దోహా/వాషింగ్టన్: ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లను కుదిపేసే వార్త ఇది. మార్చి 19, గురువారం తెల్లవారుజామున ఖతార్లోని అత్యంత కీలకమైన 'రాస్ లఫాన్ ఇండస్ట్రియల్ సిటీ'పై ఇరాన్ క్షిపణి దాడులు చేసింది. ప్రపంచ దేశాలకు గ్యాస్ సరఫరా చేసే ఈ కేంద్రంపై దాడి జరగడం అంతర్జాతీయంగా పెను ఆందోళనకు దారితీసింది.
అసలు ఏం జరిగింది?
ఖతార్ ఎనర్జీ సంస్థ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. బుధవారం జరిగిన దాడుల కొనసాగింపుగా, గురువారం తెల్లవారుజామున కూడా ఇరాన్ పలు క్షిపణులను ప్రయోగించింది. దీనివల్ల ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఎల్ఎన్జీ ప్లాంట్లు, పెరల్ గ్యాస్-టు-లిక్విడ్స్ (GTL) కేంద్రం తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. భారీ ఎత్తున మంటలు చెలరేగగా, అదృష్టవశాత్తూ ప్రాణనష్టం జరగలేదని అధికారులు ధృవీకరించారు.
ఖతార్పై ఇరాన్ ఎందుకు దాడి చేసింది?
ఇది ముమ్మాటికీ 'ప్రతీకార దాడి' అని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. దీనికి మూడు ప్రధాన కారణాలు ఉన్నాయి:
- గ్యాస్ క్షేత్రాలపై దాడి: ఇరాన్కు గుండెకాయ వంటి 'సౌత్ పార్స్', 'అసలుయే' గ్యాస్ క్షేత్రాలపై ఇజ్రాయెల్ దాడులు చేసింది.
- అగ్రనేతల హత్య: ఈ వారంలోనే ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల్లో ఇరాన్ ఇంటెలిజెన్స్ మంత్రి ఇస్మాయిల్ ఖతీబ్, సెక్యూరిటీ చీఫ్ అలీ లారిజానీ, బాసిజ్ బలగాల అధిపతి ఘోలామ్ రెజా సులేమానీలు మరణించారు.
- ఆర్థిక మూలాలపై దెబ్బ: ఇరు దేశాలు ఇప్పుడు పరస్పరం సైనిక స్థావరాల కంటే, ఒకరి ఆర్థిక వ్యవస్థను మరొకరు దెబ్బతీసేందుకు ఇంధన కేంద్రాలనే లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నాయి.
ఇరాన్లో దెబ్బతిన్న 'సౌత్ పార్స్' గ్యాస్ క్షేత్రం ఖతార్తో పంచుకుంటున్నదే (ఖతార్లో దీన్ని నార్త్ ఫీల్డ్ అంటారు). ఇది ప్రపంచ డిమాండ్ను పదేళ్ల పాటు తీర్చగల అతిపెద్ద నిధి.
ట్రంప్ ఎంట్రీ: ఇజ్రాయెల్కు బ్రేక్.. ఇరాన్కు వార్నింగ్!
ఈ దాడుల తర్వాత అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన వైఖరిని మార్చుకున్నారు. పరిస్థితి చేయి దాటిపోకుండా ఉండేందుకు ఆయన రంగంలోకి దిగారు:
- దూరం పాటించడం: ఇజ్రాయెల్ చేసిన 'సౌత్ పార్స్' దాడితో అమెరికాకు సంబంధం లేదని, ఆ విషయం తమకు ముందుగా తెలియదని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు.
- ఇజ్రాయెల్కు ఆదేశం: ఇరాన్లోని ఆ గ్యాస్ క్షేత్రంపై మళ్లీ దాడులు చేయవద్దని ఇజ్రాయెల్ను కోరారు. ఒకవేళ ఇరాన్ గనుక ఖతార్ను వదిలేస్తే, ఇజ్రాయెల్ వైపు నుంచి ఇక దాడులు ఉండవని హామీ ఇచ్చారు.
- కఠిన హెచ్చరిక: "ఒకవేళ ఇరాన్ మళ్ళీ అమాయక దేశమైన ఖతార్పై దాడికి దిగితే మాత్రం, అమెరికా ఊరుకోదు. ఇరాన్ గ్యాస్ మౌలిక సదుపాయాలను నామరూపాలు లేకుండా చేస్తాం" అని ట్రూత్ సోషల్ వేదికగా ట్రంప్ హెచ్చరించారు.
ప్రపంచంపై ప్రభావం:
{{/usCountry}}ఈ దాడుల తర్వాత అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన వైఖరిని మార్చుకున్నారు. పరిస్థితి చేయి దాటిపోకుండా ఉండేందుకు ఆయన రంగంలోకి దిగారు:
- దూరం పాటించడం: ఇజ్రాయెల్ చేసిన 'సౌత్ పార్స్' దాడితో అమెరికాకు సంబంధం లేదని, ఆ విషయం తమకు ముందుగా తెలియదని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు.
- ఇజ్రాయెల్కు ఆదేశం: ఇరాన్లోని ఆ గ్యాస్ క్షేత్రంపై మళ్లీ దాడులు చేయవద్దని ఇజ్రాయెల్ను కోరారు. ఒకవేళ ఇరాన్ గనుక ఖతార్ను వదిలేస్తే, ఇజ్రాయెల్ వైపు నుంచి ఇక దాడులు ఉండవని హామీ ఇచ్చారు.
- కఠిన హెచ్చరిక: "ఒకవేళ ఇరాన్ మళ్ళీ అమాయక దేశమైన ఖతార్పై దాడికి దిగితే మాత్రం, అమెరికా ఊరుకోదు. ఇరాన్ గ్యాస్ మౌలిక సదుపాయాలను నామరూపాలు లేకుండా చేస్తాం" అని ట్రూత్ సోషల్ వేదికగా ట్రంప్ హెచ్చరించారు.
ప్రపంచంపై ప్రభావం:
{{/usCountry}}రాస్ లఫాన్ అనేది ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద గ్యాస్ ఎగుమతి కేంద్రం. ఇక్కడ ఉత్పత్తి నిలిచిపోతే ప్రపంచవ్యాప్తంగా విద్యుత్ ఉత్పత్తి, పరిశ్రమలు కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉంది. ఇది కేవలం గల్ఫ్ యుద్ధం మాత్రమే కాదు, గ్లోబల్ ఎనర్జీ సంక్షోభానికి నాంది అని నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ):
1. ఇరాన్ దాడుల వల్ల ఖతార్లో ఎవరైనా చనిపోయారా?
ప్రస్తుత సమాచారం ప్రకారం భారీ ఆస్తి నష్టం జరిగింది. మంటలు చెలరేగాయి, కానీ ప్రాణనష్టం జరగలేదు.
2. డొనాల్డ్ ట్రంప్ మధ్యవర్తిత్వం ఫలించే అవకాశం ఉందా?
ఇరాన్ తన ఆర్థిక వ్యవస్థ దెబ్బతినకూడదని భావిస్తే, ట్రంప్ ఇచ్చిన 'డీల్'కు తలొగ్గే అవకాశం ఉంది. కానీ ఇజ్రాయెల్ దాడులు ఆపకపోతే యుద్ధం మరింత తీవ్రమవుతుంది.
3. గ్యాస్ ధరలు పెరుగుతాయా?
అవును. రాస్ లఫాన్పై దాడుల వార్త వచ్చిన వెంటనే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో నేచురల్ గ్యాస్ ధరలు పెరగడం మొదలైంది.