పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధ సెగలు సముద్ర మార్గాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వద్ద ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో, అక్కడ చిక్కుకుపోయిన భారత నౌకల రక్షణ కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం రంగంలోకి దిగింది. సుమారు 30 భారతీయ వాణిజ్య నౌకలను సురక్షితంగా బయటకు తీసుకువచ్చేలా ఇరాన్ అధికారులతో దౌత్యపరమైన చర్చలు జరుపుతోంది.
రంగంలోకి భారత విదేశాంగ శాఖ
హార్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ సైన్యం దాదాపుగా మూసివేసిన నేపథ్యంలో, భారత నౌకల రాకపోకలకు ఆటంకం ఏర్పడింది. దీనిపై భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్, ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి సయ్యద్ అబ్బాస్ అరాఘీతో ఫోన్లో చర్చించారు. యుద్ధం మొదలైన తర్వాత వీరిద్దరి మధ్య జరగడం ఇది మూడవసారి. భారత నౌకల భద్రతతో పాటు దేశ ఇంధన భద్రత (Energy Security) గురించి భారత్ తన ఆందోళనను వ్యక్తం చేసింది.
"ప్రస్తుతం చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. మన నౌకలకు భారత నౌకాదళం (Indian Navy) ఎస్కార్ట్ ఇచ్చే అంశంపై కూడా కసరత్తు చేస్తున్నాం" అని విదేశాంగ శాఖ వర్గాలు తెలిపాయి.
ఆందోళన కలిగిస్తున్న దాడులు
గత కొద్దివారాలుగా పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ఇరాన్ దళాలు (IRGC) విదేశీ నౌకలపై దాడులకు పాల్పడుతున్నాయి. ఈ క్రమంలో జరిగిన మూడు వేర్వేరు దాడుల్లో ఇప్పటివరకు ముగ్గురు భారతీయ నావికులు ప్రాణాలు కోల్పోగా, మరొకరు గల్లంతయ్యారు.
ఇటీవల గుజరాత్లోని కాండ్లా పోర్టుకు వస్తున్న థాయ్లాండ్ నౌక 'మయూరీ నారీ'పై జరిగిన దాడిని భారత్ తీవ్రంగా ఖండించింది. వాణిజ్య నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం అంతర్జాతీయ నిబంధనలకు విరుద్ధమని, ఇది అమాయక నావికుల ప్రాణాలకు ముప్పు అని భారత్ స్పష్టం చేసింది.
700 మందికి పైగా నావికుల భద్రత
షిప్పింగ్ మంత్రిత్వ శాఖ గణాంకాల ప్రకారం.. ప్రస్తుతం హార్ముజ్ జలసంధికి పశ్చిమ దిశలో 24 భారత నౌకలు (677 మంది సిబ్బంది), తూర్పు దిశలో 4 నౌకలు (101 మంది సిబ్బంది) ఉన్నాయి. వీరి భద్రతను భారత్ ఎప్పటికప్పుడు పర్యవేక్షిస్తోంది. విదేశీ నౌకల్లో పనిచేస్తున్న భారతీయుల క్షేమంపై కూడా ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది.
ఇంధన సరఫరాపై ప్రభావం
{{/usCountry}}షిప్పింగ్ మంత్రిత్వ శాఖ గణాంకాల ప్రకారం.. ప్రస్తుతం హార్ముజ్ జలసంధికి పశ్చిమ దిశలో 24 భారత నౌకలు (677 మంది సిబ్బంది), తూర్పు దిశలో 4 నౌకలు (101 మంది సిబ్బంది) ఉన్నాయి. వీరి భద్రతను భారత్ ఎప్పటికప్పుడు పర్యవేక్షిస్తోంది. విదేశీ నౌకల్లో పనిచేస్తున్న భారతీయుల క్షేమంపై కూడా ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది.
ఇంధన సరఫరాపై ప్రభావం
{{/usCountry}}ప్రపంచవ్యాప్త చమురు, గ్యాస్ రవాణాలో 20 శాతం ఈ హార్ముజ్ జలసంధి నుంచే జరుగుతుంది. ఇది మూతపడటంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరలు పెరుగుతున్నాయి. అయితే, ఈ ఉద్రిక్తతల మధ్యే 'షెన్లాంగ్' అనే నౌక సౌదీ ముడి చమురుతో ముంబై చేరుకోవడం కొంత ఊరటనిచ్చే అంశం. యుద్ధం మొదలైన తర్వాత పశ్చిమాసియా నుంచి భారత్కు చేరిన మొదటి చమురు నౌక ఇదే.
ఇరాన్లోని భారతీయుల తరలింపు
యుద్ధం కారణంగా ఇరాన్లో సుమారు 9,000 మంది భారతీయులు చిక్కుకుపోయారు. వీరిలో విద్యార్థులు, యాత్రికులు మరియు వ్యాపారవేత్తలు ఉన్నారు. వీరిని సురక్షితంగా స్వదేశానికి చేర్చేందుకు ప్రభుత్వం అజర్బైజాన్, ఆర్మేనియా దేశాల సరిహద్దుల ద్వారా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషిస్తోంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
1. హార్ముజ్ జలసంధి ఎందుకు అంత కీలకం?
ప్రపంచవ్యాప్తంగా రవాణా అయ్యే చమురు, గ్యాస్లో సుమారు 20% ఈ చిన్న సముద్ర మార్గం గుండానే వెళ్తుంది. ఇది మూతపడితే ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థ స్తంభిస్తుంది.
2. భారత్ చేపడుతున్న రక్షణ చర్యలు ఏమిటి?
భారత వాణిజ్య నౌకలకు రక్షణగా ఇండియన్ నేవీ నౌకలను 'ఎస్కార్ట్'గా పంపాలని భారత్ భావిస్తోంది. అలాగే ఇరాన్ ప్రభుత్వంతో దౌత్యపరమైన చర్చలు జరుపుతోంది.
3. ఇరాన్లో ఉన్న భారతీయుల పరిస్థితి ఏమిటి?
అక్కడ చిక్కుకున్న 9,000 మంది భారతీయులను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలిస్తున్నారు. వీరికి వీసాలు మరియు ప్రయాణ సౌకర్యాలు కల్పించి, పొరుగు దేశాల ద్వారా భారత్కు తీసుకువచ్చే ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి.