వేలాది రూపాయలు ఒకేసారి వెచ్చించి పసిడి ఆభరణాలు కొనలేని సామాన్య, మధ్యతరగతి ప్రజలను ఆకట్టుకోవడానికి ప్రముఖ జ్యువెలరీ సంస్థలు 'గోల్డ్ సేవింగ్ స్కీమ్స్' (బంగారం పొదుపు పథకాలు) అందిస్తున్నాయి. ప్రతినెలా కొంత సొమ్మును పొదుపు చేస్తూ, గడువు ముగిసిన తర్వాత ఆభరణాలు కొనుగోలు చేసే ఈ పథకాల వైపు చాలామంది మొగ్గు చూపుతున్నారు.
తెలుగు రాష్ట్రాలైన తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలో పసిడి కొనుగోలు సంస్కృతి చాలా ఎక్కువ. హైదరాబాద్‌లోని పంజాగుట్ట, సోమాజిగూడ, సికింద్రాబాద్ మార్కెట్లతో పాటు విజయవాడ, విశాఖపట్నం, తిరుపతి వంటి నగరాల్లో వేలాది కోట్ల రూపాయల బంగారం విక్రయాలు జరుగుతాయి. ఈ క్రమంలో లలితా జ్యువెలర్స్, మలబార్ గోల్డ్, కళ్యాణ్ జ్యువెలర్స్, జోయాలుక్కాస్, జీఆర్‌టి వంటి ప్రముఖ సంస్థలు ఆఫర్ చేసే 10+1 లేదా 11+1 నెలల పొదుపు పథకాల్లో తెలుగు గృహిణులు, ఉద్యోగులు పెద్ద సంఖ్యలో చేరుతుంటారు.
అయితే గోల్డ్ స్కీముల్లో చేరేముందు వీటిలోని లాభనష్టాలు, నిబంధనలను పూర్తిగా తెలుసుకోవడం అత్యవసరం!
ఈ గోల్డ్ స్కీమ్‌లు ఎలా పనిచేస్తాయి?
జ్యువెలరీలు అందించే గోల్డ్ సేవింగ్ స్కీమ్‌లు అనేవి బ్యాంక్ డిపాజిట్లు లేదా ఈక్విటీ పెట్టుబడుల లాంటివి కావు. ఇవి పూర్తిగా వాయిదాల పద్ధతిలో ఆభరణాల కొనుగోలు కోసం రూపొందించిన ముందస్తు ప్రణాళికలు. సాధారణంగా ఈ స్కీమ్‌లు ఇలా పనిచేస్తాయి:
ఎన్రోల్మెంట్ : మీ బడ్జెట్‌కు తగినట్లుగా ప్రతినెలా చెల్లించాల్సిన వాయిదా మొత్తం (ఇన్స్టాల్మెంట్), కాలపరిమితిని ఎంచుకుని జువెలర్ వద్ద పథకంలో చేరాలి.
నెలవారీ వాయిదాలు: ఒప్పందం ప్రకారం 10 లేదా 11 నెలల పాటు నిరంతరాయంగా ఎంచుకున్న మొత్తాన్ని చెల్లించాలి.
గడువు తీరిన తర్వాత కొనుగోలు: చివరి వాయిదా పూర్తయ్యాక, జమ చేసిన మొత్తంతో పాటు జ్యువెలరీ ఇచ్చే ఆఫర్ (మేకింగ్ ఛార్జీల్లో డిస్కౌంట్ లేదా ఉచిత వాయిదా) జోడించి ఆభరణాలు కొనుగోలు చేయవచ్చు.
{{/usCountry}}గడువు తీరిన తర్వాత కొనుగోలు: చివరి వాయిదా పూర్తయ్యాక, జమ చేసిన మొత్తంతో పాటు జ్యువెలరీ ఇచ్చే ఆఫర్ (మేకింగ్ ఛార్జీల్లో డిస్కౌంట్ లేదా ఉచిత వాయిదా) జోడించి ఆభరణాలు కొనుగోలు చేయవచ్చు.
{{/usCountry}}లెక్కింపు ఉదాహరణ:
ఒక వ్యక్తి నెలకు రూ. 5,000 చొప్పున 10 నెలల పాటు పథకంలో జమ చేశారనుకుందాం. 10 నెలల్లో ఆయన చెల్లించే మొత్తం రూ. 50,000 అవుతుంది. 11వ నెలలో జ్యువెలరీ సంస్థ బోనస్‌గా రూ. 5,000 వాయిదాను చెల్లిస్తుంది. దీనివల్ల కస్టమర్ మొత్తం రూ. 55,000 విలువైన ఆభరణాలను కొనుగోలు చేయవచ్చు. అంటే తాము చెల్లించిన సొమ్ము కంటే ఎక్కువ విలువైన బంగారాన్ని పొందే వెసులుబాటు ఇక్కడ లభిస్తుంది.
జ్యువెలరీ గోల్డ్ స్కీములు- హిడెన్ రిస్క్లు..
పైకి ఈ పథకాలు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ, వీటిలో కొన్ని పరిమితులు, రిస్క్లు ఉన్నాయి. 'రూపీజీ' (Rupeezy) ఆర్థిక నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం ఇన్వెస్టర్లు ఈ కింది అంశాలను గమనించాలి:
వడ్డీ లభించదు: ఇది కేవలం ఆభరణాల కొనుగోలు పథకం మాత్రమే. బ్యాంకు డిపాజిట్లు లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్ల లాగా మీరు కట్టే డబ్బుపై ఎలాంటి వడ్డీ రాదు.
నగదు తిరిగి ఇవ్వరు: గడువు ముగిసిన తర్వాత జమ చేసిన సొమ్మును నగదు రూపంలో తిరిగి పొందడానికి వీల్లేదు. కచ్చితంగా ఆభరణాల రూపంలోనే కొనుగోలు చేయాల్సి ఉంటుంది.
డిస్కౌంట్లపై పరిమితులు: కొన్ని సంస్థలు మేకింగ్ ఛార్జీలు లేదా వేస్టేజ్ మినహాయింపులపై పరిమితులు విధిస్తాయి. అలాగే కొన్ని ప్రత్యేకమైన ఆభరణాల కలెక్షన్లకు ఈ స్కీమ్ వర్తించదని నిబంధనలు పెడతాయి.
"స్కీమ్‌లో చేరేముందు వాయిదాలు ఆలస్యమైతే విధించే జరిమానాలు, కాలపరిమితికి ముందే క్లోజ్ చేస్తే వర్తించే నిబంధనలను కచ్చితంగా చదివి అర్థం చేసుకోవాలి," అని ఆర్థిక విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు.
జ్యువెలరీ గోల్డ్ స్కీములు- జీఎస్టీ భారం..
గోల్డ్ సేవింగ్ స్కీమ్ ద్వారా ఆభరణాలు కొనుగోలు చేసేటప్పుడు వస్తు సేవల పన్ను (జీఎస్టీ) వర్తిస్తుంది. జ్యువెలర్ ఇచ్చే మేకింగ్ ఛార్జెస్ డిస్కౌంట్ లేదా బోనస్ వాయిదా వల్ల ఆభరణం ధర తగ్గినప్పటికీ, బిల్లింగ్ సమయంలో బంగారం నికర విలువ, మేకింగ్ ఛార్జీలపై వర్తించే జీఎస్టీని కస్టమరే చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. పన్నుల మినహాయింపు ఈ స్కీమ్‌లకు వర్తించదు.
అలాగే సెక్యూరిటీ పరంగా కస్టమర్లు కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం తప్పనిసరి. మీరు ప్రతినెలా చెల్లించే పేమెంట్ రసీదులు, ఎన్రోల్మెంట్ పత్రాలు, గడువు ముగింపు సర్టిఫికెట్లను కొనుగోలు పూర్తయ్యే వరకు సురక్షితంగా దాచుకోవాలి. మీ అర్హతను, జమ చేసిన సొమ్మును నిరూపించుకోవడానికి ఇవే ప్రాథమిక ఆధారాలుగా నిలుస్తాయి.
పండుగ వేళ లేదా రాబోయే పెళ్లిళ్ల సీజన్ కోసం బంగారం కొనాలనుకునే వారికి ఈ స్కీమ్‌లు ఉపయుక్తమైనప్పటికీ, నిబంధనలను పూర్తిగా పరిశీలించి అడుగు ముందుకు వేయడం శ్రేయస్కరం.