న్యూఢిల్లీ: నిత్యావసరాల ధరలు భగ్గుమనడంతో అక్టోబర్‌లో దేశ రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 6.09 శాతానికి ఎగబాకింది. కొత్త సీపీఐ (వినియోగదారుల ధరల సూచీ) సిరీస్ కింద రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ) నిర్దేశించుకున్న 6 శాతం గరిష్ఠ పరిమితిని ద్రవ్యోల్బణం దాటడం ఇదే తొలిసారి. సెప్టెంబర్‌లో 5.54 శాతంగా ఉన్న ధరల పెరుగుదల, అక్టోబర్‌లో 5.93 శాతానికి పరిమితమవుతుందని రాయిటర్స్ సర్వేలో ఆర్థికవేత్తలు అంచనా వేశారు. అయితే అంచనాలను తలకిందులు చేస్తూ గురువారం కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన గణాంకాల్లో ద్రవ్యోల్బణం 6 శాతం మార్కును దాటేసింది.
ఆర్‌బీఐ మధ్యకాలిక ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యం 4 శాతం కాగా, 2 నుంచి 6 శాతం మధ్య ఉండటాన్ని సాధారణ పరిమితిగా పరిగణిస్తారు. వరుసగా ఐదో నెలలోనూ ద్రవ్యోల్బణం 4 శాతం కంటే ఎక్కువగానే కొనసాగింది. గతంలో 2012 ఆధార సంవత్సరంగా ఉన్న పాత సీపీఐ సిరీస్ ప్రకారం 2024 అక్టోబర్‌లో చివరిసారిగా ద్రవ్యోల్బణం 6.2 శాతానికి చేరింది. రెండేళ్ల తర్వాత మళ్లీ ఇప్పుడు ఆ స్థాయికి చేరుకోవడం గమనార్హం.
ఆహార, రవాణా ధరల భారం
దేశ వినియోగదారుల ధరల సూచీలో దాదాపు 40 శాతం వాటా ఆహార పదార్థాలదే. అక్టోబర్‌లో ఉల్లి, వెల్లుల్లి, అల్లం వంటి నిత్యావసరాల ధరలు భారీగా పెరగడంతో ఆహార ద్రవ్యోల్బణం 8.94 శాతానికి దూసుకెళ్లింది. సెప్టెంబర్‌లో ఇది 7.74 శాతంగానే ఉంది. మరోవైపు రవాణా రంగ ద్రవ్యోల్బణం కూడా నెల వ్యవధిలో 5.01 శాతం నుంచి 5.84 శాతానికి పెరిగింది.
అయితే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడిచమురు ధరలు తగ్గడం కాస్త ఊరటనిస్తోంది. హార్ముజ్ జలసంధిలో నౌకలపై దాడుల భయాలు ఉన్నప్పటికీ, అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధ ఉద్రిక్తతలు తగ్గుతాయన్న ఆశలతో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఫ్యూచర్స్ ధర బ్యారెల్‌కు 92 డాలర్ల వద్దకు దిగివచ్చింది.
ఆర్‌బీఐ అంచనాలు.. ఎల్‌నినో ముప్పు
ధరల పెరుగుదలకు అడ్డుకట్ట వేసేందుకు ఆర్‌బీఐ గత నెలలో కీలకమైన రెపో రేటును పెంచింది. దాదాపు నాలుగేళ్ల విరామం తర్వాత వడ్డీ రేటును పెంచడం అదే మొదటిసారి. ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేసేందుకు భవిష్యత్తులో మరిన్ని రేట్ల పెంపు అవసరమని ద్రవ్య పరపతి విధాన కమిటీ (ఎంపీసీ) సమావేశపు మినిట్స్ సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఆర్థిక వృద్ధికి విఘాతం కలుగుతుందన్న ఆందోళనతో కఠినతరమైన వడ్డీ రేట్ల చక్రానికి విధాన నిర్ణేతలు మొగ్గు చూపడం లేదు.
{{/usCountry}}ధరల పెరుగుదలకు అడ్డుకట్ట వేసేందుకు ఆర్‌బీఐ గత నెలలో కీలకమైన రెపో రేటును పెంచింది. దాదాపు నాలుగేళ్ల విరామం తర్వాత వడ్డీ రేటును పెంచడం అదే మొదటిసారి. ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేసేందుకు భవిష్యత్తులో మరిన్ని రేట్ల పెంపు అవసరమని ద్రవ్య పరపతి విధాన కమిటీ (ఎంపీసీ) సమావేశపు మినిట్స్ సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఆర్థిక వృద్ధికి విఘాతం కలుగుతుందన్న ఆందోళనతో కఠినతరమైన వడ్డీ రేట్ల చక్రానికి విధాన నిర్ణేతలు మొగ్గు చూపడం లేదు.
{{/usCountry}}ప్రస్తుత అక్టోబర్-డిసెంబర్ త్రైమాసికంలో ద్రవ్యోల్బణం సగటున 6 శాతంగా ఉంటుందని ఆర్‌బీఐ అంచనా వేస్తోంది. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం మొత్తానికి ద్రవ్యోల్బణ అంచనాను 5 శాతం నుంచి 5.2 శాతానికి సవరించింది. బలహీన రుతుపవనాలు, తీవ్రమైన ఎల్‌నినో పరిస్థితుల వల్ల వ్యవసాయ రంగం, గ్రామీణ డిమాండ్‌పై ప్రతికూల ప్రభావం పడే ముప్పుందని ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా హెచ్చరించారు. అయినప్పటికీ ప్రభుత్వ వద్ద సరిపడా ఆహార ధాన్యాల నిల్వలు ఉండటం, ప్రభుత్వ చర్యలు ఆ ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తాయని ఆయన ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
మళ్లీ వడ్డీ రేట్ల పెంపు తప్పదా? ఆర్థికవేత్తల విశ్లేషణ
తాజా గణాంకాల నేపథ్యంలో రాబోయే నెలల్లో ఆర్‌బీఐ మరోసారి వడ్డీ రేట్లు పెంచడం ఖాయమని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. "ఇంధన, ముడిసరుకుల ధరల భారం కోర్ ద్రవ్యోల్బణానికి పాకుతోంది. జలాశయాల్లో నీటిమట్టాలు తక్కువగా ఉండటం రబీ పంటలపై ప్రభావం చూపి, ఆహార ధరలు మరింత పెరిగే ప్రమాదముంది. రాబోయే కొన్ని నెలల పాటు ద్రవ్యోల్బణం 6 శాతం పైనే కొనసాగవచ్చు. ముడిచమురు ధరల తగ్గుదల, రూపాయి బలపడటం ఆర్‌బీఐకి కొంత వెసులుబాటు కల్పించినా, మరో 25 బేసిస్ పాయింట్ల వడ్డీ రేటు పెంపును మేవ అంచనా వేస్తున్నాం" అని ముంబైకి చెందిన 360 వన్ అసెట్ సీనియర్ ఎకనామిస్ట్ విక్రమ్ ఛాబ్రా పేర్కొన్నారు.
"బంగారం, వెండి ధరలు ఆశించిన స్థాయిలో తగ్గకపోవడం వల్ల కోర్ ద్రవ్యోల్బణం స్వల్పంగా పెరిగింది. ఆర్థిక వృద్ధి బలంగా ఉన్న నేపథ్యంలో ధరల ఒత్తిడి విస్తరిస్తున్నందున, తదుపరి రెండు సమావేశాల్లో ఆర్‌బీఐ మరో 50 బేసిస్ పాయింట్ల మేర వడ్డీ రేట్లు పెంచి, గరిష్ఠ రేటును 6 శాతానికి తీసుకెళ్లే అవకాశం ఉంది" అని నిర్మల్ బాంగ్ లీడ్ ఎకనామిస్ట్ థెరెసా జాన్ అభిప్రాయపడ్డారు.
"వస్త్రాల ధరల్లో సీజనల్ పెరుగుదల, కార్ల ధరలు పెరగడం, అంతర్జాతీయ ఒడిదొడుకుల ప్రభావం అక్టోబర్ ద్రవ్యోల్బణంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. 2027 జూన్ వరకు ద్రవ్యోల్బణం 6 శాతం పైనే నమోదయ్యే సూచనలు ఉన్నాయి" అని యాక్సిస్ బ్యాంక్ సీనియర్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ తనయ్ దలాల్ విశ్లేషించారు.
"పశ్చిమాసియాలో శాంతి ఆశలతో ముడిచమురు ధరలు తగ్గినా, గతంలో పెరిగిన ధరల ప్రభావం ఇంకా కొనసాగుతున్నందున ద్రవ్యోల్బణం వెంటనే తగ్గదు. రాబోయే 6 నుంచి 9 నెలల్లో ఆర్‌బీఐ మరో 50 బేసిస్ పాయింట్ల మేర వడ్డీ రేట్లను పెంచవచ్చు" అని ఎలారా సెక్యూరిటీస్ డిప్యూటీ హెడ్ ఆఫ్ రీసెర్చ్ గరిమా కపూర్ అంచనా వేశారు.
"రెండేళ్ల గరిష్ఠానికి చేరిన ద్రవ్యోల్బణం ఇంకా గరిష్ఠ స్థాయిని తాకలేదు. ప్రతికూల బేస్ ఎఫెక్ట్ తోడవడంతో ఆర్‌బీఐ తన త్రైమాసిక అంచనాలను మరింత పెంచే అవకాశం ఉంది. డిసెంబర్‌లో వరుసగా రెండోసారి వడ్డీ రేటు పెంపు ఉంటుందన్న మా అంచనాకు ఈ గణాంకాలు మరింత బలం చేకూరుస్తున్నాయి" అని సింగపూర్‌లోని డీబీఎస్ బ్యాంక్ సీనియర్ ఎకనామిస్ట్ రాధికా రావు వివరించారు.
"చమురు సంస్థల లాభాలు మెరుగుపడటం, ముడిచమురు ధరలు తగ్గడం వల్ల పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను వెంటనే సవరించాల్సిన అవసరం తగ్గింది. అయినా ఆహార ధరల ఒత్తిడి తీవ్రమవుతోంది. ఫలితంగా డిసెంబర్, ఫిబ్రవరి నెలల్లో ఆర్‌బీఐ 25 బేసిస్ పాయింట్ల చొప్పున రెండుసార్లు వడ్డీ రేట్లు పెంచవచ్చు. ఆ తర్వాత వినియోగదారుల డిమాండ్ నెమ్మదించి ద్రవ్యోల్బణం అదుపులోకి వస్తుంది" అని లండన్‌లోని ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఎకనామిక్స్ లీడ్ ఎకనామిస్ట్ అలెగ్జాండ్రా హెర్మన్ ప్రసాద్ తెలిపారు.
మొత్తానికి ఆహార ధరల సెగ ఇప్పట్లో చల్లారేలా కనిపించడం లేదు. ద్రవ్యోల్బణం అదుపులోకి వచ్చే వరకు సామాన్యుడి ఇంటి బడ్జెట్‌పై భారం తప్పదు. మరోవైపు ఆర్‌బీఐ వడ్డీ రేట్ల పెంపు దిశగా అడుగులు వేస్తే గృహ, వాహన రుణాల ఈఎంఐలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.