ఇరాన్‌పై గల్ఫ్ దేశాల గర్జన.. ‘ఆత్మరక్షణ కోసం దాడులకు వెనకాడం’

ఇంధన కేంద్రాలే లక్ష్యంగా ఇరాన్ జరుపుతున్న దాడులను ఆరు గల్ఫ్ దేశాలు తీవ్రంగా ఖండించాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి నిబంధనల ప్రకారం ఆత్మరక్షణ కోసం తాము కూడా ఎదురుదాడికి దిగే హక్కు ఉందని, సార్వభౌమాధికారాన్ని కాపాడుకుంటామని ఇరాన్‌కు గట్టి హెచ్చరికలు జారీ చేశాయి.

పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ జ్వాలలు మరింత భీకరంగా మారుతున్నాయి. ఇంధన కేంద్రాలే లక్ష్యంగా ఇరాన్ సాగిస్తున్న దాడులపై గల్ఫ్ దేశాలు ఇప్పుడు గొంతు విప్పాయి. సౌదీ అరేబియా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE), ఖతార్, కువైట్, బహ్రెయిన్, జోర్డాన్ దేశాలు కలిసి గురువారం ఒక సంయుక్త ప్రకటన విడుదల చేస్తూ, ఇరాన్ చర్యలను "నేరపూరితమైనవి"గా అభివర్ణించాయి. భవిష్యత్తులో తమ రక్షణ కోసం ఎదురుదాడికి దిగడానికి కూడా వెనకాడబోమని ఈ దేశాలు స్పష్టం చేయడం ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశమైంది.

దాడులను ఖండించిన గల్ఫ్ దేశాలు (AP)

ఇరాన్ దాడులపై గల్ఫ్ ఆగ్రహం

గత ఫిబ్రవరి నెలాఖరులో ఇరాన్‌పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ప్రకటించినప్పటి నుండి, దానికి ప్రతీకారంగా ఇరాన్ తన పొరుగున ఉన్న గల్ఫ్ దేశాల ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటోంది. ఇరాన్ నేరుగా కాకుండా, ఇరాక్ భూభాగంలోని సాయుధ ముఠాలు, తమ అనుకూల వర్గాల (Proxies) ద్వారా ఈ దాడులు చేయిస్తోందని గల్ఫ్ దేశాలు ఆరోపించాయి.

"ఇరాన్ చేస్తున్న ఈ దాడులు అంతర్జాతీయ చట్టాలను బహిరంగంగా ఉల్లంఘించడమే. ఇరాక్ ప్రభుత్వంతో మాకు సోదర సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ, తమ భూభాగం నుండి పొరుగు దేశాలపై జరుగుతున్న ఈ దాడులను తక్షణమే అడ్డుకోవాలని వారిని కోరుతున్నాం" అని ఆ 6 దేశాలు తమ ప్రకటనలో పేర్కొన్నాయి. ఈ ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరగకుండా చూడటం ఇరాక్ బాధ్యత అని కూడా గుర్తు చేశాయి.

ఆత్మరక్షణ మా హక్కు - ఐక్యరాజ్యసమితి నిబంధనల ప్రస్తావన

ఈ దాడులను కేవలం ఖండించడంతోనే గల్ఫ్ దేశాలు ఆగిపోలేదు. ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) చార్టర్ లోని ఆర్టికల్ 51ని ఈ సందర్భంగా అవి ప్రస్తావించాయి. ఏదైనా దేశంపై దురాక్రమణ జరిగినప్పుడు, ఆ దేశం తనను తాను రక్షించుకోవడానికి (Self-defense) వ్యక్తిగతంగా లేదా సామూహికంగా చర్యలు తీసుకునే హక్కు ఉంటుందని ఈ ఆర్టికల్ చెబుతోంది.

తమ దేశాల సార్వభౌమాధికారాన్ని, భద్రతను, స్థిరత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి అవసరమైన అన్ని చర్యలు తీసుకునే హక్కు తమకుందని ఈ దేశాలు పునరుద్ఘాటించాయి. అంటే, ఇరాన్ గనుక తన దాడులను ఆపకపోతే గల్ఫ్ దేశాలు కూడా సైనిక చర్యకు దిగే అవకాశం ఉందని ఈ ప్రకటన సూచిస్తోంది.

మారుతున్న సమీకరణాలు

నిజానికి, యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుండి గల్ఫ్ దేశాలు తటస్థంగా ఉంటూ, ఉద్రిక్తతలను తగ్గించాలని కోరుతూ వచ్చాయి. కానీ, ఇంధన కేంద్రాలే లక్ష్యంగా ఇరాన్ దాడులు పెంచడంతో వాటి స్వరం మారింది. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌లపై ఒత్తిడి తెచ్చేందుకు ఇరాన్ తన పొరుగు దేశాలను పావులుగా వాడుకుంటోందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. అయితే, గల్ఫ్ దేశాల తాజా ప్రకటనతో ఇరాన్ వ్యూహం తిరగబడినట్లు కనిపిస్తోంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

1. ఇరాన్‌ చర్యలను ఖండించిన ఆ ఆరు గల్ఫ్ దేశాలు ఏవి?

సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, ఖతార్, కువైట్, బహ్రెయిన్, జోర్డాన్.

2. గల్ఫ్ దేశాలు ఆత్మరక్షణ కోసం ఏ చట్టాన్ని ప్రస్తావించాయి?

ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ లోని ఆర్టికల్ 51 ప్రకారం, దాడి జరిగినప్పుడు ఏ దేశానికైనా ఆత్మరక్షణ కోసం ఎదురుదాడి చేసే హక్కు ఉంటుంది.

3. ఇరాన్ దాడులకు ఏ ప్రాంతాన్ని వాడుకుంటోంది?

ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న సాయుధ ముఠాలు ఇరాక్ భూభాగాన్ని వాడుకుంటూ గల్ఫ్ దేశాల ఇంధన కేంద్రాలపై దాడులు చేస్తున్నాయి.

4. ఈ ఉద్రిక్తతలకు ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

ఫిబ్రవరిలో ఇరాన్‌పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ప్రకటించడంతో, ఇరాన్ తన పొరుగున ఉన్న దేశాల చమురు, ఇంధన కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం మొదలుపెట్టింది.