వెండిపై పెట్టుబడి పెట్టాలనుకుంటున్నారా? సిల్వర్ ఈటీఎఫ్ (Silver ETF) అంటే ఏంటి? ఇందులో లాభాలు, రిస్క్‌లు ఇవే!

2026లో వెండి ధరలు గరిష్ట స్థాయిలకు చేరుతుండటంతో ఇన్వెస్టర్లు సిల్వర్ ఈటీఎఫ్‌ల (Silver ETFs) వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. భౌతిక వెండిని కొనే అవసరం లేకుండానే, షేర్ మార్కెట్ ద్వారా ఇందులో ఎలా పెట్టుబడి పెట్టాలి? పన్ను నిబంధనలు, రిస్క్‌లు ఏమిటో ఈ కథనంలో చూద్దాం.

ముంబై: ప్రస్తుతం వెండి ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో అనిశ్చితి నెలకొన్న తరుణంలో, సురక్షితమైన పెట్టుబడిగా భావించే బంగారం, వెండిపై ఇన్వెస్టర్లు ఆసక్తి చూపిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి భారతీయ మార్కెట్‌లో సిల్వర్ ఈటీఎఫ్‌లు (Silver ETFs) హాట్ టాపిక్‌గా మారాయి. గడిచిన ఏడాది కాలంలో ఇవి 150 శాతానికి పైగా వృద్ధిని నమోదు చేయడం విశేషం. ఈ నేపథ్యంలో, అసలు సిల్వర్ ఈటీఎఫ్ అంటే ఏమిటి? ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది? అనే విషయాలను విశ్లేషిద్దాం.

వెండిని భౌతికంగా కొనడం కంటే ఈటీఎఫ్ ద్వారా కొనుగోలు చేయడం మేలంటున్నారు నిపుణులు (AFP)

సిల్వర్ ఈటీఎఫ్ (Silver ETF) అంటే ఏమిటి?

సిల్వర్ ఈటీఎఫ్ అనేది స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలలో (NSE, BSE) లిస్ట్ అయిన ఒక ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఫండ్. ఇది భౌతిక వెండి (Physical Silver) ధరలను అనుసరిస్తుంది. సాధారణంగా ఇందులో పెట్టుబడి పెట్టడం అంటే.. మనం వెండిని కొని ఇంట్లో పెట్టుకోము, కానీ వెండి ధర పెరిగినప్పుడు మన పెట్టుబడి విలువ పెరుగుతుంది. ఇందులో వాడే వెండి 99.9% స్వచ్ఛతతో (LBMA ప్రమాణాల ప్రకారం) ఉంటుంది.

భారతదేశంలో 2022 నుంచి సెబీ (SEBI) వీటిని అనుమతించింది. మీరు మీ డీమ్యాట్ ఖాతా ద్వారా వీటిని సాధారణ షేర్లలాగే ఎప్పుడైనా కొనవచ్చు లేదా అమ్మవచ్చు.

ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది?

మ్యూచువల్ ఫండ్ సంస్థలు (Fund Houses) ఇన్వెస్టర్ల నుంచి సేకరించిన మొత్తంలో కనీసం 95% భౌతిక వెండిని కొనుగోలు చేసి భద్రపరుస్తాయి. దీని విలువ ఎంసీఎక్స్ (MCX) మార్కెట్ ధరలకు అనుగుణంగా మారుతుంటుంది. దీనివల్ల వెండిని భౌతికంగా భద్రపరచడం, దాని స్వచ్ఛతను పరీక్షించడం లేదా ఇన్సూరెన్స్ వంటి తలనొప్పులు ఇన్వెస్టర్లకు ఉండవు.

సెబీ (SEBI) కొత్త ప్రతిపాదనలు

ఇన్వెస్టర్ల రక్షణ కోసం సెబీ ఇటీవల ఒక కీలక ప్రతిపాదన చేసింది. వెండి, బంగారం ధరలలో విపరీతమైన హెచ్చుతగ్గులు ఉన్నప్పుడు మార్కెట్ స్థిరంగా ఉండేందుకు +/-20% ప్రైస్ బ్యాండ్‌ను సెట్ చేయాలని భావిస్తోంది. ప్రారంభంలో ఇది +/-6% గా ఉండి, పరిస్థితిని బట్టి 20% వరకు పెంచే అవకాశం ఉంటుంది.

బంగారం VS వెండి: ఏది బెటర్?

ఇన్వెస్టర్ లక్ష్యం, రిస్క్ తీసుకునే సామర్థ్యంపై ఇది ఆధారపడి ఉంటుంది.

• బంగారం: ఇది ఒక సురక్షితమైన ఆశ్రయం (Safe Haven). సెంట్రల్ బ్యాంకులు దీనిని రిజర్వ్‌గా ఉంచుకుంటాయి కాబట్టి ధరలు పెద్దగా అస్థిరంగా ఉండవు.
• వెండి: ఇది కేవలం ఆభరణాలకే కాదు, పరిశ్రమలలో (సోలార్ ప్యానెల్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఈవీ వాహనాలు) ఎక్కువగా వాడతారు. అందుకే దీనికి డిమాండ్ ఆర్థిక వృద్ధిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మార్కెట్ బాగున్నప్పుడు వెండి బంగారం కంటే ఎక్కువ లాభాలను ఇస్తుంది, కానీ పడిపోయినప్పుడు అంతే వేగంగా తగ్గుతుంది.

పన్ను నిబంధనలు (Taxation)

సిల్వర్ ఈటీఎఫ్‌లను పన్ను పరంగా 'నాన్-ఈక్విటీ' మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌గా పరిగణిస్తారు. ఏప్రిల్ 2023 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన నిబంధనల ప్రకారం.. మీరు వీటిని ఎంత కాలం ఉంచుకున్నా, వచ్చే లాభాలు మీ ఆదాయానికి (Income Slab) అదనంగా చేర్చాల్సి ఉంటుంది. దానిపై మీ స్లాబ్ రేటు ప్రకారం పన్ను చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. గతంలో ఉన్న ఇండెక్సేషన్ (Indexation) బెనిఫిట్ ఇప్పుడు వీటికి వర్తించదు.

గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన రిస్క్‌లు:

• అస్థిరత (Volatility): పారిశ్రామిక డిమాండ్ తగ్గితే వెండి ధరలు ఒక్కసారిగా పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
• ట్రాకింగ్ ఎర్రర్: కొన్నిసార్లు ఫండ్ ఖర్చులు, ఇతర సాంకేతిక కారణాల వల్ల వెండి మార్కెట్ ధరతో పోలిస్తే ఈటీఎఫ్ రిటర్న్స్ స్వల్పంగా మారవచ్చు.
• నియంత్రణ: ఈటీఎఫ్‌లో వెండి మీ చేతిలో ఉండదు, ఫండ్ మేనేజర్ నిర్ణయాలపైనే ఆధారపడాల్సి ఉంటుంది.

పోర్ట్‌ఫోలియో వైవిధ్యం

సిల్వర్ ఈటీఎఫ్‌లు మీ పెట్టుబడి పోర్ట్‌ఫోలియోలో వైవిధ్యాన్ని (Diversification) తీసుకొస్తాయి. అయితే, ఇవి అధిక రిస్క్‌తో కూడుకున్నవి కాబట్టి, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడి కంటే వ్యూహాత్మక పెట్టుబడిగా (Tactical Allocation) వీటిని చూడటం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.