ఇరాన్‌పై కుర్దిష్ సేనల దండయాత్ర? అలీ ఖమేనీ మరణం తర్వాత మారనున్న యుద్ధ గమనం.. అమెరికా సంచలన వ్యూహం

ఇరాన్ సుప్రీం అలీ ఖమేనీ మరణానంతరం పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు పరాకాష్టకు చేరాయి. ఉత్తర ఇరాక్ నుంచి కుర్దిష్ గ్రూపులు ఇరాన్ సరిహద్దుల్లోకి చొచ్చుకెళ్లేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి. అమెరికా అండతో సాగనున్న ఈ ఆపరేషన్ ఇరాన్ భవితవ్యాన్ని మార్చనుంది.

వాషింగ్టన్/బగ్దాద్: ఇరాన్ రాజకీయాల్లో ఏర్పడిన అనిశ్చితిని ఆసరాగా చేసుకుని, ఆ దేశ సరిహద్దుల్లో భారీ కుర్దిష్ దండయాత్రకు రంగం సిద్ధమవుతోంది. ఉత్తర ఇరాక్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ఇరాన్ కుర్దిష్ తిరుగుబాటు గ్రూపులు సరిహద్దు దాటి దాడులు చేసేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు సమాచారం. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఘర్షణలో ఇది అత్యంత కీలక మలుపుగా మారనుందని రక్షణ రంగ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

ఇరాన్‌పై కుర్దిష్ సేనల దండయాత్ర? అలీ ఖమేనీ మరణం తర్వాత మారనున్న యుద్ధ గమనం (REUTERS)

సరిహద్దుల్లో కదులుతున్న సైన్యం

కుర్దిస్తాన్ ఫ్రీడమ్ పార్టీ (PAK) ప్రతినిధి ఖలీల్ నదీరి బుధవారం సంచలన విషయాలు వెల్లడించారు. తమ దళాల్లోని కొంత భాగాన్ని ఇప్పటికే ఇరాన్ సరిహద్దు ప్రాంతాలకు తరలించినట్లు ఆయన ధ్రువీకరించారు. ఈ ఆపరేషన్ గురించి చర్చించేందుకు అమెరికా అధికారులు తమ నేతలను సంప్రదించినట్లు నదీరి పేర్కొన్నారు. అయితే, ఇరాన్ అధికారిక వార్తా సంస్థ 'తస్నీమ్' మాత్రం సరిహద్దుల్లో ఎలాంటి చొరబాట్లు జరగలేదని కొట్టిపారేసింది.

ట్రంప్ చర్చలు.. వ్యూహాత్మక అడుగు?

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ నేరుగా రంగంలోకి దిగినట్లు తెలుస్తోంది. ఆదివారం రాత్రి ఆయన ఇరాకీ కుర్దిష్ నేతలు మసూద్ బర్జానీ (KDP), బాఫెల్ తలబానీ (PUK)లతో ఫోన్లో మాట్లాడినట్లు సమాచారం. ఇరాన్ లోపల కార్యకలాపాలు సాగించే కుర్దిష్ గ్రూపులకు సైనిక సహకారం అందించాలని, సరిహద్దులను తెరిచి ఉంచాలని ట్రంప్ కోరినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. అయితే, వైట్ హౌస్ ప్రతినిధి కరోలిన్ లీవిట్ మాత్రం కేవలం ఉత్తర ఇరాక్‌లోని అమెరికా స్థావరాల భద్రతపైనే చర్చ జరిగినట్లు స్పష్టం చేశారు.

మా లక్ష్యాలు వేరు: పీట్ హెగ్‌సెత్

ఈ పరిణామాలపై అమెరికా రక్షణ మంత్రి పీట్ హెగ్‌సెత్ ఆచితూచి స్పందించారు. “మా లక్ష్యాలు ఏ ఒక్క నిర్దిష్ట దళంపై ఆధారపడి లేవు. ఇతర వర్గాలు ఏం చేస్తున్నాయనే దానిపై మాకు అవగాహన ఉంది. కానీ మా వ్యూహాలు వాటి చుట్టూ కేంద్రీకృతమై లేవు” అని హెగ్‌సెత్ వివరించారు. అమెరికా తన సొంత ప్రణాళికలతో ముందుకెళ్తోందని ఆయన మాటల ద్వారా స్పష్టమవుతోంది.

యుగోస్లేవియా తరహా విచ్ఛిన్నం తప్పదా?

కుర్దిష్ అధ్యయన నిపుణుడు హెవా ఖాలిద్ (ఇండియానా యూనివర్సిటీ) ఒక హెచ్చరిక చేశారు. “ప్రస్తుత పరిస్థితులను కుర్దిష్ గ్రూపులు ఒక గొప్ప అవకాశంగా చూస్తున్నాయి. ఇరాన్ కొత్త నాయకత్వం కుర్దిష్‌ల డిమాండ్లను ఎలా ఎదుర్కొంటుందనే దానిపైనే భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది మరో ‘యుగోస్లేవియా’ తరహా విచ్ఛిన్నానికి దారితీయవచ్చు” అని ఆయన విశ్లేషించారు.

అయితే, కేవలం కుర్దిష్ దళాలు మాత్రమే ఇరాన్ పాలనను కూల్చలేవని మరికొందరు నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఒకవేళ ఈ ప్రయత్నం విఫలమైతే, ఇరాన్ భద్రతా దళాలు కుర్దిష్ జనాభాపై తీవ్ర అణచివేతకు పాల్పడే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.

రంగంలోకి దిగితే చరిత్రే

కుర్దిష్ గ్రూపులకు ఐసిస్ (ISIS) వంటి ఉగ్రవాద సంస్థలతో పోరాడిన అనుభవం ఉంది. ఒకవేళ వీరు నేరుగా ఈ యుద్ధంలోకి ప్రవేశిస్తే, ఇరాన్-అమెరికా పోరులో మొదటిసారిగా ఒక బలమైన భూతల సైన్యం (Ground Force) రంగంలోకి దిగినట్లవుతుంది. ఇప్పటికే ఇరాన్ సరిహద్దుల్లో ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్న వేళ, ఈ పరిణామాలు ఎటు దారితీస్తాయోనన్న ఆందోళన ప్రపంచ దేశాల్లో వ్యక్తమవుతోంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs):

కుర్దిష్‌లు అంటే ఎవరు?

వీరు ప్రధానంగా టర్కీ, ఇరాక్, ఇరాన్, సిరియా సరిహద్దుల్లో విస్తరించి ఉన్న ఒక జాతి సమూహం. వీరికి సొంత దేశం లేదు, కానీ స్వయం ప్రతిపత్తి కోసం దశాబ్దాలుగా పోరాడుతున్నారు.

PAK అంటే ఏమిటి?

కుర్దిస్తాన్ ఫ్రీడమ్ పార్టీ (PAK). ఇది ఇరాన్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న కుర్దిష్ తిరుగుబాటు గ్రూపు.

ఇరాకీ కుర్దిష్ నేతలు ఎందుకు వెనకాడుతున్నారు?

నేరుగా ఈ యుద్ధంలోకి ప్రవేశిస్తే ఇరాన్ నుంచి తీవ్రస్థాయి ప్రతిఘటన ఎదురవుతుందని, తమ స్వయంపాలిత ప్రాంతాలపై దాడులు జరుగుతాయని ఇరాకీ కుర్దిష్ పార్టీలు (KDP, PUK) ఆందోళన చెందుతున్నాయి.

ప్రస్తుత పరిస్థితి ఏమిటి?

అమెరికా దాడులతో ఇరాన్ బలహీనపడిన తరుణంలో, కుర్దిష్ గ్రూపులు తమ హక్కుల కోసం ఇరాన్ లోపలికి చొచ్చుకెళ్లేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి.