కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం (2026-27) ప్రారంభం కావడానికి మరికొన్ని రోజులే సమయం ఉంది. ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమల్లోకి రానున్న కేంద్ర బడ్జెట్ 2026 ప్రతిపాదనలతో పన్ను చెల్లింపుదారుల జీవితాల్లో అనేక మార్పులు చోటుచేసుకోనున్నాయి. పన్నుల సరళీకరణ లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన ఈ నిబంధనలు సామాన్యుల నుంచి స్టాక్ మార్కెట్ ఇన్వెస్టర్ల వరకు అందరిపై ప్రభావం చూపనున్నాయి.
1. కొత్త ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 అమలు
దశాబ్దాల కాలం నాటి 'ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1961' స్థానంలో సరికొత్త 'ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025' ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమల్లోకి రానుంది. పాత చట్టంలోని సంక్లిష్టతలను తొలగించి, పన్ను చెల్లింపు ప్రక్రియను సులభతరం చేసేందుకు ప్రభుత్వం ఈ మార్పు చేపట్టింది. అయితే, ప్రస్తుతానికి ఆదాయపు పన్ను స్లాబుల్లో (Tax Slabs) ఎటువంటి మార్పులు లేవని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
2. ఐటీఆర్ (ITR) దాఖలు గడువు పెంపు
నాన్-ఆడిట్ పన్ను చెల్లింపుదారులకు (ముఖ్యంగా ITR-3, ITR-4 ఫైల్ చేసేవారికి) ప్రభుత్వం ఊరటనిచ్చింది. వీరి ఐటీఆర్ దాఖలు గడువును జూలై 31 నుంచి ఆగస్టు 31 వరకు పొడిగించింది. అయితే, ITR-1, ITR-2 ఫైల్ చేసేవారికి మాత్రం పాత గడువు (జూలై 31) యథాతథంగా కొనసాగుతుంది.
3. రివైజ్డ్ ఐటీఆర్ (Revised ITR) గడువు పొడిగింపు
తమ ఆదాయపు పన్ను రిటర్నుల్లో తప్పులను సరిదిద్దుకునేందుకు (Revised Return) గతంలో డిసెంబర్ 31 వరకు మాత్రమే సమయం ఉండేది. ఇకపై దీనిని సంబంధిత ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసే వరకు, అంటే మార్చి 31 వరకు పొడిగించారు. అయితే, డిసెంబర్ 31 దాటిన తర్వాత రివైజ్డ్ రిటర్న్ ఫైల్ చేస్తే అదనపు ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
4. టీసీఎస్ (TCS) రేట్లలో మార్పులు
వివిధ రకాల లావాదేవీలపై వర్తించే టీసీఎస్ రేట్లను ప్రభుత్వం హేతుబద్ధం చేసింది:
- మద్యం విక్రయాలు: 1% నుంచి 2%కి పెంపు.
- తునికాకు (Tendu leaves): 5% నుంచి 2%కి తగ్గింపు.
- స్క్రాప్ విక్రయాలు: 1% నుంచి 2%కి పెంపు.
- విదేశీ విహారయాత్రలు (LRS): ఇప్పటి వరకు ఉన్న 5%, 20% స్లాబులను రద్దు చేసి, అందరికీ ఒకే రకమైన 2% టీసీఎస్ అమలు చేయనున్నారు.
- విదేశీ విద్య, వైద్యం: 5% నుంచి 2%కి టీసీఎస్ తగ్గించారు.
5. ఎఫ్ అండ్ ఓ (F&O) ట్రేడర్లకు పన్నుల వాత
{{/usCountry}}వివిధ రకాల లావాదేవీలపై వర్తించే టీసీఎస్ రేట్లను ప్రభుత్వం హేతుబద్ధం చేసింది:
- మద్యం విక్రయాలు: 1% నుంచి 2%కి పెంపు.
- తునికాకు (Tendu leaves): 5% నుంచి 2%కి తగ్గింపు.
- స్క్రాప్ విక్రయాలు: 1% నుంచి 2%కి పెంపు.
- విదేశీ విహారయాత్రలు (LRS): ఇప్పటి వరకు ఉన్న 5%, 20% స్లాబులను రద్దు చేసి, అందరికీ ఒకే రకమైన 2% టీసీఎస్ అమలు చేయనున్నారు.
- విదేశీ విద్య, వైద్యం: 5% నుంచి 2%కి టీసీఎస్ తగ్గించారు.
5. ఎఫ్ అండ్ ఓ (F&O) ట్రేడర్లకు పన్నుల వాత
{{/usCountry}}స్టాక్ మార్కెట్లో ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్ (F&O) ట్రేడింగ్ చేసేవారిపై సెక్యూరిటీ లావాదేవీల పన్ను (STT) భారాన్ని పెంచారు.
- ఫ్యూచర్స్: 0.02% నుంచి 0.05%కి పెంపు.
- ఆప్షన్స్: 0.1% నుంచి 0.15%కి పెంపు.
ఇది చిన్న ట్రేడర్ల లాభాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
6. షేర్ బైబ్యాక్ (Buyback) పన్ను విధానం
ఏప్రిల్ 1 నుంచి షేర్ల బైబ్యాక్ ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని 'డివిడెండ్'గా కాకుండా 'క్యాపిటల్ గెయిన్స్' (Capital Gains) కింద పరిగణిస్తారు. దీనివల్ల ఇన్వెస్టర్ల పన్ను లెక్కింపు మారుతుంది. అయితే, ప్రమోటర్లు చెల్లించే 'డిఫరెన్షియల్ బైబ్యాక్ ట్యాక్స్' కార్పొరేట్ ప్రమోటర్లకు 22%, ఇతరులకు 30%గా నిర్ణయించారు.
7. డివిడెండ్ ఆదాయంపై మినహాయింపుల రద్దు
ఇకపై డివిడెండ్ ఆదాయాన్ని సంపాదించడానికి చేసిన వడ్డీ ఖర్చులను (Interest Expenses) పన్ను మినహాయింపుగా చూపలేరు. గతంలో ఉన్న 20% వరకు మినహాయింపును రద్దు చేశారు. దీనివల్ల మీకు వచ్చే డివిడెండ్ ఆదాయం మొత్తం మీ ట్యాక్స్ స్లాబ్ ప్రకారం పన్ను పరిధిలోకి వస్తుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
1. కొత్త ఆదాయపు పన్ను చట్టం వల్ల నా ట్యాక్స్ స్లాబ్ మారుతుందా?
లేదు. కొత్త చట్టం అమలులోకి వచ్చినప్పటికీ, పన్ను రేట్లలో లేదా స్లాబుల్లో ప్రభుత్వం ఎలాంటి మార్పులు చేయలేదు. పాత రేట్లే కొనసాగుతాయి.
2. విదేశీ యాత్రలకు వెళ్లేవారికి టీసీఎస్ తగ్గడం లాభమేనా?
అవును. గతంలో రూ. 7 లక్షలు దాటిన ప్యాకేజీలపై 20% వరకు టీసీఎస్ ఉండేది. ఇప్పుడు దానిని అందరికీ సమానంగా 2%కి తగ్గించడం వల్ల పర్యాటకులకు భారీ ఊరట లభిస్తుంది.
3. ఐటీఆర్ ఫైల్ చేయడంలో ఏమైనా మార్పులు ఉన్నాయా?
రిటర్న్స్ ఫైల్ చేసే గడువును పెంచారు. ముఖ్యంగా వ్యాపారవేత్తలు, నిపుణులకు (ITR-3, 4) ఆగస్టు 31 వరకు సమయం ఇచ్చారు. తప్పులు సరిదిద్దుకునే సమయాన్ని కూడా పెంచారు.