రాజధాని ఢిల్లీలో కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ (సీజేపీ) ప్రతిపాదిత ఆందోళన కార్యక్రమానికి సుప్రీంకోర్టులో తాత్కాలిక ఊరట లభించింది. సెప్టెంబర్ 5న ఢిల్లీలో నిర్వహించాలనుకుంటున్న శాంతియుత మార్చ్పై ఎలాంటి ఆంక్షలు విధించలేమని దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం సోమవారం స్పష్టం చేసింది. శాంతిభద్రతల పరిరక్షణ, అవసరమైన నిబంధనల అమలు పూర్తిగా ప్రభుత్వ అధికార పరిధిలోని అంశాలని కోర్టు ఉద్ఘాటించింది.
చీఫ్ జస్టిస్ ఆఫ్ ఇండియా (సీజేఐ) జస్టిస్ సూర్య కాంత్, జస్టిస్ జైమాల్య బాగ్చీ, జస్టిస్ వి. మోహనలతో కూడిన త్రిసభ్య ధర్మాసనం ఈ విచారణ చేపట్టింది. ఈ నిరసన కార్యక్రమం హింసాత్మకంగా మారుతుందని ముందే ఊహించడానికి ఎలాంటి తగిన ఆధారాలు లేవని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది.
శాంతిభద్రతలు ప్రభుత్వాల బాధ్యతే
ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రతి ఒక్కరూ చట్టపరమైన పరిమితులకు లోబడి నడుచుకుంటారనే భావిస్తున్నామని ధర్మాసనం పేర్కొంది. "ఎవరైనా చట్టాన్ని ఉల్లంఘిస్తారని ముందే భావించడానికి మా వద్ద ఎలాంటి బలమైన ఆధారాలు లేవు. ప్రతి ఒక్కరూ ఒకరి ప్రాథమిక, చట్టబద్ధమైన హక్కులను మరొకరు గౌరవిస్తూ, శాంతియుతంగా వ్యవహరిస్తారనే నమ్మకం మాకుంది" అని బెంచ్ పేర్కొంది. మార్చ్కు అనుమతి ఇవ్వాలా వద్దా, ఏ షరతులతో అనుమతించాలనేది పోలీసు, పరిపాలనా యంత్రాంగాల నిర్ణయానికే వదిలేస్తున్నట్లు స్పష్టం చేసింది.
ఢిల్లీలోని లుటెన్స్ ప్రాంతంతో పాటు ఇండియా గేట్, సెంట్రల్ విస్టా వంటి భద్రతాపరంగా అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతాల్లో భారీ నిరసనలు, ర్యాలీలను నియంత్రించాలని కోరుతూ శివమ్ ఉపాధ్యాయ, ఢిల్లీ విశ్రాంత పోలీస్ అధికారి రాజేంద్ర సింగ్ దాఖలు చేసిన పిటిషన్లపై కోర్టు ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది.
బ్రిక్స్ (BRICS) సదస్సు నేపథ్యం
సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో ఢిల్లీలో ప్రతిష్టాత్మక అంతర్జాతీయ బ్రిక్స్ (BRICS) శిఖరాగ్ర సదస్సు జరగనున్నందున, సెప్టెంబర్ 5 నాటి ర్యాలీని వాయిదా వేసేలా ఆదేశాలు ఇవ్వాలని రాజేంద్ర సింగ్ తరఫు న్యాయవాది రిజ్వాన్ అహ్మద్ కోర్టును అభ్యర్థించారు. పోలీసుల ముందస్తు అనుమతి లేకుండా ర్యాలీని ఎలా ప్రకటిస్తారని, ఒకవేళ చిన్నపాటి లాఠీచార్జ్ జరిగినా అంతర్జాతీయ మీడియాలో దేశ ప్రతిష్ట దెబ్బతింటుందని ఆయన వాదించారు.
{{/usCountry}}సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో ఢిల్లీలో ప్రతిష్టాత్మక అంతర్జాతీయ బ్రిక్స్ (BRICS) శిఖరాగ్ర సదస్సు జరగనున్నందున, సెప్టెంబర్ 5 నాటి ర్యాలీని వాయిదా వేసేలా ఆదేశాలు ఇవ్వాలని రాజేంద్ర సింగ్ తరఫు న్యాయవాది రిజ్వాన్ అహ్మద్ కోర్టును అభ్యర్థించారు. పోలీసుల ముందస్తు అనుమతి లేకుండా ర్యాలీని ఎలా ప్రకటిస్తారని, ఒకవేళ చిన్నపాటి లాఠీచార్జ్ జరిగినా అంతర్జాతీయ మీడియాలో దేశ ప్రతిష్ట దెబ్బతింటుందని ఆయన వాదించారు.
{{/usCountry}}అయితే, ఈ విన్నపాన్ని ధర్మాసనం నిరాకరించింది. "ఇది పరిపాలనాపరమైన, శాంతిభద్రతలకు సంబంధించిన అంశం. న్యాయస్థానాలు ఇందులో జోక్యం చేసుకోలేవు. ఏది చట్టబద్ధం, ఏది కాదో నిర్ణయించాల్సింది పోలీసు యంత్రాంగమే" అని సీజేఐ బెంచ్ స్పష్టం చేసింది. అయితే, చట్టపరమైన పరిధిలో కోర్టు జోక్యం చేసుకోవాల్సిన అత్యవసర లేదా తీవ్రమైన పరిస్థితి తలెత్తితే ఎప్పుడైనా తమను ఆశ్రయించవచ్చని పిటిషనర్లకు మినహాయింపునిచ్చింది.
నీట్ వివాదం నుంచి మొదలైన ఆందోళనలు
జూలై 20 నాటి నిరసనల్లో పోలీసుల అమితి పరిమితులు, నీట్ (NEET) పరీక్ష రద్దు, తదనంతర రీ-టెస్ట్ పరిణామాలతో తీవ్ర మనస్తాపానికి గురై ఆత్మహత్య చేసుకున్న విద్యార్థుల కుటుంబాలకు మద్దతుగా ఈ మార్చ్ను సీజేపీ ప్రకటించింది. ఇండియా గేట్ నుంచి ఢిల్లీ పోలీస్ హెడ్క్వార్టర్స్ వరకు 3 కిలోమీటర్ల మేర ఈ శాంతియుత ర్యాలీ నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు. జూలై 25న ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హామీలను నెరవేర్చకపోవడంతోనే మళ్లీ ఆందోళనకు దిగుతున్నట్లు సీజేపీ ప్రతినిధులు తెలిపారు. ఈ ర్యాలీకి ఆల్ ఇండియా స్టూడెంట్స్ అసోసియేషన్ (AISA) కూడా మద్దతు ప్రకటించింది.
హైపవర్ కమిటీ విచారణ
మరోవైపు జూలై 20న జంతర్ మంతర్ వద్ద జరిగిన ఆందోళనలు, పోలీసు బలప్రయోగం, రబ్బరు బుల్లెట్లు, ఎలక్ట్రిక్ లాఠీల వాడకం, అలాగే నిరసనకారుల వల్ల జరిగిన ఆస్తి నష్టంపై విచారణకు సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ఆర్. సుభాష్ రెడ్డి నాయకత్వంలో ఐదుగురు సభ్యుల ఉన్నత స్థాయి విచారణ కమిటీని (HPEC) సుప్రీంకోర్టు ఇప్పటికే ఏర్పాటు చేసింది.
ఈ కమిటీలో పంజాబ్, హర్యానా హైకోర్టు మాజీ సీజే జస్టిస్ రవి శంకర్ ఝా, ఢిల్లీ హైకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ శాలిందర్ కౌర్, సీబీఐ మాజీ డైరెక్టర్ రిషి కుమార్ శుక్లా, మేఘాలయ మాజీ డీజీపీ ఎల్.ఆర్. బిష్ణోయ్ సభ్యులుగా ఉన్నారు. జూలై 20 ఘటనలపై నివేదికను సమర్పించాల్సిందిగా ఈ కమిటీని ఆదేశించిన కోర్టు, పిటిషనర్లు తమ వద్ద ఉన్న ఆధారాలను, విన్నపాలను ఈ 'న్యూట్రల్ ఎంపైర్' (స్వతంత్ర కమిటీ) ముందు ఉంచవచ్చని సూచించింది. తదుపరి విచారణను సెప్టెంబర్ 10వ తేదీకి వాయిదా వేసింది.