ప్యాకేజ్డ్ ఆహార పదార్థాలపై ఆరోగ్య హెచ్చరిక లేబుళ్లు ముద్రించే అంశంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం, భారత ఆహార భద్రత నాణ్యత ప్రాధికార సంస్థ (FSSAI) అనుసరిస్తున్న వైఖరిపై సుప్రీంకోర్టు తీవ్ర అసహనం వ్యక్తం చేసింది. అధిక మొత్తంలో చక్కెర, ఉప్పు, సంతృప్త కొవ్వులు (Saturated Fat) ఉండే ప్యాకేజ్డ్ ఉత్పత్తుల ముందు భాగంలో హెచ్చరిక గుర్తులు ముద్రించడంపై రెండు వారాల్లోగా తుది నిర్ణయం తీసుకోవాలని ఆదేశించింది.
కార్పొరేట్ కంపెనీల ఒత్తిళ్లకు తలొగ్గుతున్నారా?
జస్టిస్ జేబీ పార్దీవాలా, జస్టిస్ కే వినోద్ చంద్రన్లతో కూడిన ద్విసభ్య ధర్మాసనం ఈ ప్రజా ప్రయోజన పిటిషన్పై విచారణ జరిపింది. ప్రభుత్వం, ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ తరఫున హాజరైన అడిషనల్ సోలిసిటర్ జనరల్ బ్రిజేందర్ చాహర్ను ధర్మాసనం నేరుగా నిలదీసింది.
"ఈ దేశ ప్రజలు ఆరోగ్యంగా ఉండటం మీకు ఇష్టం లేదా? ప్రత్యేకించి ఎదుగుతున్న పిల్లల ఆరోగ్యం పట్టదా? కార్పొరేట్ సంస్థల ఒత్తిడికి లొంగిపోయి నిర్ణయాలు వాయిదా వేస్తున్నారా? కోర్టు ఆదేశాలను తేలిగ్గా తీసుకుంటున్నారా?" అని ధర్మాసనం ఘాటుగా ప్రశ్నించింది.
ఇది కోర్టు ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన అంశం కాదని, కోట్ల మంది ప్రజల ఆరోగ్యంతో ముడిపడి ఉన్న విషయమని స్పష్టం చేసింది.
'కుర్కురే' ఉదాహరణతో కోర్టు చురకలు
ఫుడ్ తయారీదారుల వ్యాపార ప్రయోజనాలు ప్రభుత్వ విధానాలను నిర్ణయించలేవని సుప్రీంకోర్టు తేల్చిచెప్పింది. ఉత్పత్తులపై స్పష్టమైన లేబుళ్లు ఉంటే వినియోగదారులు కొనుగోలు చేసే ముందు సరైన నిర్ణయం తీసుకోగలుగుతారని తెలిపింది.
"మన దేశంలో ఎంతమంది ఎండుద్రాక్షలు (డ్రై ఫ్రూట్స్) కొనగలరు? ఎంతమంది పిల్లలు కుర్కురే కొంటున్నారు? అసలు తేడా అక్కడే ఉంది. మేము ఏ ఒక్క ప్రత్యేక ఉత్పత్తికి వ్యతిరేకం కాదు. తాము కొనుగోలు చేస్తున్న ఆహారంలో ఏమేం ఉన్నాయో వినియోగదారుడికి తెలిసేలా చేయడమే మా ఉద్దేశం" అని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది. హెచ్చరికలు చూశాక కూడా సదరు ఉత్పత్తిని కొనాలా వద్దా అనేది వినియోగదారుడి ఇష్టమని పేర్కొంది.
భారతీయ ఆహార అలవాట్లపై కేంద్రం వాదన
కఠినమైన హెచ్చరిక నిబంధనలు అమలు చేస్తే నమ్కీన్ వంటి సాంప్రదాయ భారతీయ తినుబండారాలతో పాటు గుడ్డు వంటివాటికి కూడా రెడ్ సింబల్ (హెచ్చరిక గుర్తు) వేయాల్సి వస్తుందని కేంద్రం వాదించింది. పాశ్చాత్య దేశాల ఆహార ప్రమాణాలను నేరుగా భారత్కు వర్తింపజేయలేమని అడిషనల్ సోలిసిటర్ జనరల్ కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.
{{/usCountry}}కఠినమైన హెచ్చరిక నిబంధనలు అమలు చేస్తే నమ్కీన్ వంటి సాంప్రదాయ భారతీయ తినుబండారాలతో పాటు గుడ్డు వంటివాటికి కూడా రెడ్ సింబల్ (హెచ్చరిక గుర్తు) వేయాల్సి వస్తుందని కేంద్రం వాదించింది. పాశ్చాత్య దేశాల ఆహార ప్రమాణాలను నేరుగా భారత్కు వర్తింపజేయలేమని అడిషనల్ సోలిసిటర్ జనరల్ కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.
{{/usCountry}}ఈ వాదనను ధర్మాసనం తోసిపుచ్చింది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల నాణ్యతా ప్రమాణాలను భారత్ అందుకోలేదనడాన్ని తీవ్రంగా తప్పుపట్టింది.
"భారత్ను ఎప్పటికీ అభివృద్ధి చెందని దేశంగానే ఉంచాలని అనుకుంటున్నారా? తమ పౌరుల, పిల్లల ఆరోగ్యం పట్ల భారత్ ఎంత తీవ్రంగా ఉందో ప్రపంచానికి తెలియాలి" అని పేర్కొంది.
'ఇదే ఆఖరి అవకాశం'
ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్ లేబులింగ్పై ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐ ఏర్పాటు చేసిన నిపుణుల కమిటీ ఏప్రిల్ 2025లో ఇచ్చిన సూచనలపై ఇండియన్ న్యూట్రిషన్ రేటింగ్ (INR) విధానం ద్వారా 14,000కు పైగా అభిప్రాయాలు వచ్చాయి. అయితే వాటన్నింటిపై ఇంకా ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదని కేంద్రం కోర్టుకు తెలిపింది. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్రానికి, ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐకి సుప్రీంకోర్టు స్పష్టమైన గడువు విధించింది.
"ఇదే మీకు ఇస్తున్న ఆఖరి అవకాశం. తదుపరి విచారణ నాటికి ప్రభుత్వం తన నిర్ణయాన్ని రికార్డుల్లో ఉంచకపోతే, మేమే నేరుగా తీర్పు ఇస్తాం" అని హెచ్చరిస్తూ విచారణను వాయిదా వేసింది.