దేశీయ రోడ్లపై ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల సందడి పెరుగుతున్న కొద్దీ, వాటికి వెన్నెముక లాంటి బ్యాటరీల డిమాండ్ కూడా భారీగా పెరుగుతోంది. 2025 నాటికి 20 గిగావాట్ అవర్లుగా ఉన్న ఈ బ్యాటరీ డిమాండ్, 2032 నాటికి 200 గిగావాట్ అవర్లకు చేరుకుంటుందని ‘ఇండియా ఎనర్జీ స్టోరేజ్ అలయన్స్’ (IESA) అంచనా వేసింది. అంటే కేవలం ఏడేళ్ల కాలంలోనే డిమాండ్ 10 రెట్లు పెరగనుంది.
కేవలం ప్రభుత్వ విధానాల వల్లే కాకుండా, సాంకేతిక మార్పులు మరియు పెరుగుతున్న వినియోగదారుల ఆసక్తి వల్ల ఈ రంగం ఒక భారీ పారిశ్రామిక ఎకోసిస్టమ్గా మారుతోంది. బ్యాటరీలు, మోటార్లు, పవర్ ఎలక్ట్రానిక్స్ వంటి విభాగాల్లో స్థానికంగా తయారీ పెరగడం వల్ల భారత్ ప్రపంచ స్థాయి తయారీ కేంద్రంగా అవతరించే అవకాశం ఉందని ఐఈఎస్ఏ పేర్కొంది.
మార్కెట్ను శాసిస్తున్న ద్విచక్ర వాహనాలు
ప్రస్తుతం భారత ఈవీ మార్కెట్లో టూ-వీలర్లదే పైచేయిగా ఉంది. 2025లో ఇప్పటివరకు దేశవ్యాప్తంగా 25 లక్షల ఈవీ యూనిట్లు అమ్ముడవగా, అందులో 15 లక్షలు ద్విచక్ర వాహనాలే కావడం విశేషం. మరో 7 లక్షల వరకు త్రీ-వీలర్లు అమ్ముడయ్యాయి. అయితే, రాబోయే రోజుల్లో ప్యాసింజర్ కార్లు (Electric Cars) మరియు లైట్ కమర్షియల్ వాహనాల రంగంలో విపరీతమైన వృద్ధి కనిపిస్తుందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
"భారత ఈవీ మార్కెట్ అపూర్వమైన వృద్ధి దశలోకి ప్రవేశించింది. 2032 నాటికి బ్యాటరీ డిమాండ్ పదిరెట్లు పెరగడమే కాదు, స్థానికీకరణ, అత్యాధునిక కెమిస్ట్రీ ఆధారిత బ్యాటరీల తయారీలో పరిశ్రమ తదుపరి దశకు చేరుకుంటుంది" అని ఐఈఎస్ఏ ప్రెసిడెంట్ దేబ్మాల్య సేన్ అభిప్రాయపడ్డారు.
మారిపోతున్న బ్యాటరీ, మోటార్ టెక్నాలజీ
ఈవీ రంగంలో టెక్నాలజీ పరంగా పెను మార్పులు చోటు చేసుకుంటున్నాయి. ప్రస్తుతం ఎలక్ట్రిక్ టూ-వీలర్లలో ఎన్ఎమ్సీ (NMC - Nickel Manganese Cobalt) బ్యాటరీ కెమిస్ట్రీ 70 శాతం వాటాతో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తోంది. కానీ, ఇతర విభాగాల్లో ఎల్ఎఫ్పీ (LFP - Lithium Iron Phosphate) కెమిస్ట్రీ వేగంగా పుంజుకుంటోంది. భవిష్యత్తులో సోడియం-అయాన్, సాలిడ్-స్టేట్ బ్యాటరీలు వంటి కొత్త రకాల టెక్నాలజీలు అందుబాటులోకి రానున్నాయని 'కస్టమైజ్డ్ ఎనర్జీ సొల్యూషన్స్' (CES) నివేదిక వెల్లడించింది.
{{/usCountry}}ఈవీ రంగంలో టెక్నాలజీ పరంగా పెను మార్పులు చోటు చేసుకుంటున్నాయి. ప్రస్తుతం ఎలక్ట్రిక్ టూ-వీలర్లలో ఎన్ఎమ్సీ (NMC - Nickel Manganese Cobalt) బ్యాటరీ కెమిస్ట్రీ 70 శాతం వాటాతో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తోంది. కానీ, ఇతర విభాగాల్లో ఎల్ఎఫ్పీ (LFP - Lithium Iron Phosphate) కెమిస్ట్రీ వేగంగా పుంజుకుంటోంది. భవిష్యత్తులో సోడియం-అయాన్, సాలిడ్-స్టేట్ బ్యాటరీలు వంటి కొత్త రకాల టెక్నాలజీలు అందుబాటులోకి రానున్నాయని 'కస్టమైజ్డ్ ఎనర్జీ సొల్యూషన్స్' (CES) నివేదిక వెల్లడించింది.
{{/usCountry}}మోటార్ల విషయానికి వస్తే, ప్రస్తుతం టూ-వీలర్లలో 71 శాతం బీఎల్డీసీ (BLDC) మోటార్లను వాడుతున్నారు. అదే ప్యాసింజర్ కార్లలో మాత్రం పీఎమ్ఎస్ఎమ్ (PMSM) మోటార్ టెక్నాలజీ 90 శాతం వాటాతో అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఈ సాంకేతిక పరిజ్ఞానంపై పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు ఇన్వెస్టర్లు, తయారీదారులు (OEMs) సిద్ధంగా ఉండాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
భారత్ లక్ష్యం: గ్లోబల్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్
కేవలం చైనా లేదా ఇతర దేశాల నుంచి విడిభాగాలను దిగుమతి చేసుకుని అసెంబుల్ చేయడం కాకుండా, బ్యాటరీ సెల్స్ నుంచి మోటార్ల వరకు ప్రతిదీ భారత్లోనే తయారయ్యే రోజులు దగ్గర్లోనే ఉన్నాయి. దీనివల్ల దేశీయంగా ఉద్యోగ అవకాశాలు పెరగడమే కాకుండా, పెట్రోల్, డీజిల్ దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది. జూలై 8 నుంచి 10 వరకు న్యూఢిల్లీలో జరగనున్న '12వ ఇండియా ఎనర్జీ స్టోరేజ్ వీక్' (IESW)లో ఈ నివేదికను పూర్తిస్థాయిలో విడుదల చేయనున్నారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. 2032 నాటికి ఈవీ బ్యాటరీ డిమాండ్ ఎంత పెరుగుతుంది?
ఐఈఎస్ఏ అంచనా ప్రకారం, 2025లో 20 GWh గా ఉన్న డిమాండ్ 2032 నాటికి 10 రెట్లు పెరిగి 200 GWh కి చేరుకుంటుంది.
2. ప్రస్తుతం భారత ఈవీ మార్కెట్లో ఏ వాహనాలు ఎక్కువగా అమ్ముడవుతున్నాయి?
ఎలక్ట్రిక్ ద్విచక్ర వాహనాలు (Electric Two-wheelers) ప్రస్తుతం మార్కెట్లో అగ్రస్థానంలో ఉన్నాయి. 2025లో అమ్ముడైన 25 లక్షల యూనిట్లలో 15 లక్షలు టూ-వీలర్లే.
3. ఎన్ఎమ్ సీ (NMC), ఎల్ఎఫ్ పీ (LFP) బ్యాటరీల మధ్య తేడా ఏంటి?
NMC బ్యాటరీలలో నికెల్, మాంగనీస్, కోబాల్ట్ వాడతారు, ఇవి ఎక్కువ శక్తిని ఇస్తాయి. LFP బ్యాటరీలలో లిథియం ఐరన్ ఫాస్ఫేట్ వాడతారు, ఇవి సురక్షితమైనవి మరియు ఎక్కువ కాలం మన్నుతాయి.
4. ఈవీ రంగంలో భారత్ ముందున్న సవాలు ఏంటి?
విడిభాగాల తయారీలో విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గించి, 100 శాతం స్థానికీకరణ (Localisation) సాధించడమే భారత్ ముందున్న అతిపెద్ద సవాలు, అవకాశం.