కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగి లేదా పెన్షనర్ మరణించిన తర్వాత కుటుంబ సభ్యులకు అందే ‘ఫ్యామిలీ పెన్షన్’ అర్హత నిబంధనలపై కేంద్రం కీలక స్పష్టత ఇచ్చింది. ఉద్యోగి మరణానంతరం కుటుంబంలోని ప్రతి ఒక్కరికీ ఆటోమేటిక్‌గా పెన్షన్ రాదని తేల్చి చెప్పింది. మరణించిన వ్యక్తితో ఉన్న రక్తసంబంధం, వారి సొంత ఆదాయ వనరులు, ఆర్థికంగా ఆధారపడి ఉన్నారన్న ఆధారాల పైనే పెన్షన్ మంజూరు ఆధారపడి ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది. ఈ మేరకు పెన్షన్, పెన్షనర్ల సంక్షేమ శాఖ ఇటీవలే ఒక అధికారిక మెమోరాండం జారీ చేసింది.
హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్, విశాఖపట్నం, విజయవాడ వంటి నగరాల్లో రైల్వే, రక్షణ, తపాలా సహా వివిధ కేంద్ర ప్రభుత్వ విభాగాల్లో పనిచేస్తున్న లక్షలాది మంది ఉద్యోగులు, విశ్రాంత ఉద్యోగులు నివసిస్తున్నారు. ఉద్యోగి తదనంతరం పెన్షన్ బదిలీ విషయంలో ఎదురయ్యే సాంకేతిక సందేహాలు, ఆదాయ పరిమితి నిబంధనలపై తరచూ గందరగోళం నెలకొంటోంది. పెళ్లికాని, వితంతువులైన లేదా విడాకులు తీసుకున్న కుమార్తెలు, ఆధారపడిన తల్లిదండ్రులు, దివ్యాంగులైన పిల్లలు, తోబుట్టువుల అర్హతలను ఈ తాజా ఉత్తర్వుల్లో వివరంగా పొందుపరిచారు.
జీవిత భాగస్వామికి ఆదాయ పరిమితి మినహాయింపు
ఫ్యామిలీ పెన్షన్ అర్హతను నిర్ణయించడంలో "సొంతంగా జీవనోపాధి పొందకపోవడం" అనేది అత్యంత కీలకమైన అంశమని పెన్షన్ శాఖ తెలిపింది. అయితే చట్టబద్ధంగా వివాహం చేసుకున్న జీవిత భాగస్వామికి ఈ ఆదాయ పరిమితి నిబంధన వర్తించదు. అంటే భర్త లేదా భార్యకు సొంతంగా ఎంత ఆదాయం ఉన్నా, ఉద్యోగం చేస్తున్నా.. ఫ్యామిలీ పెన్షన్ పొందేందుకు పూర్తి అర్హత ఉంటుంది.
"చట్టబద్ధంగా వివాహం చేసుకున్న జీవిత భాగస్వామికి ఆదాయ పరిమితి నుంచి పూర్తి మినహాయింపు ఉంటుంది కాబట్టి, ఫ్యామిలీ పెన్షన్ క్లెయిమ్‌ల పరిశీలనలో జీవనోపాధి అంశాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోము. కానీ మళ్లీ వివాహం చేసుకున్న సంతానం లేని వితంతువు విషయంలో మాత్రం, దివ్యాంగులైన పిల్లలు లేదా తోబుట్టువులు కాకుండా మిగతా కుటుంబ సభ్యులకు వర్తించే కనీస ఆదాయ పరిమితి నిబంధనలే అమలవుతాయి," అని పెన్షన్, పెన్షనర్ల సంక్షేమ శాఖ తన మెమోరాండంలో స్పష్టం చేసింది.
దీనివల్ల చట్టబద్ధమైన జీవిత భాగస్వామికి ఎలాంటి ఆదాయ గరిష్ఠ పరిమితి లేదని, కానీ మళ్లీ పెళ్లి చేసుకున్న సంతానం లేని వితంతువుతో పాటు ఇతర కుటుంబ సభ్యులు నిర్దేశిత ఆదాయ పరిమితికి లోబడి ఉండాలని తేలింది.
మిగతా కుటుంబ సభ్యులకు ఆదాయ పరిమితి ఎంత?
{{/usCountry}}దీనివల్ల చట్టబద్ధమైన జీవిత భాగస్వామికి ఎలాంటి ఆదాయ గరిష్ఠ పరిమితి లేదని, కానీ మళ్లీ పెళ్లి చేసుకున్న సంతానం లేని వితంతువుతో పాటు ఇతర కుటుంబ సభ్యులు నిర్దేశిత ఆదాయ పరిమితికి లోబడి ఉండాలని తేలింది.
మిగతా కుటుంబ సభ్యులకు ఆదాయ పరిమితి ఎంత?
{{/usCountry}}సీసీఎస్ (పెన్షన్) నిబంధనలు, 2021లోని రూల్ 50(11) వివరణ ప్రకారం వివిధ వర్గాలకు వర్తించే ఆదాయ పరిమితులను ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. చట్టబద్ధమైన జీవిత భాగస్వామి మినహా, ఇతర కుటుంబ సభ్యులు, మళ్లీ పెళ్లి చేసుకున్న సంతానం లేని వితంతువులకు ఇతర మార్గాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం నెలకు రూ. 9,000 కంటే తక్కువగా ఉండాలి. (దీనికి అదనంగా) వర్తించే కరవు భత్యం (డీఆర్) కలుపుకుని లెక్కిస్తారు. ప్రస్తుతం ఇదే కనీస ఫ్యామిలీ పెన్షన్ మొత్తంగా ఉంది.
ఇక మానసిక లేదా శారీరక వైకల్యంతో బాధపడుతున్న పిల్లలు, తోబుట్టువుల విషయంలో నిబంధనలు కాస్త భిన్నంగా ఉన్నాయి. వారికి ఇతర మార్గాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం, వారు పొందేందుకు అర్హత ఉన్న ఫ్యామిలీ పెన్షన్ మొత్తం కంటే తక్కువగా ఉండాలి. ప్రస్తుత నిబంధనల ప్రకారం ఉద్యోగి చివరి వేతనంలో 30 శాతం మొత్తాన్ని, దానికి వర్తించే డీఆర్‌ను కలిపి ఈ పరిమితిని నిర్ధారిస్తారు.
ఆర్థికంగా ఆధారపడి ఉన్నట్లు రుజువు తప్పనిసరి
కేవలం ఆదాయ పరిమితి నిబంధనకు లోబడి ఉన్నంత మాత్రాన కొందరు కుటుంబ సభ్యులకు పెన్షన్ రాదు. మరణించిన ప్రభుత్వ ఉద్యోగి లేదా పెన్షనర్‌పై తాము పూర్తిగా ఆర్థికంగా ఆధారపడి జీవించామని వారు నిరూపించుకోవాల్సి ఉంటుంది. పెన్షన్ శాఖ వివరణ ప్రకారం ఆయా వర్గాల నిబంధనలు ఇలా ఉన్నాయి:
పెళ్లికాని, వితంతు లేదా విడాకులు తీసుకున్న కుమార్తెలు: తల్లిదండ్రులు జీవించి ఉన్న సమయంలో వారిపైనే ఆర్థికంగా ఆధారపడి ఉన్నట్లు ఆధారాలు చూపాలి.
ఆధారపడిన తల్లిదండ్రులు: ఉద్యోగి లేదా పెన్షనర్ మరణించడానికి సరిగ్గా ముందు వరకు వారిపైనే ఆధారపడి జీవిస్తున్నట్లు నిరూపించాలి.
దివ్యాంగులైన తోబుట్టువులు: ఉద్యోగి మరణించే సమయానికి వారి సంరక్షణలో, ఆర్థిక ఆధారంతో ఉన్నట్లు ధ్రువీకరించాలి.
"ఆర్థికంగా ఆధారపడి ఉన్నారో లేదో నిర్ధారించడానికి ఉపయోగించే ద్రవ్య పరిమితులు కూడా, సొంతంగా జీవనోపాధి పొందడం లేదని లెక్కించడానికి నిర్ణయించిన పరిమితులతో సమానంగానే ఉంటాయి," అని పెన్షన్ శాఖ తేల్చి చెప్పింది.
దీని ప్రకారం ఇతర అర్హులైన కుటుంబ సభ్యులకు నెలకు రూ. 9,000 ప్లస్ డీఆర్, దివ్యాంగులైన పిల్లలు, తోబుట్టువులకు ఉద్యోగి వేతనంలో 30 శాతం ప్లస్ డీఆర్ ఆదాయ పరిమితి వర్తిస్తుంది.
కేంద్రం తీసుకున్న ఈ స్పష్టమైన నిర్ణయంతో పెన్షన్ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరిగే అర్హులైన కుటుంబ సభ్యులకు వేగంగా న్యాయం జరిగే అవకాశం ఏర్పడింది.