ప్రెగ్నెన్సీలో అధిక రక్తపోటు: ఎందుకు ప్రమాదకరం?

గర్భధారణ సమయంలో అధిక రక్తపోటు (High Blood Pressure) రావడం అనేది తల్లికి, బిడ్డకు తీవ్రమైన గుండె సమస్యలు, ఇతర అవయవాల వైఫల్యాలకు దారితీస్తుందని గైనకాలజిస్ట్‌లు హెచ్చరిస్తున్నారు. జెస్టేషనల్ హైపర్‌టెన్షన్, ప్రీ-ఎక్లాంప్సియా వంటి పరిస్థితులు ప్రమాదకరం.

గర్భం దాల్చడం అనేది ఒక అద్భుతమైన అనుభూతి. అయితే, ఆ సంతోషంతో పాటు కొన్ని ఆరోగ్య సవాళ్లను కూడా తెస్తుంది. ఈ సమయంలో వచ్చే అతిపెద్ద సమస్యల్లో ఒకటి అధిక రక్తపోటు (High Blood Pressure). సాధారణంగా, గర్భిణులకు "ఎక్కువ కంగారు పడకండి", "శాంతంగా ఉండండి" అని సలహా ఇస్తుంటారు. అందుకు కారణం, ఈ సమయంలో రక్తపోటును అదుపులో ఉంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

ప్రెగ్నెన్సీలో అధిక రక్తపోటు: ఎందుకు ప్రమాదకరం? (Adobe Stock)

గర్భం ప్రారంభంలో (మొదటి, రెండో త్రైమాసికంలో) రక్తపోటు సహజంగానే తక్కువగా ఉండి, ప్రసవ సమయానికి నెమ్మదిగా పెరుగుతుంది. కానీ, కొంతమంది మహిళల్లో రక్తపోటు అసాధారణంగా పెరుగుతుంది. దీనినే ప్రెగ్నెన్సీ ఇండ్యూస్డ్ హైపర్‌టెన్షన్ (PIH) అంటారు. ఇది తల్లి, బిడ్డ ఆరోగ్యానికి అనేక సమస్యలకు దారితీస్తుంది.

"గర్భధారణ అనేది సంతోషాన్ని, ఆశలను మోసుకొచ్చినా... కొన్నిసార్లు తల్లి, బిడ్డ ఇద్దరికీ హృదయ సంబంధిత సమస్యలను (Cardiovascular Conditions) కలిగించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అధిక రక్తపోటు ప్రసవ సమయంలో, ఆ తర్వాత కూడా సమస్యలను సృష్టిస్తుంది. అదృష్టవశాత్తూ, సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే దీనిని నివారించవచ్చు, చికిత్స చేయవచ్చు" అని యెల్లో ఫెర్టిలిటీ డైరెక్టర్, సీనియర్ ఐ.వి.ఎఫ్. కన్సల్టెంట్ గైనకాలజిస్ట్ డా. సోను తక్షక్ తెలిపారు.

గర్భధారణలో హైపర్‌టెన్షన్ రకాలు

గర్భిణుల్లో అధిక రక్తపోటు ఈ రూపాల్లో కనిపిస్తుంది.

1. జెస్టేషనల్ హైపర్‌టెన్షన్ (Gestational Hypertension): గర్భధారణ 20 వారాల తర్వాత అధిక రక్తపోటు గమనించడం.
2. ప్రీ-ఎక్లాంప్సియా (Preeclampsia): అధిక రక్తపోటుతో పాటు శరీరంలోని ముఖ్య అవయవాలకు (సాధారణంగా కాలేయం, మూత్రపిండాలు) నష్టం జరిగినట్లు ఆధారాలు కనిపిస్తే ఈ పరిస్థితిని ప్రీ-ఎక్లాంప్సియా అంటారు.
3. దీర్ఘకాలిక అధిక రక్తపోటు (Existing high blood pressure): గర్భం ధరించడానికి ముందే అధిక రక్తపోటు కలిగి ఉండడం.

"గర్భిణీ స్త్రీలలో సుమారు 5-10 శాతం మంది ఈ హైపర్‌టెన్సివ్ రుగ్మతలతో బాధపడుతున్నారు. గత రెండు దశాబ్దాల్లో ఇటువంటి కేసులు దాదాపు 25 శాతం పెరిగాయి. సరైన పర్యవేక్షణ, సంరక్షణ ఉంటే, చాలా మంది తల్లులు, శిశువులు ఆరోగ్యంగా ఉంటారు. గర్భం దాల్చడానికి ముందు, గర్భధారణ సమయంలో, ఆ తర్వాత కూడా రక్తపోటు గురించి మీ వైద్యులతో చర్చించడం చాలా కీలకం" అని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

బీపీని అదుపులో ఉంచుకోవడం ఎందుకు అవసరం?

తీవ్రమైన రక్తపోటు తల్లి, బిడ్డపై ఎలాంటి దుష్ప్రభావాలు చూపుతుందో తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

తల్లికి ముప్పు:

తీవ్రమైన సమస్యలు: తీవ్రమైన హైపర్‌టెన్షన్ కారణంగా ప్రసవ సమయంలో లేదా గర్భధారణ సమయంలో పక్షవాతం (Stroke), గుండె వైఫల్యం (Heart Failure), లేదా ముఖ్య అవయవాలు దెబ్బతినడం వంటి సమస్యలు రావచ్చు.

దీర్ఘకాలిక ప్రమాదం: ప్రసవం తర్వాత చాలా మంది మహిళలు కోలుకున్నప్పటికీ, హైపర్‌టెన్షన్‌తో బాధపడిన వారికి జీవితంలో తర్వాత కాలంలో గుండె జబ్బులు లేదా పక్షవాతం వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందుకే, డెలివరీ తర్వాత కూడా వారిని నిరంతరం పర్యవేక్షణలో ఉంచాలని డా. తక్షక్ సూచిస్తున్నారు.

బిడ్డకు ముప్పు:

రక్త ప్రవాహం పరిమితం: అధిక రక్తపోటు కారణంగా మావి (Placenta) కి రక్త ప్రవాహం తగ్గి, శిశువు ఎదుగుదల ఆగిపోతుంది.

అకాల జననం: ఇది ముందస్తు జననం (Preterm birth) లేదా తక్కువ బరువుతో శిశువు పుట్టడానికి (Low Birth Weight) దారితీస్తుంది.

"అత్యంత ప్రమాదకరమైన సందర్భాల్లో, ఇటువంటి సమస్యలు తల్లి, బిడ్డ ఇద్దరికీ ప్రాణాంతకం కావచ్చు. అందుకే, భవిష్యత్తులో వారిద్దరి ఆరోగ్యం బాగుండాలంటే, గర్భధారణ సమయంలో అధిక రక్తపోటును ముందుగానే గుర్తించి చికిత్స అందించడం చాలా అవసరం" అని డాక్టర్ హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఎవరికి ఎక్కువ ప్రమాదం?

గర్భిణీ స్త్రీలలో అధిక రక్తపోటుకు సంబంధించిన ప్రమాద కారకాలు, హెచ్చరిక సంకేతాలను గుర్తించడం చాలా అవసరం. ఎవరికి ఎక్కువ ప్రమాదం ఉందో డాక్టర్ తక్షక్ వివరించారు.

• తొలిసారి తల్లులైన వారికి.
• 35 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న మహిళలకు.
• కవలలు లేదా ముగ్గురు శిశువులతో గర్భం దాల్చిన వారికి.
• మధుమేహం (Diabetes), మూత్రపిండాల వ్యాధి (Kidney Disease), స్థూలకాయం (Obesity) లేదా కుటుంబంలో అధిక రక్తపోటు చరిత్ర వంటి వైద్య సమస్యలు ఉన్న వారికి.
• గత గర్భధారణలో ప్రీ-ఎక్లాంప్సియా లేదా జెస్టేషనల్ హైపర్‌టెన్షన్ చరిత్ర ఉన్న వారికి కూడా ప్రమాదం పెరుగుతుంది.

హెచ్చరిక సంకేతాలు: ఈ లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు!

గర్భధారణ సమయంలో అధిక రక్తపోటును సూచించే ఈ లక్షణాలను సాధారణ 'గర్భం నొప్పి'గా భావించి విస్మరించకూడదు.

• తరచుగా వచ్చే తలనొప్పి
• దృష్టి మందగించడం లేదా కాంతిని చూడలేకపోవడం (Photophobia)
• అనుకోకుండా బరువు పెరగడం, వాపు రావడం
• ఊపిరి ఆడకపోవడం (Shortness of breath)
• ఛాతీ నొప్పి లేదా గుండె దడ (Palpitations)
• గర్భం చివరి దశలో కడుపు నొప్పి లేదా వాంతులు కావడం

గుండె ఆరోగ్యం కోసం తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

గర్భధారణ సమయంలో, ఆ తర్వాత కూడా తల్లి గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఈ చర్యలు తప్పనిసరి.

1. నిరంతర పర్యవేక్షణ:

గర్భధారణ సమయంలో ప్రతి ప్రినేటల్ విజిట్‌లో రక్తపోటు రీడింగ్‌లు తీసుకోవాలి. ప్రసవం తర్వాత కూడా, వారాలు లేదా నెలల పాటు ప్రమాదాలు పొంచి ఉండవచ్చు కాబట్టి, నిరంతర జాగ్రత్త అవసరం.

2. జీవనశైలి మార్పులు:

• రక్తపోటును నిర్వహించడానికి, గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి జీవనశైలి మార్పులు కీలకం.
• తగినంత కూరగాయలు, పండ్లు, తృణధాన్యాలు ఉన్న సమతుల్య ఆహారం తీసుకోండి.
• ఉప్పు వినియోగాన్ని పరిమితం చేయండి.
• గర్భధారణకు అనుకూలమైన తేలికపాటి వ్యాయామాలు చేయండి.
• ఒత్తిడిని అదుపులో ఉంచుకోండి.
• తగినంతగా విశ్రాంతి తీసుకోండి.