శరీరంలోని వ్యర్థాలను బయటకు పంపి, కాలేయాన్ని (లివర్) క్షణాల్లో శుభ్రం చేస్తామంటూ మార్కెట్లో లభించే 'డిటాక్స్ డ్రింక్స్', 'క్లెన్సింగ్ డైట్ల' ప్రచారాల్లో నిజం లేదని వైద్య నిపుణులు తేల్చిచెప్పారు. ఎన్నో ఏళ్లుగా మద్యం తాగడం వల్ల పాడైపోయిన కాలేయాన్ని కేవలం డిటాక్స్ ఉత్పత్తులతో బాగు చేయవచ్చని అనుకోవడం పూర్తిగా అపోహేనని రాజ్‌కోట్‌లోని స్టెర్లింగ్ ఆసుపత్రికి చెందిన ప్రముఖ జీఐ, హెచ్‌పీబీ, బేరియాట్రిక్ సర్జన్ డాక్టర్ ఆదిత్య (భీమ్సీ) కండోరియా స్పష్టం చేశారు.
కాలేయంపై మద్యం ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
మద్యం శరీరంలోకి వెళ్లిన తర్వాత దానిని విచ్ఛిన్నం చేసే క్రమంలో కాలేయం 'ఎసిటాల్డిహైడ్' అనే హానికరమైన రసాయనాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ రసాయనం కాలేయ కణాలను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తుంది. నిరంతరం మద్యం సేవించడం వల్ల కాలేయంలో వాపు, కొవ్వు పేరుకుపోవడం, కణజాలం దెబ్బతినడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి. ఎంత ఎక్కువ కాలం మద్యానికి అలవాటుపడితే కాలేయం పాడయ్యే ప్రమాదం అంతగా పెరుగుతుంది.
తొలిదశలోనే దెబ్బతిన్న కాలేయాన్ని కాపాడుకోవచ్చా?
మద్యం వల్ల కాలేయానికి జరిగే తొలిదశ నష్టాన్ని సరిదిద్దవచ్చని డాక్టర్ కండోరియా తెలిపారు. "ఆల్కహాలిక్ ఫ్యాటీ లివర్ అని పిలిచే ప్రారంభ దశలో మద్యం తాగడం పూర్తిగా నిలిపివేస్తే కాలేయం మళ్లీ పాత స్థితికి చేరుకుంటుంది" అని ఆయన వివరించారు.
ఈ దశ దాటిన తర్వాత కూడా మద్యం తాగుతూనే ఉంటే, ఆల్కహాలిక్ హెపటైటిస్‌కు దారితీస్తుంది. దీనివల్ల తీవ్రమైన అలసట, వికారం, ఆకలి మందగించడం, చర్మం పసుపు రంగులోకి మారడం (కామెర్లు) వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కాలేయం ఏ దశలో ఉన్నప్పటికీ మద్యం పూర్తిగా మానేయడమే దానికి జరిగే అదనపు నష్టాన్ని నివారిస్తుంది.
కోలుకోలేని స్థితికి కాలేయం ఎప్పుడు చేరుతుంది?
కాలేయంలో నిరంతరం వాపు ఏర్పడటం వల్ల నయం కాని మచ్చల కణజాలం (ఫైబ్రోసిస్) ఏర్పడుతుంది. ఇది క్రమంగా ఆరోగ్యకరమైన కాలేయ కణజాలాన్ని ఆక్రమించి చివరికి 'సిర్రోసిస్' అనే ప్రాణాంతక పరిస్థితికి దారితీస్తుంది. ఈ దశకు చేరుకున్న తర్వాత కాలేయం తన పనితీరును శాశ్వతంగా కోల్పోతుంది. దీనిని మళ్లీ సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడం సాధ్యం కాదని వైద్యులు చెబుతున్నారు.
డిటాక్స్ డ్రింక్స్ నిజంగా పనిచేస్తాయా?
"వేగవంతమైన డిటాక్స్ ప్రక్రియలతో ఆల్కహాల్ వల్ల దెబ్బతిన్న కాలేయాన్ని బాగు చేయవచ్చనే ఆలోచన పూర్తిగా తప్పు" అని డాక్టర్ ఆదిత్య తేల్చిచెప్పారు. కాలేయం కోలుకోవడం అనేది మద్యం ఎంత త్వరగా మానేశారనే అంశంపై, కాలేయం ఎంతమేరకు దెబ్బతిన్నదనే దానిపై మాత్రమే ఆధారపడి ఉంటుంది.
{{/usCountry}}"వేగవంతమైన డిటాక్స్ ప్రక్రియలతో ఆల్కహాల్ వల్ల దెబ్బతిన్న కాలేయాన్ని బాగు చేయవచ్చనే ఆలోచన పూర్తిగా తప్పు" అని డాక్టర్ ఆదిత్య తేల్చిచెప్పారు. కాలేయం కోలుకోవడం అనేది మద్యం ఎంత త్వరగా మానేశారనే అంశంపై, కాలేయం ఎంతమేరకు దెబ్బతిన్నదనే దానిపై మాత్రమే ఆధారపడి ఉంటుంది.
{{/usCountry}}పైగా మార్కెట్లో లభించే కొన్ని డిటాక్స్ ఉత్పత్తులు, మూలికా సప్లిమెంట్లలో ఉండే పదార్థాలు కాలేయానికి మరింత హాని కలిగించే ప్రమాదం ఉందని ఆయన హెచ్చరించారు.
కాలేయాన్ని సురక్షితంగా కాపాడుకునే మార్గాలు
కాలేయం ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవడానికి అద్భుతమైన షార్ట్‌కట్‌లు ఏవీ లేవని, సరైన జీవనశైలే మార్గమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
- మద్యం సేవించడాన్ని వెంటనే పూర్తిగా ఆపివేయాలి. మద్యానికి తీవ్రంగా బానిసలైన వారు ఒక్కసారిగా మానేసినప్పుడు వచ్చే విత్‌డ్రాయల్ లక్షణాలను తట్టుకోవడానికి వైద్యుల సలహాలు, చికిత్స తీసుకోవాలి.
- ప్రొటీన్లు, తాజా పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు, మంచి కొవ్వులు ఉన్న సమతులాహారం తీసుకోవాలి.
- శరీర బరువు, మధుమేహం, రక్తపోటు (బీపీ), కొలెస్ట్రాల్‌ను ఎప్పటికప్పుడు నియంత్రణలో ఉంచుకోవాలి.
అందువల్ల ప్రకటనల్లో కనిపించే ఆకర్షణీయమైన డిటాక్స్ ఉత్పత్తులను నమ్మి మోసపోకుండా, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపు అలవాట్లు, వైద్యుల సలహాల ద్వారా మాత్రమే కాలేయాన్ని కాపాడుకోవచ్చని గుర్తుంచుకోవాలి.