నేటి డిజిటల్ యుగంలో భారతీయ ఇన్వెస్టర్ల ఆలోచనా దృక్పథం వేగంగా మారుతోంది. కేవలం దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లకే పరిమితం కాకుండా, ప్రపంచాన్ని ఏలుతున్న యాపిల్, మెటా, అమెజాన్, ఎన్విడియా వంటి గ్లోబల్ టెక్ దిగ్గజాల్లో భాగస్వామ్యం వహించేందుకు భారతీయ ఇన్వెస్టర్లు మక్కువ చూపుతున్నారు. ముఖ్యంగా ఆర్టిఫీషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఏఐ) వంటి నెక్ట్స్-జెన్ సాంకేతిక విభాగాలలో నేరుగా పెట్టుబడులు పెట్టడానికి భారతీయ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల్లో పరిమిత అవకాశాలు మాత్రమే ఉండటంతో.. అమెరికా స్టాక్ మార్కెట్ మన ఇన్వెస్టర్లకు ప్రధాన గమ్యస్థానంగా మారింది!
ఈ నేపథ్యంలోనే భారతీయ నివాసితులు విదేశీ షేర్లలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) తెచ్చిన 'లిబరలైజ్డ్ రెమిటెన్స్ స్కీమ్' (ఎల్ఆర్ఎస్), గుజరాత్‌లోని గిఫ్ట్ సిటీ ద్వారా పనిచేసే అంతర్జాతీయ బ్రోకరేజ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు కీలక మార్గాలుగా నిలుస్తున్నాయి.
అమెరికా స్టాక్స్లో ఇన్వెస్టింగ్.. ఎల్ఆర్ఎస్ పరిమితి ఎంత?
ఆర్బీఐ ప్రవేశపెట్టిన ఎల్ఆర్ఎస్ నిబంధనల ప్రకారం.. ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో (ఏప్రిల్ 1 నుంచి మార్చి 31 వరకు) ఒక భారతీయ పౌరుడు గరిష్టంగా 2,50,000 యూఎస్ డాలర్లు (భారత కరెన్సీలో సుమారు రూ. 2.38 కోట్లకు పైగా) విదేశాలకు పంపవచ్చు. ఈ నిధులను విదేశీ స్టాక్స్, అంతర్జాతీయ ఈటీఎఫ్లలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి లేదా విదేశీ విద్య, పర్యటనలు వంటి అనుమతించబడిన ఇతర వ్యయాల కోసం వినియోగించుకోవచ్చు. ఒకవేళ ఆ ఆర్థిక సంవత్సరంలో విదేశీ పర్యటనలు లేదా విద్య కోసం ఎలాంటి వ్యయం చేయకపోతే, ఈ మొత్తం డాలర్ల పరిమితిని పూర్తిగా అమెరికా మార్కెట్లో షేర్లు కొనడానికి కేటాయించవచ్చు.
అమెరికా ఐపీఓల్లో భారత ఇన్వెస్టర్లు నేరుగా దరఖాస్తు చేయవచ్చా?
ప్రముఖ ఎఐ మోడల్ ‘క్లాడ్’ మాతృసంస్థ ఆంథ్రోపిక్.. నవంబర్ నెలాఖరు నాటికి నాస్‌డాక్ ఎక్స్ఛేంజ్‌లో భారీ ఐపీఓకు సిద్ధమవుతోంది. ఈ క్రమంలో "భారతీయ ఇన్వెస్టర్లు అమెరికా ఐపీఓ ఆఫరింగ్ ప్రైస్‌కే నేరుగా షేర్లను దక్కించుకోవచ్చా?" అనే ప్రశ్న చాలామందిలో వ్యక్తమవుతోంది.
దీనికి సమాధానం: చట్టబద్ధంగా విదేశీ సెక్యూరిటీలలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి అనుమతి ఉన్నప్పటికీ, అమెరికా ఐపీఓలలో నేరుగా రిటైల్ కోటా ద్వారా షేర్లు పొందడం దాదాపు అసాధ్యం. దానికి ప్రధాన కారణం అమెరికా మార్కెట్ కేటాయింపు నియమాలు మన దేశీయ మార్కెట్ నిబంధనల కంటే పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండటమే.
భారత్ వర్సెస్ అమెరికా ఐపీఓ కేటాయింపు నిబంధనలు..
{{/usCountry}}దీనికి సమాధానం: చట్టబద్ధంగా విదేశీ సెక్యూరిటీలలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి అనుమతి ఉన్నప్పటికీ, అమెరికా ఐపీఓలలో నేరుగా రిటైల్ కోటా ద్వారా షేర్లు పొందడం దాదాపు అసాధ్యం. దానికి ప్రధాన కారణం అమెరికా మార్కెట్ కేటాయింపు నియమాలు మన దేశీయ మార్కెట్ నిబంధనల కంటే పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండటమే.
భారత్ వర్సెస్ అమెరికా ఐపీఓ కేటాయింపు నిబంధనలు..
{{/usCountry}}భారతీయ మూలధన మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ సెబీ నిబంధనల ప్రకారం.. మన దేశంలో వచ్చే ప్రతీ ఐపీఓలో కనీసం 35 శాతం షేర్లను రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల కోసం తప్పనిసరిగా రిజర్వ్ చేయాలి. కానీ అమెరికా సెక్యూరిటీస్ నిబంధనలలో రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు ఎలాంటి నిర్బంధ కోటా లేదు.
ఇన్స్టిట్యూషనల్ ఆధిపత్యం: అమెరికా ఐపీఓల్లో దాదాపు 90 శాతం షేర్లను పెన్షన్ ఫండ్స్, హెడ్జ్ ఫండ్స్, మ్యూచువల్ ఫండ్స్, భారీ అసెట్ మేనేజర్లకు కేటాయిస్తారు.
రిటైల్ కోటా పరిమితి: మిగిలిన 10 శాతం షేర్లు మాత్రమే అమెరికా స్థానిక రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు దక్కుతాయి. భారతీయ రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు ఈ 10 శాతంలో కూడా భాగస్వామ్యం ఉండదు.
ఓవర్ సబ్‌స్క్రిప్షన్ సవాళ్లు: అమెరికాలో స్థానిక రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు కూడా ఆయా ఐపీఓ లీడ్ లీజింగ్ అండర్ రైటింగ్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ బ్యాంకులు (గోల్డ్మాన్ సాక్స్, జేపీ మోర్గన్ మొదలైనవి) కేటాయింపులు జరుపుతాయి. విపరీతమైన డిమాండ్ ఉన్న ఐపీఓల్లో అమెరికన్లకు కూడా షేర్లు దక్కడం చాలా అరుదుగా జరుగుతుంది.
ఇన్వెస్టర్లకు ఉన్న ప్రత్యామ్నాయ మార్గం ఏంటి?
ఒకవేళ మీరు ఆంథ్రోపిక్ లేదా ఇతర అమెరికన్ కంపెనీలలో పెట్టుబడి పెట్టాలని బలంగా నిశ్చయించుకుంటే, సదరు కంపెనీ ఐపీఓ పూర్తయి ఎక్స్ఛేంజీల్లో లిస్టింగ్ అయిన తర్వాత షేర్లను కొనుగోలు చేయవచ్చు.
ఐపీఓ ప్రక్రియ పూర్తయిన మరుసటి రోజు ఉదయం నుంచి సదరు షేర్లు న్యూయార్క్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లేదా నాస్‌డాక్లో బహిరంగంగా ట్రేడింగ్ ప్రారంభమవుతాయి.
భారత్లో ట్రేడింగ్ టైమింగ్స్..
భారతీయ ఇన్వెస్టర్లు విదేశీ ట్రేడింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు లేదా గ్లోబల్ యాప్‌ల ద్వారా లిస్టింగ్ రోజున అమెరికా మార్కెట్లో షేర్లను కొనుగోలు చేయవచ్చు.
ఏప్రిల్ - అక్టోబర్: భారత కాలమానం ప్రకారం (ఐఎస్టీ) రాత్రి 7:00 గంటలకు అమెరికా మార్కెట్ ప్రారంభమవుతుంది.
నవంబర్ - మార్చి: అమెరికాలో ‘డేలైట్ సేవింగ్ టైమ్’ ముగియడం వల్ల మార్కెట్ ట్రేడింగ్ వేళలు సమయం మారి, భారత కాలమానం ప్రకారం రాత్రి 8:00 గంటలకు ప్రారంభమవుతాయి.
కాబట్టి, ఐపీఓ ఇష్యూ ప్రైస్ వద్ద షేర్లు లభించకపోయినా, లిస్టింగ్ అయిన తొలిరోజే ఇండియన్ ఇన్వెస్టర్లు తమకు నచ్చిన గ్లోబల్ కంపెనీల షేర్లను కొనుగోలు చేసి అంతర్జాతీయ మార్కెట్ వృద్ధిలో భాగస్వాములు కావచ్చు.