బెయిలు హక్కు.. నిర్ధోషి అని తేలేవరకు విచారణ ఖైదీగా ఉంచడం సరికాదు: సుప్రీంకోర్టు

యూఏపీఏ (UAPA) వంటి కఠిన చట్టాల కింద కేసు నమోదైనా సరే.. నిందితుడికి బెయిల్ రావడం అనేది అతని ప్రాథమిక హక్కు అని, విచారణ సాకుతో ఏళ్ల తరబడి జైల్లో బంధించడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు సంచలన తీర్పునిచ్చింది.

"బెయిల్ మంజూరు చేయడం అనేది ఒక సాధారణ పద్ధతి.. జైల్లో ఉంచడం అనేది కేవలం ఒక అసాధారణ చర్య మాత్రమే" అని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. జమ్మూ కాశ్మీర్‌కు చెందిన సయ్యద్ ఇఫ్తికార్ ఆండ్రాబీ అనే వ్యక్తికి బెయిల్ మంజూరు చేస్తూ జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న, జస్టిస్ ఉజ్జల్ భుయాన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. 2020 నుంచి అంటే దాదాపు ఆరేళ్లుగా ఒక వ్యక్తి విచారణ ఖైదీగా జైల్లోనే ఉండటంపై కోర్టు తీవ్ర అసహనం వ్యక్తం చేసింది.

సుప్రీంకోర్టు (HT_PRINT)

పాత తీర్పులను తోసిపుచ్చుతూ..

గతంలో ఉమర్ ఖలీద్ వంటి వారి బెయిల్ పిటిషన్లను తిరస్కరించిన తీరును ప్రస్తుత ధర్మాసనం తప్పుబట్టింది. ముఖ్యంగా 'గుల్ఫిషా ఫాతిమా' కేసులో బెయిల్ నిరాకరిస్తూ ఇచ్చిన తీర్పు సరికాదని పేర్కొంది. "రాజ్యాంగంలోని 21వ అధికరణ ప్రకారం ప్రతి వ్యక్తికీ స్వేచ్ఛగా జీవించే హక్కు ఉంది. యూఏపీఏ చట్టం ఆ హక్కును పూర్తిగా కాలరాయలేదు. విచారణలో అసాధారణ జాప్యం జరిగినప్పుడు నిందితుడు నిర్దోషిగా బయటకు వచ్చే వరకు జైల్లోనే ఉండాలని చెప్పడం న్యాయం అనిపించుకోదు" అని ధర్మాసనం వివరించింది.

ఖచ్చితంగా అమలు చేయాల్సిందే

గతంలో 'కె.ఎ. నజీబ్' కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును ప్రతి కోర్టు శిరోధార్యంగా భావించాలని జస్టిస్ ఉజ్జల్ భుయాన్ పేర్కొన్నారు. "ఈ చట్టం కింద బెయిల్ నిబంధనలు కఠినంగా ఉన్న మాట వాస్తవమే, కానీ రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రాథమిక హక్కుల కంటే ఆ చట్టం పెద్దదేమీ కాదు," అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. విచారణ పూర్తి కాకుండానే నిందితులను శిక్షించినట్లు జైల్లో ఉంచడం ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తికి విరుద్ధమని కోర్టు తేల్చి చెప్పింది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

1. సుప్రీంకోర్టు తాజా తీర్పు సారాంశం ఏమిటి?

యూఏపీఏ వంటి కఠిన చట్టాల కింద కేసు ఉన్నప్పటికీ, విచారణలో జాప్యం జరిగితే నిందితుడికి బెయిల్ ఇవ్వడం అనేది ఒక ప్రాథమిక సూత్రమని, జైల్లోనే ఉంచడం అనేది ఒక అరుదైన సందర్భం మాత్రమేనని కోర్టు చెప్పింది.

2. బెయిల్ విషయంలో సుప్రీంకోర్టు ఏ రాజ్యాంగ అధికరణలను ప్రస్తావించింది?

ప్రతి పౌరుడికి స్వేచ్ఛగా జీవించే హక్కును కల్పించే ఆర్టికల్ 21, 22లను కోర్టు ప్రధానంగా ప్రస్తావించింది.

3. ఈ తీర్పు ఇతర యూఏపీఏ కేసులపై ప్రభావం చూపుతుందా?

ఖచ్చితంగా.. ఉమర్ ఖలీద్‌తో పాటు ఏళ్ల తరబడి విచారణ కోసం జైళ్లలో ఎదురుచూస్తున్న అనేక మందికి ఈ తీర్పు ఒక ఆశాకిరణం లాంటిది.