పశ్చిమాసియాలో మూడు వారాలుగా సాగుతున్న యుద్ధం ఇప్పుడు నిర్ణయాత్మక దశకు చేరుకుంది. ఇరాన్ అనుసరిస్తున్న మొండి వైఖరిని అణచివేసేందుకు అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ “ఇరాన్ కోరలు పీకుతున్నారు” అని అమెరికా ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బెస్సెంట్ వ్యాఖ్యానించారు. ఇరాన్కు అర్థమయ్యే భాషలోనే ట్రంప్ సమాధానం చెబుతున్నారని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఇరాన్ మొండితనానికి ‘దూకుడే’ మందు
ప్రముఖ టీవీ ఛానల్ ‘మీట్ ది ప్రెస్’ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న బెస్సెంట్, మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి నెలకొనాలంటే ఇరాన్ దూకుడుకు అడ్డుకట్ట వేయక తప్పదని అభిప్రాయపడ్డారు. "ఇప్పటివరకు మనకు ఉన్నది కేవలం భద్రత ఉన్నట్లు కనిపించే ఒక భ్రమ (Illusion of security) మాత్రమే. ఒకవేళ ఇరాన్ మరో రెండేళ్లు తన క్షిపణి వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసుకుంటే, ఆ దేశాన్ని అడ్డుకోవడం ఎవరి తరమూ అయ్యేది కాదు. అధ్యక్షుడు ట్రంప్ తీసుకున్న సాహసోపేత నిర్ణయం వల్ల నేడు ప్రపంచం మరింత సురక్షితంగా మారింది" అని ఆయన పేర్కొన్నారు.
హార్ముజ్ జలసంధిని పూర్తిగా తెరవకపోతే ఇరాన్ విద్యుత్ కేంద్రాలను నేలమట్టం చేస్తామన్న ట్రంప్ హెచ్చరికలను బెస్సెంట్ సమర్థించారు. "ఇరాన్కు అర్థమయ్యే ఏకైక భాష ఇదే. యుద్ధాన్ని తగ్గించాలంటే (De-escalate), కొన్నిసార్లు ఆ తీవ్రతను మరింత పెంచాల్సి ఉంటుంది (Escalate)" అని ఆయన వివరించారు.
48 గంటల డెడ్లైన్.. ఇరాన్ ఎదురుదాడి
హార్ముజ్ జలసంధి విషయంలో ట్రంప్ ఇప్పటికే ఇరాన్కు 48 గంటల గడువు ఇచ్చారు. ఒకవేళ ఇరాన్ వెనక్కి తగ్గకపోతే ఆ దేశ విద్యుత్ వ్యవస్థను ‘సర్వనాశనం’ (Obliterate) చేస్తామని హెచ్చరించారు. దీనికి ప్రతిస్పందనగా ఇరాన్ కూడా తీవ్రంగా స్పందించింది. అమెరికా గనుక దాడులు చేస్తే, తాము అమెరికా, ఇజ్రాయెల్కు చెందిన ఇంధన కేంద్రాలను, ఐటీ మౌలిక సదుపాయాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటామని హెచ్చరించింది.
గత శనివారం రాత్రి దక్షిణ ఇజ్రాయెల్పై ఇరాన్ జరిపిన క్షిపణి దాడులు ఆ ప్రాంతంలో మరింత ఉద్రిక్తతను పెంచాయి. ముఖ్యంగా ఇజ్రాయెల్ అణు పరిశోధనా కేంద్రానికి సమీపంలోనే ఈ దాడులు జరగడం గమనార్హం.
పెరుగుతున్న ప్రాణనష్టం.. మానవ సంక్షోభం
{{/usCountry}}గత శనివారం రాత్రి దక్షిణ ఇజ్రాయెల్పై ఇరాన్ జరిపిన క్షిపణి దాడులు ఆ ప్రాంతంలో మరింత ఉద్రిక్తతను పెంచాయి. ముఖ్యంగా ఇజ్రాయెల్ అణు పరిశోధనా కేంద్రానికి సమీపంలోనే ఈ దాడులు జరగడం గమనార్హం.
పెరుగుతున్న ప్రాణనష్టం.. మానవ సంక్షోభం
{{/usCountry}}ఈ యుద్ధం వల్ల ఇరువైపులా భారీగా ప్రాణనష్టం జరుగుతోంది. ఇప్పటివరకు అందిన నివేదికల ప్రకారం:
- ఇరాన్: 1,500 మందికి పైగా మృతి.
- లెబనాన్: 1,000 మందికి పైగా మృతి.
- అమెరికా & ఇజ్రాయెల్: 13 మంది అమెరికా సైనికులు, 15 మంది ఇజ్రాయెల్ పౌరులు మరణించారు.
వీరితో పాటు గల్ఫ్ ప్రాంతంలో సముద్ర, భూభాగాలపై అనేకమంది పౌరులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. లక్షలాది మంది లెబనీయులు, ఇరానియన్లు నిరాశ్రయులయ్యారు.
ప్రస్తుతం ప్రపంచమంతా ఈ 48 గంటల గడువు వైపు ఆసక్తిగా చూస్తోంది. ఇరాన్ మెడలు వంచేందుకు ట్రంప్ వేసిన ఈ వ్యూహం పశ్చిమాసియాలో శాంతిని తెస్తుందా లేదా మరో మహా యుద్ధానికి దారితీస్తుందా అనేది వేచి చూడాలి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. "Escalate to De-escalate" అంటే ఏమిటి?
శత్రువును చర్చలకు లేదా వెనక్కి తగ్గేలా చేయడానికి, యుద్ధ తీవ్రతను ఒక్కసారిగా పెంచడాన్ని ఈ వ్యూహం అంటారు. అమెరికా ప్రస్తుతం ఇదే పద్ధతిని అనుసరిస్తోంది.
2. హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ఎందుకు వివాదాస్పదమైంది?
ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో ఇది కీలకమైన మార్గం. దీనిపై పట్టు కోసం ఇరాన్ ప్రయత్నిస్తుండగా, దీనిని స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం కోసం తెరవాలని అమెరికా పట్టుబడుతోంది.
3. యుద్ధం వల్ల ఎంతమంది నిరాశ్రయులయ్యారు?
ఖచ్చితమైన సంఖ్య వెల్లడి కానప్పటికీ ఇరాన్, లెబనాన్ దేశాల్లో లక్షలాది మంది ప్రజలు తమ ఇళ్లను వదిలి సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లాల్సి వచ్చిందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.