స్టాక్ మార్కెట్లో ఈరోజు మద్యం కంపెనీల షేర్లు జోరు ప్రదర్శించాయి. యునైటెడ్ బ్రూవరీస్, యునైటెడ్ స్పిరిట్స్, తిలక్ నగర్ ఇండస్ట్రీస్, రాడికో ఖైతాన్ వంటి ప్రధాన కంపెనీల షేర్లు 4 శాతం నుంచి 7 శాతం వరకు పెరిగాయి. కర్ణాటక ప్రభుత్వం తన తాజా బడ్జెట్లో మద్యం విక్రయాలకు సంబంధించి విప్లవాత్మక మార్పులు ప్రకటించడమే ఇందుకు ప్రధాన కారణం.
స్టాక్స్ ఎందుకు పెరిగాయి?
కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్లో మద్యంపై పన్ను విధింపు విధానాన్ని అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా మారుస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. ప్రధానంగా రెండు అంశాలు ఇన్వెస్టర్లలో ఉత్సాహాన్ని నింపాయి:
- ధరల నియంత్రణ ఎత్తివేత (Deregulation): ఇప్పటి వరకు కర్ణాటకలో మద్యం ధరలను ప్రభుత్వమే నిర్ణయించేది. కానీ కొత్త ప్రతిపాదన ప్రకారం, ధరలను నిర్ణయించే అధికారాన్ని నేరుగా ఉత్పత్తిదారులకే (కంపెనీలకే) ఇవ్వనున్నారు. దీనివల్ల కంపెనీల మార్జిన్లు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
- మద్యం శాతం ఆధారంగా పన్ను: ఇప్పటి వరకు ఉన్న పాత పద్ధతిని పక్కన పెట్టి, ఇకపై పానీయంలో ఉండే 'ఆల్కహాల్ శాతం' ఆధారంగా (Alcohol-in-Beverage - AIB) పన్ను విధించనున్నారు. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమలవుతున్న అత్యుత్తమ విధానం.
ఏప్రిల్ 2026 నుంచి అమలు
ఈ కొత్త ఎక్సైజ్ విధానం 2026 ఏప్రిల్ నుంచి అమల్లోకి రానుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న 16 రకాల ధరల విభాగాలను (Price slabs) 8కి తగ్గించనున్నారు. దీనివల్ల పారదర్శకత పెరగడమే కాకుండా, వ్యాపారం చేయడం సులభతరం అవుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
మద్యం కంపెనీలకు కర్ణాటక ఎందుకు ముఖ్యం?
భారతదేశంలో మద్యం విక్రయాల్లో కర్ణాటక అత్యంత కీలకమైన రాష్ట్రం. ఇక్కడ ఉండే సాఫ్ట్వేర్ నిపుణులు, బహుళజాతి కంపెనీల ఉద్యోగుల వల్ల 'ప్రీమియం' బ్రాండ్లకు ఇక్కడ విపరీతమైన డిమాండ్ ఉంటుంది. అందుకే అక్కడ నియంత్రణలు తగ్గడం అంటే కంపెనీల లాభాలు భారీగా పెరుగుతాయని మార్కెట్ విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.
ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఫిబ్రవరి నాటికే కర్ణాటక ప్రభుత్వం మద్యం ద్వారా రూ. 36,492 కోట్ల ఆదాయాన్ని గడించింది. వచ్చే 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ఈ లక్ష్యాన్ని రూ. 45,000 కోట్లకు పెంచుకుంది. ఈ భారీ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి కంపెనీలకు వెసులుబాటు కల్పించడం ప్రభుత్వానికి కూడా అవసరంగా మారింది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ):
{{/usCountry}}ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఫిబ్రవరి నాటికే కర్ణాటక ప్రభుత్వం మద్యం ద్వారా రూ. 36,492 కోట్ల ఆదాయాన్ని గడించింది. వచ్చే 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ఈ లక్ష్యాన్ని రూ. 45,000 కోట్లకు పెంచుకుంది. ఈ భారీ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి కంపెనీలకు వెసులుబాటు కల్పించడం ప్రభుత్వానికి కూడా అవసరంగా మారింది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ):
{{/usCountry}}1. మద్యం షేర్లు అకస్మాత్తుగా ఎందుకు పెరిగాయి?
కర్ణాటక ప్రభుత్వం మద్యం ధరలపై నియంత్రణను ఎత్తివేసి, ధరలను నిర్ణయించే అధికారాన్ని కంపెనీలకే ఇవ్వాలని నిర్ణయించడంతో ఈ పెరుగుదల కనిపించింది.
2. కొత్త పన్ను విధానం (AIB) అంటే ఏమిటి?
లిక్కర్ బాటిల్ ధరపై కాకుండా, ఆ పానీయంలో ఎంత శాతం ఆల్కహాల్ ఉందనే దాని ఆధారంగా పన్ను విధిస్తారు. దీనివల్ల పన్ను విధింపులో స్పష్టత వస్తుంది.
3. ఈ మార్పులు ఎప్పటి నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి?
కర్ణాటక బడ్జెట్ ప్రతిపాదనల ప్రకారం ఈ కొత్త విధానం ఏప్రిల్ 2026 నుంచి అమలు కానుంది.