్తూ ఈపీఎఫ్ఓ అనేకమంది దరఖాస్తులను తిరస్కరించింది. కొన్ని కేసుల్లో పాత రికార్డులు లేవని, వేతనంలో ఏ ఏ భాగాలపై విరాళాలు చెల్లించారనేది స్పష్టంగా లేదని సాకులు చెప్పింది. ఈ నిర్ణయాలను సవాలు చేస్తూ ఉద్యోగులు హైకోర్టును ఆశ్రయించారు.
హైకోర్టు ఏమని స్పష్టం చేసింది?
{{/usCountry}}పిటిషనర్ల తరఫున న్యాయవాది సురానా వాదనలు వినిపిస్తూ, ఈ అంశంపై సుప్రీంకోర్టు 'సునీల్ కుమార్ బి' కేసులో ఇప్పటికే స్పష్టమైన తీర్పునిచ్చిందని గుర్తుచేశారు. మినహాయింపు పొందిన, పొందని సంస్థల ఉద్యోగులిద్దరూ చట్టం ముందు సమానమేనని స్పష్టం చేశారు.
"పీఎఫ్ ట్రస్ట్ నిబంధనలు కేవలం ప్రావిడెంట్ ఫండ్‌కు మాత్రమే వర్తిస్తాయి. అధిక వేతనంపై పెన్షన్ పొందే ఉద్యోగి హక్కును అవి ఏ రకంగానూ నిరోధించలేవు" అని జస్టిస్ సందీప్ వి. మార్నె తన తీర్పులో పేర్కొన్నారు.
మరోవైపు రికార్డుల్లో ఉన్న వివరాలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించిన తర్వాతే సక్షమ అధికారి ఈ దరఖాస్తులను తిరస్కరించారని ఈపీఎఫ్ఓ తరఫు న్యాయవాది గాంధీ కోర్టులో వాదించారు.
ఈ వాదనలను తోసిపుచ్చిన ధర్మాసనం, ఇతర హైకోర్టులు ఇచ్చిన తీర్పులను ప్రస్తావిస్తూ కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. "పిటిషన్లన్నీ అనుమతించదగినవే. పీఎఫ్ ట్రస్ట్ నిబంధనలు కేవలం పీఎఫ్ డిపాజిట్ల వరకే పరిమితమవుతాయి. చట్ట ప్రకారం ప్రత్యేక మినహాయింపు ఉంటే తప్ప పెన్షన్ విషయంలో వీరంతా సాధారణ ఉద్యోగులతో సమానులే" అని జస్టిస్ మార్నె స్పష్టం చేశారు.
"యజమాని విరాళంపై పరిమితి ఉందనో, ట్రస్ట్ నిబంధనల్లో అధిక పెన్షన్‌కు అవకాశం లేదనో, లేదా గరిష్ఠ పరిమితికి మించిన వేతనంపై పెన్షన్ విరాళాలు జమ చేయలేదనో సాకులు చెబుతూ జాయింట్ ఆప్షన్‌ను తిరస్కరించడానికి వీల్లేదు" అని తీర్పులో పేర్కొన్నారు.
అలాగే, యజమానుల వద్ద పాత రికార్డులు లభ్యం కాని పక్షంలో ఉద్యోగులకు నేరుగా మాట్లాడే అవకాశం ఇచ్చి ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా వివరాలను నిర్ధారించుకోవాలని సూచించారు.
తీర్పుతో వచ్చిన మార్పులు ఇవే
ఈపీఎస్ 1995లోని పేరా 11(3), 11(4) ప్రకారం అధిక వేతనంపై పెన్షన్ పొందేందుకు ఉద్యోగులు దాఖలు చేసిన అప్లికేషన్లను తిరస్కరిస్తూ ఈపీఎఫ్ఓ జారీ చేసిన ఉత్తర్వులన్నింటినీ కోర్టు రద్దు చేసింది. బాధితుల జాయింట్ ఆప్షన్లను 8 వారాల్లోగా ఆమోదించాలని ఆదేశించింది. సుప్రీంకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన తీర్పును సైతం ఇందులో ప్రామాణికంగా తీసుకుంది.
ప్రైవేట్ ఉద్యోగులందరికీ ఇది వర్తిస్తుందా?
ఈ తీర్పు రాగానే ప్రైవేట్ ఉద్యోగులందరికీ స్వయంచాలకంగా (ఆటోమేటిక్‌గా) అధిక పెన్షన్ వచ్చేస్తుందని భావించకూడదు. ఉద్యోగులు ఈపీఎస్ నిబంధనల ప్రకారం నిర్ణీత అర్హతలను కలిగి ఉండాలి. అవసరమైన విరాళాల చెల్లింపులు క్రమబద్ధంగా జరిగి ఉండాలి. కేవలం 'కంపెనీ పీఎఫ్ ట్రస్ట్ నిబంధనలు' అనే ఒకే ఒక్క నెపంతో అర్హులైన ఉద్యోగులను తిరస్కరించకూడదని మాత్రమే హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
(గమనిక: ఈ కథనం కేవలం సమాచారం కోసం మాత్రమే. దీనికి సంబంధించిన తాజా అధికారిక అప్‌డేట్ల కోసం సంబంధిత పోర్టల్‌ను చూడగలరు.)