ఆదాయపు పన్ను రిటర్నులు దాఖలు చేసే సమయం రాగానే పన్ను చెల్లింపుదారుల్లో ఒకటే గందరగోళం మొదలవుతుంది. ఐటీఆర్-1 ఎంచుకోవాలా? లేక ఐటీఆర్-2, 3, 4లలో దేని కిందకు వస్తాము? అనే సందేహం చాలామందిని వేధిస్తుంది. అవగాహన లేక చాలామంది తప్పుడు ఐటీఆర్ ఫామ్ను సబ్మిట్ చేస్తుంటారు. ఇలా చేయడం వల్ల రిటర్నుల ప్రాసెసింగ్ ఆలస్యం అవ్వడమే కాకుండా, ఆదాయపు పన్ను శాఖ నుంచి డిఫెక్టివ్ రిటర్న్ కింద నోటీసులు వచ్చే ముప్పు ఉంటుంది.
దేశంలో ఐటీ రిటర్నులు దాఖలు చేసే వేతన జీవులు, వ్యాపారస్తుల సంఖ్య ఏటా భారీగా పెరుగుతోంది. ఈ తరుణంలో పన్ను చెల్లింపుదారుల ఇబ్బందులను తొలగించడానికి ఆదాయపు పన్ను శాఖ తన అధికారిక ఈ-ఫైలింగ్ పోర్టల్లో ఒక అద్భుతమైన ఇన్-బిల్ట్ ఫీచర్ను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. ఇది మీ ఆదాయ వనరులు, అర్హతలను బట్టి మీకు ఏ ఐటీఆర్ ఫామ్ సరిపోతుందో చిటికెలో తేల్చి చెబుతుంది. మీరు ప్రభుత్వ లేదా ప్రైవేట్ ఉద్యోగి అయినా, పెన్షనర్ అయినా, ఫ్రీలాన్సర్ లేదా వ్యాపార యజమాని అయినా సరే.. ఈ ఫీచర్ను ఎలా వాడుకోవాలో ఇప్పుడు చూద్దాము..
ఈ ఫీచర్ ఎవరికి అందుబాటులో ఉంటుంది?
ఆదాయపు పన్ను శాఖ ఈ-ఫైలింగ్ పోర్టల్లో రిజిస్టర్ అయి, చెల్లుబాటు అయ్యే పాన్ కార్డ్ కలిగిన ప్రతి ఒక్కరూ ఈ ఐటీఆర్ ఐడెంటిఫికేషన్ సేవలను ఉపయోగించుకోవచ్చు. మీరు ఆన్లైన్ ద్వారా నేరుగా పోర్టల్లో ఫైల్ చేసినా, లేదా ఆఫ్లైన్ యుటిలిటీని వాడుతున్నా.. సరైన ఫామ్ను, దానికి సంబంధించిన షెడ్యూళ్లను ఎంచుకునే విధానం ఒకేలా ఉంటుంది.
సరైన ఐటీఆర్ ఫామ్ను గుర్తించడానికి సులభమైన స్టెప్స్-
స్టెప్ 1: మొదట ఆదాయపు పన్ను ఈ-ఫైలింగ్ అధికారిక పోర్టల్లోకి లాగిన్ అవ్వండి. అనంతరం మెనూ బార్లో ఉన్న 'e-File' ఆప్షన్ను ఎంచుకుని, 'Income Tax Return' పై క్లిక్ చేయాలి.
{{/usCountry}}స్టెప్ 1: మొదట ఆదాయపు పన్ను ఈ-ఫైలింగ్ అధికారిక పోర్టల్లోకి లాగిన్ అవ్వండి. అనంతరం మెనూ బార్లో ఉన్న 'e-File' ఆప్షన్ను ఎంచుకుని, 'Income Tax Return' పై క్లిక్ చేయాలి.
{{/usCountry}}స్టెప్ 2: మీరు ఏ అసెస్మెంట్ ఇయర్ (Assessment Year) కింద రిటర్నులు దాఖలు చేయాలనుకుంటున్నారో ఆ సంవత్సరాన్ని ఎంచుకుని, ఫైలింగ్ మోడ్ను ‘Online’గా సెలెక్ట్ చేసుకోండి.
స్టెప్ 3: ఆ తర్వాత పన్ను చెల్లింపుదారుడి హోదా అంటే ఇండివిడ్యువల్ (వ్యక్తిగత), హెచ్యూఎఫ్ లేదా ఇతరులు అనే ఆప్షన్లలో మీ కేటగిరీని ఎంచుకోండి.
ఈ ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత, ఐటీఆర్ ఫామ్లపై మీకు ఉన్న అవగాహనను బట్టి పోర్టల్ కొన్ని విభిన్న ఆప్షన్లను చూపిస్తుంది.
ఐటీఆర్ ఫామ్ తెలిసి.. షెడ్యూల్స్ తెలియకపోతే?
మీకు ఏ ఐటీఆర్ ఫామ్ (ఉదాహరణకు ఐటీఆర్-1 లేదా ఐటీఆర్-4) ఫైల్ చేయాలో ముందే తెలిస్తే, అక్కడ కనిపించే డ్రాప్-డౌన్ మెనూ నుంచి "I know which ITR form I need to file" అనే ఆప్షన్ను ఎంచుకోవచ్చు.
ఆ తర్వాత, మీ రిటర్నుకు ఏయే షెడ్యూల్స్ అవసరమో మీకు స్పష్టత ఉంటే, "I know which schedules I need to fill" క్లిక్ చేసి నేరుగా ఆయా విభాగాలను పూరించవచ్చు. ఒకవేళ షెడ్యూల్స్ పై అవగాహన లేకపోతే, "Learn more" పై క్లిక్ చేసి అక్కడ అడిగే కొన్ని సాధారణ ప్రశ్నలకు సమాధానమిస్తే, మీ ప్రొఫైల్కు అవసరమైన షెడ్యూళ్లను పోర్టల్ ఆటోమేటిక్గా ఎనేబుల్ చేస్తుంది.
అసలు ఏ ఫామ్ ఎంచుకోవాలో తెలియకపోతే ఏంటి పరిస్థితి?
"పన్ను చెల్లింపుదారులు ఏ రిటర్న్ ఫామ్ ఎంచుకోవాలో తెలియక ఇబ్బంది పడుతుంటే, పోర్టల్లో ఉన్న 'Help me decide' ఫీచర్ ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ఇది యూజర్ల ఆదాయ వనరులను బట్టి సరైన ఫామ్ను సూచిస్తుంది," అని పన్ను నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.
ఈ ఆప్షన్ను క్లిక్ చేయగానే, మీ హోదాను బట్టి వివిధ ఐటీఆర్ ఫామ్ల (ఐటీఆర్-1, ఐటీఆర్-2, ఐటీఆర్-3, ఐటీఆర్-4) అర్హత నిబంధనలు స్క్రీన్పై కనిపిస్తాయి. ఆ కండిషన్లను జాగ్రత్తగా చదివి, మీ ఆదాయానికి సరిపోయే ఫామ్ను ఎంచుకుని "Proceed to ITR filing" పై క్లిక్ చేయవచ్చు.
అప్పటికీ స్పష్టత రాకపోతే.. 'విజార్డ్' సాయం తీసుకోండి..
నిబంధనలు చదివిన తర్వాత కూడా ఏ ఫామ్ వాడాలో అర్థం కాకపోతే, అక్కడే ఉండే "Still not clear, let us help you" అనే ఆప్షన్ను ఎంచుకోవాలి. ఇది ఒక విజార్డ్లాగా పనిచేస్తుంది.
ఇందులో మీ నివాస స్థితి, హౌస్ ప్రాపర్టీ, వ్యాపారం లేదా వృత్తిపరమైన ఆదాయం, ఇతర మార్గాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయ వివరాలపై కొన్ని సాధారణ ప్రశ్నలు అడుగుతుంది. మీరు ఇచ్చే సమాధానాల ఆధారంగా, సిస్టమ్ మీకు ఖచ్చితంగా సరిపోయే ఐటీఆర్ ఫామ్ను రికమండ్ చేస్తుంది. ఆ సిఫార్సును చూశాక, "Continue" క్లిక్ చేసి ముందుకు సాగవచ్చు.
రిటర్న్ పూర్తి చేసి సబ్మిట్ చేయడం ఎలా?
సరైన ఐటీఆర్ ఫామ్ ఖరారైన తర్వాత, "Let's get started" పై క్లిక్ చేసి మీ ట్యాక్స్ ఫైలింగ్ ప్రక్రియను ప్రారంభించవచ్చు. మీ ట్యాక్స్ ప్రొఫైల్కు సంబంధించి పోర్టల్ అడిగే మరికొన్ని అదనపు వివరాలను పూర్తి చేయాలి. చివరగా మీ ఆదాయం, పన్ను మినహాయింపుల వివరాలన్నింటినీ ఒకటికి రెండుసార్లు సరిచూసుకుని (రివ్యూ), ఈ-వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియను పూర్తి చేసి మీ ఐటీఆర్ను విజయవంతంగా సబ్మిట్ చేయవచ్చు.