భారత వ్యతిరేక కుట్ర: అమెరికన్ మాథ్యూ వాన్‌డైక్ అరెస్ట్.. ఎవరీయన? మయన్మార్ మిలిటెంట్లతో లింకులేంటి?

భారత వ్యతిరేక ఉగ్రవాద సంస్థలకు మద్దతు ఇస్తున్నారన్న ఆరోపణలతో అమెరికన్ పౌరుడు మాథ్యూ వాన్‌డైక్, మరో ఆరుగురు ఉక్రెయిన్ పౌరులను NIA అరెస్ట్ చేసింది. మయన్మార్ మిలిటెంట్లకు డ్రోన్ శిక్షణ ఇస్తూ, భారత భద్రతకు ముప్పు కలిగించారనేది వీరిపై ఉన్న ప్రధాన ఆరోపణ.

భారతదేశ భద్రతకు ముప్పు కలిగించేలా విదేశీయులు కుట్ర పన్నడం కలకలం రేపుతోంది. మయన్మార్‌లోని ఉగ్రవాద గ్రూపులకు శిక్షణ ఇస్తూ, భారత వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు పాల్పడుతున్నారన్న ఆరోపణలతో అమెరికన్ పౌరుడు మాథ్యూ ఆరోన్ వాన్‌డైక్‌ను జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (NIA) అరెస్ట్ చేసింది. ఈయనతో పాటు ఆరుగురు ఉక్రెయిన్ పౌరులను కూడా మార్చి 13న అధికారులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు. పర్యాటక వీసాలపై భారత్‌లోకి ప్రవేశించి, అక్రమంగా సరిహద్దులు దాటి ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలకు సహకరించడం దేశ భద్రతా వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది.

అమెరికన్ మాథ్యూ వాన్‌డైక్ అరెస్ట్ (Matthew VanDyke Website)

ఎవరీ మాథ్యూ వాన్‌డైక్?

అమెరికాలోని మేరీల్యాండ్ రాష్ట్రం, బాల్టిమోర్‌కు చెందిన మాథ్యూ వాన్‌డైక్ ఒక సాధారణ పౌరుడు కాదు. ఆయన వెబ్‌సైట్ సమాచారం ప్రకారం.. ఆయన ఒక సైనికుడిగా, అంతర్జాతీయ వ్యాపారవేత్తగా, వార్ కరస్పాండెంట్‌గా పనిచేశారు.

• యుద్ధ వార్తాహరుడిగా: 2009లో ఇరాక్‌లో అమెరికా దళాలతో కలిసి పనిచేస్తూ 'ది బాల్టిమోర్ ఎగ్జామినర్' కోసం వార్తలు రాశారు.
• లిబియా విప్లవం: లిబియా విప్లవంలో పాల్గొన్నానని, అక్కడ యుద్ధ ఖైదీగా కూడా ఉన్నానని ఆయన పేర్కొన్నారు.
• మిలిటరీ కాంట్రాక్టింగ్: 'సన్స్ ఆఫ్ లిబర్టీ ఇంటర్నేషనల్' (SOLI) అనే మిలిటరీ కాంట్రాక్టింగ్ కంపెనీని ఆయన స్థాపించారు. ఉగ్రవాదం, అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా పోరాడే కమ్యూనిటీలకు ఉచితంగా సైనిక శిక్షణ, భద్రతా సలహాలు ఇస్తామని ఈ సంస్థ చెబుతుంటుంది.

అసలు కేసు ఏంటి? NIA ఏం చెబుతోంది?

మాథ్యూ వాన్‌డైక్‌తో పాటు హుర్బా పెట్రో, స్లైవియాక్ తారాస్, ఇవాన్ సుక్మనోవ్స్కీ, స్టెఫానివ్ మారియన్, హోంచారుక్ మాక్సిమ్, కామిన్స్కీ విక్టర్ అనే ఆరుగురు ఉక్రెయిన్ పౌరులను NIA అరెస్ట్ చేసింది. వీరంతా పర్యాటక వీసాలపై భారత్‌కు వచ్చి, అవసరమైన అనుమతులు (RAP/PAP) లేకుండానే మిజోరం మీదుగా మయన్మార్‌లోకి అక్రమంగా ప్రవేశించినట్లు దర్యాప్తులో తేలింది.

వీరిపై ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చట్టం (UAPA) సెక్షన్ 18 కింద కేసు నమోదు చేశారు. ఈ సెక్షన్ కుట్ర, మద్దతు లేదా ఉగ్రవాద చర్యలకు ప్రేరేపించడం వంటి అంశాలతో డీల్ చేస్తుంది. మయన్మార్‌లోని జాతి సాయుధ గ్రూపులకు (EAGs) వీరు అత్యాధునిక డ్రోన్ టెక్నాలజీ, డ్రోన్ ఆపరేషన్స్, జామింగ్ టెక్నాలజీలో శిక్షణ ఇచ్చినట్లు NIA కోర్టుకు తెలిపింది.

భారత్‌కు ఎందుకు ముప్పు?

మయన్మార్‌లోని ఈ సాయుధ గ్రూపులు భారత్‌లో నిషేధానికి గురైన తిరుగుబాటు సంస్థలకు (IIGs) మద్దతు ఇస్తున్నాయి. యూరప్ నుండి భారీ ఎత్తున డ్రోన్లను భారత్ మీదుగా మయన్మార్‌కు తరలించడంలో కూడా వీరు కీలక పాత్ర పోషించినట్లు సమాచారం.

“వీరు శిక్షణ ఇస్తున్న గ్రూపులు భారత వ్యతిరేక తిరుగుబాటుదారులకు సహకరిస్తున్నాయి. ఇది మన దేశ భద్రతపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుంది” అని ఒక సీనియర్ NIA అధికారి పేర్కొన్నారు.

ప్రస్తుతం ఢిల్లీ కోర్టు వీరిని మార్చి 27 వరకు NIA కస్టడీకి పంపింది. ఇంకా ఎనిమిది మంది ఉక్రెయిన్ పౌరుల కోసం గాలింపు కొనసాగుతోంది.

అమెరికా, ఉక్రెయిన్ స్పందన

ఈ అరెస్టులపై అమెరికా రాయబార కార్యాలయం స్పందిస్తూ.. తమ పౌరుడికి సంబంధించిన పరిస్థితిని గమనిస్తున్నామని, అయితే గోప్యతా నిబంధనల వల్ల పూర్తి వివరాలు వెల్లడించలేమని తెలిపింది. మరోవైపు ఉక్రెయిన్ ప్రభుత్వం తమ పౌరులను వెంటనే విడుదల చేయాలని, వారికి కాన్సులర్ యాక్సెస్ కల్పించాలని భారత విదేశాంగ శాఖను కోరింది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

1. మాథ్యూ వాన్‌డైక్ ఎవరు?

మాథ్యూ వాన్‌డైక్ అమెరికా పౌరుడు. మిలిటరీ శిక్షణ ఇచ్చే SOLI సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు.

2. వీరిపై మోపిన ప్రధాన ఆరోపణలేంటి?

భారత వ్యతిరేక ఉగ్రవాద గ్రూపులకు డ్రోన్ శిక్షణ ఇవ్వడం, అక్రమంగా సరిహద్దులు దాటడం, డ్రోన్ల అక్రమ రవాణా చేయడం.

3. UAPA సెక్షన్ 18 అంటే ఏమిటి?

ఇది ఉగ్రవాద చర్యల కోసం పన్నే కుట్రలు, సహకారం లేదా ప్రేరేపణలకు శిక్ష విధించే చట్టం.

4. ఇందులో ఉక్రెయిన్ పౌరుల పాత్ర ఏమిటి?

మొత్తం 15 మంది ఉక్రెయిన్ పౌరులు ఈ కుట్రలో భాగస్వామ్యం ఉన్నట్లు గుర్తించగా, ఆరుగురిని అరెస్ట్ చేశారు. వీరు మయన్మార్ మిలిటెంట్లకు సాంకేతిక శిక్షణ ఇచ్చారు.