ఆయువు ముగిసి, ప్రత్యక్షంగా యమధర్మరాజే ఎదురుగా నిలబడితే ఏ మానవుడైనా వణికిపోవాల్సిందే. కానీ, మృత్యువును కూడా భక్తి శక్తితో ఓడించవచ్చని నిరూపించారు మహర్షి మార్కండేయుడు. హిందూ పురాణాల్లో అంతులేని భక్తికి, నిబ్బరానికి ప్రతీకగా నిలిచే ఈ కథ ప్రతి ఒక్కరినీ విస్మయానికి గురిచేస్తుంది. కాలం ముందు తలవంచని ఒక బాలుడి సంకల్ప బలమే ఈ పౌరాణిక గాథ యొక్క అసలు సారం.
కొన్ని రోజుల ఆయువుతో జన్మించిన మేధావి
మృకండ రిషి, ఆయన సతీమణి సంతానం కోసం కఠినమైన శివ దీక్ష చేపట్టారు. వారి భక్తికి మెచ్చిన పరమేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమై ఒక వరం కోరుకోమన్నాడు. అప్పుడు దేవుడు వారి ముందు రెండు ప్రత్యామ్నాయాలుంచాడు—అన్ని విద్యలు వచ్చి, లోకంలో కీర్తి పొందే గుణవంతుడైన కొడుకు కావాలా? లేక అల్ప గుణాలు ఉండి దీర్ఘకాలం జీవించే కొడుకు కావాలా? ఆ దంపతులు మొదటిదాన్ని ఎంచుకున్నారు. అలా జన్మించినవాడే మార్కండేయుడు. అయితే ఆ గుణవంతుడైన బాలుడి ఆయుష్షు కేవలం పదహారేళ్లు మాత్రమేనని విధి నిర్ణయించింది.
నిరంతరం శివ ధ్యానమే శరణ
పెరిగి పెద్దవుతున్న కొద్దీ మార్కండేయుడికి తన ఆయువు పరిమితి గురించి తెలుస్తుంది. కానీ, ఆయన ఏమాత్రం భయపడలేదు, కుంగిపోలేదు. మరణం ఎప్పుడైనా రావొచ్చునని గ్రహించి, తన మిగిలిన సమయాన్ని పూర్తిగా భగవద్చింతనకే అంకితం చేశారు. రోజూ వేకువజామునే లేచి శివలింగాన్ని అర్చించడం, మనసులో శివనామాన్ని జపించడం ఆయన దినచర్య అయింది. భక్తిలో ఆయన చూపిన ఏకాగ్రత అసాధారణమైనది. "మృత్యువు ఎప్పుడొచ్చినా ఆ పరమశివుడి పాదాల చెంతే నా ప్రాణం పోవాలి," అని మార్కండేయుడు తరచూ శివారాధనలో లీనమయ్యేవారు.
యముడి ప్రవేశం
కాలం ఎవరికోసమూ ఆగదు. మార్కండేయుడి జీవితంలో ఆ వయస్సు రానే వచ్చింది. ఆయువు తీరిపోవడంతో యమధర్మరాజు తన దూతలతో కలిసి బాలుడి ప్రాణాలు హరించడానికి వచ్చాడు. అప్పటికి మార్కండేయుడు ఆలయంలో శివలింగాన్ని కౌగిలించుకుని తన్మయత్వంతో ధ్యానం చేసుకుంటున్నారు. యమదూతలు ఎంత ప్రయత్నించినా ఆ బాలుడిని శివలింగం నుండి వేరు చేయలేకపోయారు.
{{/usCountry}}కాలం ఎవరికోసమూ ఆగదు. మార్కండేయుడి జీవితంలో ఆ వయస్సు రానే వచ్చింది. ఆయువు తీరిపోవడంతో యమధర్మరాజు తన దూతలతో కలిసి బాలుడి ప్రాణాలు హరించడానికి వచ్చాడు. అప్పటికి మార్కండేయుడు ఆలయంలో శివలింగాన్ని కౌగిలించుకుని తన్మయత్వంతో ధ్యానం చేసుకుంటున్నారు. యమదూతలు ఎంత ప్రయత్నించినా ఆ బాలుడిని శివలింగం నుండి వేరు చేయలేకపోయారు.
{{/usCountry}}చివరకు యమరాజే స్వయంగా రంగంలోకి దిగి, "బాలా, నీ ఆయువు తీరిపోయింది, నాతో రా" అని హెచ్చరించాడు. అయినా మార్కండేయుడు ఏమాత్రం చలించకుండా శివలింగాన్ని మరింత గట్టిగా పట్టుకున్నారు.
శివుడి ఆగమనం.. మృత్యువుపై విజయం
తన ఆదేశం లెక్కచేయకపోవడంతో ఆగ్రహించిన యముడు ప్రాణాలను హరించే పాశాన్ని విసిరాడు. ఆ పాశం మార్కండేయుడితో పాటు సాక్షాత్తు శివలింగాన్ని కూడా చుట్టుకుంది. ఆ పవిత్ర క్షణంలో భక్తుడిని రక్షించడానికి స్వయంగా మహాశివుడు ఆలింగనం చేసుకున్న శివలింగం చీలుకుని వెలుపలికి వచ్చాడు. తన భక్తుడిపైకి యముడు ప్రయోగించిన పాశాన్ని అడ్డుకుని, యమధర్మరాజును నిలువరించాడు.
శివుడి ఆగ్రహం ముందు యముడు బలహీనుడయ్యాడు. ఆ తర్వాత దేవతల ప్రార్థన మేరకు యముడికి పునర్జన్మ కలగగా, మార్కండేయుడికి చిరంజీవిగా వర్ధిల్లే వరం లభించింది. ఆపదలో ఉన్నవారిని రక్షించే మహా మృత్యుంజయ మంత్రం వెనుక కూడా ఈ భక్తి తత్వమే మూలంగా నిలుస్తుంది.
నిరాకరణ: ఈ వార్త మార్కండేయ మరియు శివుడికి సంబంధించిన పౌరాణిక కథలు మరియు మత విశ్వాసాల ఆధారంగా రూపొందించబడింది. కథనం యొక్క కొన్ని వివరాలను వివిధ పురాణాలు, గ్రంథాలు మరియు సంప్రదాయాలలో భిన్నంగా చూడవచ్చు.