ఈ ఏడాది వర్షపాతం తక్కువేనా? స్కైమెట్, ఐఎండీ అంచనాల్లో ఏది ఎంతవరకు నిజం?

2026 సంవత్సరానికి గాను సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని ప్రైవేట్ వాతావరణ సంస్థ 'స్కైమెట్' (Skymet) అంచనా వేసింది. ఎల్ నినో (El Niño) ప్రభావంతో కరువు పరిస్థితులు తలెత్తవచ్చని హెచ్చరించింది. ఈ నేపథ్యంలో స్కైమెట్, ఐఎండీ అంచనాల కచ్చితత్వం, వ్యవస్థపై పడే ప్రభావం ఇక్కడ తెలుసుకోండి.

ఎల్ నినో ప్రభావంతో గత ఎనిమిదేళ్లలో ఎన్నడూ లేని విధంగా ఈ ఏడాది భారత్‌లో అతి తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం కనిపిస్తోంది. దీర్ఘకాలిక సగటులో (LPA) కేవలం 94 శాతం మేర (సాధారణం కంటే తక్కువ) వర్షాలు పడతాయని ప్రైవేట్ వాతావరణ అంచనా సంస్థ స్కైమెట్ అంచనా వేసింది. సాధారణంగా అధికారిక వాతావరణ శాఖ (IMD) కంటే స్కైమెట్ అంచనాలు కొంత తక్కువగానే (Conservative) ఉంటాయి. ఈ రెండు సంస్థలు వర్షపాతం తీవ్రతను కచ్చితంగా అంచనా వేయడంలో చాలాసార్లు విఫలమైనప్పటికీ, వ్యవసాయం, నీటి నిర్వహణ ప్రణాళికలకు ఈ అంచనాలే మనకు అత్యంత కీలకం.

2026 అంచనాలు ఎలా ఉన్నాయి?

ఈ ఏడాది వర్షపాతం తక్కువేనా? స్కైమెట్, ఐఎండీ అంచనాల్లో ఏది ఎంతవరకు నిజం?

స్కైమెట్ అంచనాల ప్రకారం ఈ ఏడాది వర్షపాతం దీర్ఘకాలిక సగటులో 94% ఉండవచ్చు (సాధారణ వర్షపాతం 96-104% మధ్య ఉంటుంది).

గత రికార్డులు: 2023లో (మరో ఎల్ నినో సంవత్సరం) 94.6% నమోదు కాగా, 2018లో ఇది కేవలం 90.6% గానే ఉంది.

కరువు ముప్పు: సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం 40% ఉండగా, కరువు లాంటి పరిస్థితులు ఏర్పడే అవకాశం 30% ఉందని స్కైమెట్ తెలిపింది. అంటే మొత్తంగా 70% ప్రతికూల పరిస్థితులు ఉండే అవకాశం ఉంది (ఇది 2023లో 60 శాతంగా ఉండింది).

ఆర్థిక ప్రభావం: పశ్చిమాసియా యుద్ధం వల్ల ఇప్పటికే ఎరువుల కొరత, ధరల పెరుగుదల వంటి సమస్యలు ఉండగా, ఈ వర్షపాత లోటు ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంది. 2023లో రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం మరియు ఎల్ నినో కారణంగా ద్రవ్యోల్బణం 5.5% నుంచి 6.6% శాతానికి పెరిగిన విషయం తెలిసిందే. వ్యవసాయ ఎగుమతులపై (గోధుమలు, బియ్యం, చక్కెర) ఆంక్షలు విధించాల్సిన పరిస్థితి తలెత్తింది.

అంచనాలు వర్సెస్ వాస్తవం

భారతదేశ రుతుపవనాలను కచ్చితంగా అంచనా వేయడం చారిత్రాత్మకంగా కష్టమైన పని. దాదాపు 60% సందర్భాల్లో వాతావరణ సంస్థలు ఆమోదయోగ్యమైన లోప పరిమితి (±5 శాతం పాయింట్లు) కంటే ఎక్కువగానే వాస్తవికతకు దూరంగా అంచనాలు వేశాయి.

తప్పిన అంచనాలు: 2015లో స్కైమెట్ అంచనా ఏకంగా 15.7 శాతం పాయింట్ల మేర తప్పింది (ఐఎండీ కేవలం 6.7 శాతం మాత్రమే తప్పింది). 2019లో ఇరు సంస్థలు సాధారణ వర్షపాతం (96%) ఉంటుందని చెప్పగా, ఏకంగా 110% (అత్యధికం) వర్షపాతం నమోదైంది.

ఇటీవలి కాలంలో: 2018 నుంచి 2025 వరకు చూసుకుంటే, స్కైమెట్ అంచనాల కచ్చితత్వం తగ్గి, వాస్తవాల కంటే 1-4 శాతం పాయింట్లు దూరంగా ఉంటోంది. ఈ విషయంలో ఐఎండీ (IMD) పనితీరు కాస్త మెరుగ్గా కనిపిస్తోంది.

వర్షాలపైనే మన ఆర్థిక వ్యవస్థ ఆధారపడి ఉంది

భారతదేశ వ్యవసాయం, ఆర్థిక కార్యకలాపాలు, నీటి భద్రతకు రుతుపవనాలే ప్రాణాధారం.

• దేశ వార్షిక వర్షపాతంలో 75-80% ఈ రుతుపవనాల ద్వారానే అందుతుంది.
• దేశంలోని మొత్తం సాగు విస్తీర్ణంలో సగం వర్షాధారమే. మొత్తం ఆహార ఉత్పత్తిలో 40% దీనిపైనే ఆధారపడి ఉంది.
• దేశ శ్రామిక శక్తిలో 40% మందికి వ్యవసాయం ఉపాధి కల్పిస్తుండగా, జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో దాదాపు 20% వాటా వ్యవసాయ రంగానిదే.

2001 నుంచి గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, వర్షపాతం 90% కంటే తక్కువగా ఉన్న ఆరేళ్లలో వ్యవసాయ రంగ స్థూల అదనపు విలువ (GVA) మందగించింది లేదా పడిపోయింది. ఉదాహరణకు, కరువు సంవత్సరాలైన 2002, 2009లలో వ్యవసాయోత్పత్తి వరుసగా 6.6%, 0.9% మేర క్షీణించింది. 2023లో వర్షపాతం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు వృద్ధి కేవలం 2.6% మాత్రమే నమోదైంది (అంతకుముందు నాలుగేళ్లలో ఇది 4.0-6.3% గా ఉంది).

వాతావరణ మార్పుల కారణంగా రుతుపవనాల గమనం అనూహ్యంగా మారుతున్న ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో, అంచనాలు వాస్తవానికి సుదూరంగా తప్పితే అది వ్యవసాయం, నీటి నిర్వహణ ప్రణాళికలను తీవ్రంగా దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉంది.