అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లో ముందెన్నడూ లేని విధంగా అనిశ్చితి నెలకొంది. ఇరాన్తో అణు ఒప్పందం కుదిరే వరకు హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వద్ద నౌకా దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేసే ప్రసక్తే లేదని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ స్పష్టం చేయడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు సరఫరాకు విఘాతం కలిగే ప్రమాదం ఏర్పడింది. గురువారం ఉదయం నాటికి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర 1.50 శాతం పెరిగి బ్యారెల్కు 119.80 డాలర్ల వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. మరోవైపు డబ్ల్యూటీఐ (WTI) క్రూడ్ కూడా 107.26 డాలర్లకు చేరుకుంది.
ట్రంప్ దూకుడు.. ఇరాన్ ఉక్కిరిబిక్కిరి
ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన శాంతి ఒప్పందాన్ని తిరస్కరించడమే కాకుండా, ఆ దేశాన్ని ఆర్థికంగా దెబ్బకొట్టడమే లక్ష్యంగా ట్రంప్ పావులు కదుపుతున్నారు. ఆక్సియోస్కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఆయన మాట్లాడుతూ ఇరాన్ పరిస్థితిని చాలా తీవ్రంగా వర్ణించారు.
"బాంబు దాడుల కంటే ఈ దిగ్బంధం ఎంతో శక్తివంతమైనది. ఇరాన్ ఇప్పుడు ఊపిరాడక కొట్టుమిట్టాడుతోంది (Choking like a stuffed pig). వారు అణు ఆయుధాలను తయారు చేయలేరు, ఆ దేశ పరిస్థితి ఇంకా దారుణంగా తయారవుతుంది" అని ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించారు.
ప్రపంచవ్యాప్త చమురు వాణిజ్యంలో దాదాపు 20 శాతం వాటా కలిగిన హార్ముజ్ జలసంధి మూతపడటంతో ఇంధన ఎగుమతులు నిలిచిపోయాయి. ఇది గ్లోబల్ మార్కెట్లో డిమాండ్, సప్లై మధ్య భారీ వ్యత్యాసాన్ని సృష్టించింది.
భారత్కు చమురు గండం
మన దేశం తన ఇంధన అవసరాల కోసం 90 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత భారత్కు పెద్ద తలనొప్పిగా మారింది. కేవలం ముడిచమురు మాత్రమే కాకుండా, ఎల్పీజీ (LPG), ఎల్ఎన్జీ (LNG) సరఫరాకు కూడా ఆటంకాలు ఏర్పడుతున్నాయి. రేటింగ్ ఏజెన్సీ 'ఇక్రా' (ICRA) హెచ్చరికల ప్రకారం.. పెరిగిన ముడిచమురు ధరల వల్ల దేశీయ చమురు మార్కెటింగ్ సంస్థల (OMCs) లాభదాయకత దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది.
పెట్రోల్, డీజిల్పై రూ. 18 వరకు నష్టం?
అంతర్జాతీయంగా ధరలు పెరుగుతున్నా, దేశీయంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు స్థిరంగా ఉండటం సామాన్యుడికి ఊరట కలిగించినప్పటికీ, చమురు సంస్థలకు మాత్రం భారంగా మారింది. ముడిచమురు ధర బ్యారెల్కు 120-125 డాలర్ల మధ్య ఉంటే, లీటర్ పెట్రోల్పై రూ. 14, డీజిల్పై రూ. 18 వరకు చమురు సంస్థలు నష్టపోవాల్సి వస్తుందని ఇక్రా అంచనా వేస్తోంది.
{{/usCountry}}అంతర్జాతీయంగా ధరలు పెరుగుతున్నా, దేశీయంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు స్థిరంగా ఉండటం సామాన్యుడికి ఊరట కలిగించినప్పటికీ, చమురు సంస్థలకు మాత్రం భారంగా మారింది. ముడిచమురు ధర బ్యారెల్కు 120-125 డాలర్ల మధ్య ఉంటే, లీటర్ పెట్రోల్పై రూ. 14, డీజిల్పై రూ. 18 వరకు చమురు సంస్థలు నష్టపోవాల్సి వస్తుందని ఇక్రా అంచనా వేస్తోంది.
{{/usCountry}}"ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని తగ్గించినప్పటికీ, అంతర్జాతీయంగా క్రూడ్ ధరలు ఈ స్థాయిలో ఉంటే చమురు సంస్థల మార్కెటింగ్ మార్జిన్లు ప్రతికూలంగా మారుతున్నాయి" అని ఇక్రా సీనియర్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ ప్రశాంత్ వశిష్ట్ పేర్కొన్నారు.
వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఎరువులు, రసాయన పరిశ్రమలు, సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ రంగాలపై కూడా ఈ ముడిచమురు సెగ తగిలేలా కనిపిస్తోంది. ప్రభుత్వం ధరల పెంపునకు మొగ్గు చూపుతుందా లేక సబ్సిడీల ద్వారా భారాన్ని మోస్తుందా అనేది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. హార్ముజ్ జలసంధి దిగ్బంధం వల్ల భారత్కు ఎందుకు ముప్పు?
భారత్కు వచ్చే ముడిచమురు, గ్యాస్ సరఫరాలో మెజారిటీ భాగం ఈ జలసంధి గుండానే రావాలి. ఇది మూతపడటం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరగడమే కాకుండా సరఫరాలో తీవ్ర జాప్యం జరుగుతుంది.
2. ముడిచమురు ధరలు పెరిగినా మన దేశంలో పెట్రోల్ ధరలు ఎందుకు పెరగడం లేదు?
సాధారణంగా ఎన్నికల దృష్ట్యా లేదా ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించే ఉద్దేశంతో ప్రభుత్వం చమురు సంస్థలపై ఒత్తిడి తెచ్చి ధరలను స్థిరంగా ఉంచుతుంది. అయితే దీనివల్ల కంపెనీలకు భారీ నష్టాలు వాటిల్లుతాయి.
3. ఈ పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే ఇతర రంగాలపై ప్రభావం ఉంటుందా?
అవును. రవాణా ఖర్చులు పెరగడం వల్ల నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు పెరుగుతాయి. ముఖ్యంగా ఎరువులు, రసాయన రంగాల్లో ముడిసరుకు ఖర్చులు పెరిగి సామాన్యుడిపై భారం పడుతుంది.