క్రెడిట్ స్కోర్‌పై ఎంక్వైరీ మెసేజ్ వచ్చిందా? ఆందోళన వద్దు.. అసలు విషయం ఇదీ

మీ క్రెడిట్ రిపోర్ట్‌ను ఎవరో తనిఖీ చేశారంటూ ఫోన్‌కు మెసేజ్ రాగానే చాలామంది కంగారు పడుతుంటారు. అసలు ఈ ఎంక్వైరీ అంటే ఏమిటి? దీనివల్ల మీ స్కోర్ తగ్గుతుందా? తెలియని కంపెనీల పేర్లు రిపోర్ట్‌లో ఉంటే ఏం చేయాలి? పూర్తి వివరాలు మీకోసం.

ఇటీవల కాలంలో చాలామందికి ఒక అనుభవం ఎదురవుతోంది. హఠాత్తుగా ఫోన్‌కు ఒక ఎస్ఎంఎస్ (SMS) వస్తుంది. "మీ క్రెడిట్ రిపోర్ట్‌పై ఒక ఎంక్వైరీ జరిగింది" అని దాని సారాంశం. వెంటనే ఇమెయిల్ కూడా వస్తుంది. మీరు ఏదైనా లోన్ లేదా క్రెడిట్ కార్డ్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నప్పుడు ఇలాంటి మెసేజ్‌లు రావడం సహజం. కానీ, ఏ దరఖాస్తు చేయనప్పుడు ఇలాంటి నోటిఫికేషన్ వస్తే మాత్రం గుండె ఆగినంత పనవుతుంది. "నా అనుమతి లేకుండా నా రిపోర్ట్‌ను ఎవరు చూశారు? దీనివల్ల నా సిబిల్ (CIBIL) స్కోర్ పడిపోతుందా?" అనే అనుమానాలు మొదలవుతాయి.

క్రెడిట్ స్కోర్ ఎంక్వైరీ అంటే ఏమిటి? దీనివల్ల మీ స్కోర్ తగ్గుతుందా?

నేడు ఆర్థిక లావాదేవీలన్నీ డిజిటల్ మయమయ్యాయి. ఒక క్రెడిట్ కార్డ్ కావాలన్నా, పర్సనల్ లోన్ కావాలన్నా, చివరకు ఆన్‌లైన్‌లో వస్తువులు కొని వాయిదాల పద్ధతిలో (EMI) చెల్లించాలన్నా అన్నీ నిమిషాల్లో జరిగిపోతున్నాయి. ఈ సులభతర ప్రక్రియ వెనుక బ్యాంకులు మీ క్రెడిట్ చరిత్రను క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తాయి. ఈ పరిశీలనే 'క్రెడిట్ ఎంక్వైరీ'గా రికార్డవుతుంది.

అసలు 'ఎంక్వైరీ' అంటే ఏమిటి?

సరళంగా చెప్పాలంటే, మీరు ఏదైనా కొత్త అప్పు (క్రెడిట్) కోసం దరఖాస్తు చేసినప్పుడు, సదరు బ్యాంక్ లేదా ఆర్థిక సంస్థ మీ పాత అప్పుల చరిత్రను, మీరు డబ్బులు తిరిగి చెల్లించే తీరును పరిశీలిస్తుంది. ఇందుకోసం వారు క్రెడిట్ బ్యూరోల నుంచి మీ రిపోర్ట్‌ను తీసుకుంటారు. ఇలా బ్యాంకులు మీ డేటాను యాక్సెస్ చేయడాన్నే 'క్రెడిట్ ఎంక్వైరీ' అంటారు. ఇది బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఒక సాధారణ ప్రక్రియ. మీ ఆర్థిక క్రమశిక్షణను అంచనా వేయడానికి రుణదాతలు చేసే ప్రయత్నం ఇది.

ఎంక్వైరీలలో రెండు రకాలు: మీకు తెలుసా?

చాలామందికి ఉండే పెద్ద సందేహం ఏంటంటే.. తరచూ మన స్కోర్‌ను మనం చెక్ చేసుకుంటే స్కోర్ తగ్గిపోతుందని. కానీ ఇందులో వాస్తవం లేదు. ఎంక్వైరీలు ప్రధానంగా రెండు రకాలు:

సాఫ్ట్ ఎంక్వైరీ (Soft Enquiry): మీ క్రెడిట్ స్కోర్ ఎంత ఉందో తెలుసుకోవడానికి మీ అంతట మీరు రిపోర్ట్‌ను చెక్ చేసుకున్నప్పుడు దీనిని సాఫ్ట్ ఎంక్వైరీ అంటారు. ఇది మీ క్రెడిట్ రిపోర్ట్‌లో ఎక్కడా కనిపించదు, దీనివల్ల మీ స్కోర్‌కు ఎలాంటి నష్టం కలగదు. నిజానికి, క్రమం తప్పకుండా మీ రిపోర్ట్‌ను మీరు చెక్ చేసుకోవడం మంచి ఆర్థిక అలవాటు.

హార్డ్ ఎంక్వైరీ (Hard Enquiry): మీరు లోన్ లేదా క్రెడిట్ కార్డ్ కోసం దరఖాస్తు చేసినప్పుడు బ్యాంకులు చేసే తనిఖీని హార్డ్ ఎంక్వైరీ అంటారు. ఇది మీ రిపోర్ట్‌లో రికార్డవుతుంది. ఇది మీ క్రెడిట్ స్కోర్‌పై స్వల్ప ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది.

పదే పదే అప్లై చేస్తున్నారా? తస్మాత్ జాగ్రత్త!

అవసరం ఉంది కదా అని తక్కువ కాలంలోనే ఎక్కువ లోన్ అప్లికేషన్లు పెట్టడం మీ ఆర్థిక ఆరోగ్యానికి ప్రమాదకరం. ఉదాహరణకు, ఒక వారం వ్యవధిలోనే ఐదు వేర్వేరు బ్యాంకుల్లో క్రెడిట్ కార్డ్ కోసం దరఖాస్తు చేశారనుకోండి.. ఆ ఐదు బ్యాంకులు మీ రిపోర్ట్‌ను తనిఖీ చేస్తాయి. అంటే మీ రిపోర్ట్‌లో ఐదు హార్డ్ ఎంక్వైరీలు కనిపిస్తాయి. "ఈ వ్యక్తికి అప్పుల కోసం ఆత్రుత ఎక్కువగా ఉంది" అనే సంకేతాన్ని ఇది బ్యాంకులకు పంపుతుంది. ఫలితంగా మీ స్కోర్ తగ్గడమే కాకుండా, బ్యాంకులు లోన్ ఇవ్వడానికి నిరాకరించవచ్చు. అందుకే, అన్ని చోట్లా అప్లై చేసేకంటే, మీకు ఏది అవసరమో ముందే రీసెర్చ్ చేసి, కేవలం ఒకట్రెండు చోట్ల మాత్రమే దరఖాస్తు చేసుకోవడం ఉత్తమం.

రిపోర్ట్‌లో తెలియని పేర్లు కనిపిస్తున్నాయా?

కొన్నిసార్లు మీ రిపోర్ట్‌లో మీరు ఎప్పుడూ వినని బ్యాంక్ లేదా సంస్థ పేరు ఎంక్వైరీ లిస్టులో కనిపిస్తుంది. దీనిని చూసి హ్యాకింగ్ జరిగిందని కంగారు పడకండి. ప్రస్తుతం డిజిటల్ లెండింగ్ యాప్స్ (Lending Apps) పెరిగాయి. మీరు 'అమెజాన్' లేదా 'ఫ్లిప్‌కార్ట్' వంటి యాప్స్‌లో 'బై నౌ పే లేటర్' (BNPL) ఆప్షన్ వాడుతున్నా లేదా ఏదైనా థర్డ్ పార్టీ యాప్ ద్వారా లోన్ తీసుకున్నా.. ఆ యాప్ వెనుక ఏదో ఒక బ్యాంక్ లేదా NBFC (నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీ) భాగస్వామిగా ఉంటుంది. రిపోర్ట్‌లో ఆ భాగస్వామ్య సంస్థ పేరు మాత్రమే కనిపిస్తుంది. మీరు ఏ ప్లాట్‌ఫామ్ ద్వారా అప్లై చేశారో గుర్తు తెచ్చుకుంటే ఆ పేరు ఎందుకు ఉందో అర్థమవుతుంది.

తప్పులు ఉంటే సరిదిద్దుకోండిలా..

ఒకవేళ మీరు అసలు ఏ దరఖాస్తు చేయకుండానే, మీ రిపోర్ట్‌లో తప్పుడు ఎంక్వైరీ నమోదైందని భావిస్తే.. దానిని సరిదిద్దుకోవచ్చు. ముందుగా ఆ ఎంక్వైరీ జరిగిన తేదీని గమనించండి. ఆ రోజు మీరు ఏదైనా చిన్న ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ క్రెడిట్ లేదా ఇన్‌స్టాల్‌మెంట్ లావాదేవీ చేశారేమో గుర్తు తెచ్చుకోండి.

అయినప్పటికీ అది తప్పు అనిపిస్తే, వెంటనే సదరు బ్యాంక్ లేదా క్రెడిట్ బ్యూరోను సంప్రదించండి. క్రెడిట్ బ్యూరో వెబ్‌సైట్‌లో 'డిస్ప్యూట్' (Dispute) ఫైల్ చేసే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ సర్వీస్ పూర్తిగా ఉచితం.

మీరు ఫిర్యాదు చేసిన 30 రోజుల్లోపు ఆ సమస్యను పరిష్కరించాలని నిబంధన ఉంది. బ్యాంకు నుంచి ధృవీకరణ వచ్చిన తర్వాతే బ్యూరో మీ రిపోర్ట్‌లో మార్పులు చేస్తుంది.

"క్రెడిట్ ఎంక్వైరీలు అనేవి మీ ఆర్థిక ప్రయాణంలో ఒక భాగం మాత్రమే. మీరు మీ స్కోర్‌ను సొంతంగా చెక్ చేసుకోవడం వల్ల స్కోర్ తగ్గదు. అయితే, బ్యాంకులు చేసే ఎంక్వైరీల విషయంలో మాత్రం అప్రమత్తంగా ఉండాలి," అని ట్రాన్స్‌యూనియన్ సిబిల్ (TransUnion CIBIL) సీనియర్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ భూషణ్ పడ్కిల్ పేర్కొన్నారు.

మారిన కాలంలో అప్పు పుట్టడం చాలా సులభమైంది, కానీ దానిని బాధ్యతాయుతంగా నిర్వహించడమే అసలైన నేర్పు. మీ ఫోన్‌కు వచ్చే ప్రతి మెసేజ్ వెనుక ఉన్న అర్థాన్ని తెలుసుకోవడం మీ ఆర్థిక భద్రతకు తొలి మెట్టు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

1. నేను నా క్రెడిట్ స్కోర్‌ను ప్రతి నెలా చెక్ చేసుకుంటే స్కోర్ తగ్గుతుందా?

లేదు. మీ క్రెడిట్ స్కోర్‌ను మీరు స్వయంగా ఎన్నిసార్లు తనిఖీ చేసుకున్నా స్కోర్ తగ్గదు. దీనిని 'సాఫ్ట్ ఎంక్వైరీ' అంటారు.

2. నా క్రెడిట్ రిపోర్ట్‌లో తెలియని కంపెనీ పేరుతో ఎంక్వైరీ ఉంటే ఏం చేయాలి?

ముందుగా మీరు ఇటీవల ఏవైనా యాప్స్ ద్వారా లోన్ లేదా షాపింగ్ క్రెడిట్ (BNPL) కోసం ప్రయత్నించారో లేదో చూసుకోండి. ఆ యాప్స్ వెనుక ఉండే బ్యాంక్ పేరు రిపోర్ట్‌లో ఉండవచ్చు. ఒకవేళ అనుమానం ఉంటే క్రెడిట్ బ్యూరో వెబ్‌సైట్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి.

3. క్రెడిట్ రిపోర్ట్‌లో తప్పులను సరిదిద్దడానికి ఫీజు కట్టాలా?

అవసరం లేదు. మీ క్రెడిట్ రిపోర్ట్‌లోని తప్పులను సరిచేయడానికి లేదా ఎంక్వైరీలపై ఫిర్యాదు చేయడానికి క్రెడిట్ బ్యూరోలు ఎలాంటి రుసుము వసూలు చేయవు. ఇది ఉచిత సేవ.

4. ఒకేసారి నాలుగైదు బ్యాంకుల్లో లోన్ కోసం అప్లై చేస్తే ఏమవుతుంది?

అన్ని బ్యాంకులు ఒకే సమయంలో మీ రిపోర్ట్‌ను తనిఖీ చేస్తాయి. దీనివల్ల మీ రిపోర్ట్‌లో 'హార్డ్ ఎంక్వైరీలు' పెరిగి, మీ క్రెడిట్ స్కోర్ తగ్గే అవకాశం ఉంది. అలాగే బ్యాంకులు మీకు లోన్ ఇవ్వడానికి వెనుకాడవచ్చు.