ప్రస్తుతం మనం వాడుతున్న మొబైల్ రీఛార్జ్ ప్లాన్లలో కాలింగ్తో పాటు డేటా తప్పనిసరిగా ఉంటోంది. మనకు అవసరం ఉన్నా లేకపోయినా, రోజుకు 1GB లేదా 2GB డేటా కోసం భారీగా ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోంది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని వారు, వృద్ధులు లేదా కేవలం బేసిక్ ఫోన్లు వాడే వారికి ఈ డేటాతో పెద్దగా పని ఉండదు. ఇటువంటి వారిని దృష్టిలో ఉంచుకుని భారత టెలికాం నియంత్రణ సంస్థ (TRAI) ఒక సంచలన ప్రతిపాదనను తెరపైకి తెచ్చింది.
కంపెనీల ఎత్తుగడకు ట్రాయ్ చెక్
నిజానికి గతంలోనే కేవలం కాలింగ్, ఎస్ఎంఎస్ ప్లాన్లను ఇవ్వాలని ట్రాయ్ సూచించింది. అయితే, టెలికాం కంపెనీలు ఇక్కడ ఒక తెలివైన ఎత్తుగడ వేశాయి. వాయిస్-ఓన్లీ ప్లాన్లను ప్రవేశపెట్టినప్పటికీ, వాటి ధరలను డేటాతో కూడిన ప్లాన్లకు సమానంగా లేదా అంతకంటే కొంచెం తక్కువగా ఉంచాయి. అంటే డేటా లేకపోయినా కస్టమర్ దాదాపు అంతే సొమ్ము చెల్లించాల్సి వచ్చేది. దీనివల్ల వినియోగదారులకు ఎలాంటి ఆర్థిక ప్రయోజనం కలగలేదు.
ఈ మోసాన్ని గమనించిన ట్రాయ్, తాజాగా ‘టెలికాం కన్స్యూమర్ ప్రొటెక్షన్ (13వ సవరణ) రెగ్యులేషన్-2026’ ముసాయిదాను విడుదల చేసింది. ఇకపై కంపెనీలు కేవలం కాలింగ్ ప్లాన్లను ఇస్తే సరిపోదు, వాటి ధరలను కూడా డేటా ప్లాన్ల కంటే తక్కువగా (తొలగించిన డేటా ప్రయోజనానికి అనుగుణంగా) నిర్ణయించాలని స్పష్టం చేసింది.
ప్రతిపాదనలోని ముఖ్యాంశాలు ఇవే:
- తప్పనిసరిగా వాయిస్-ఓన్లీ ప్లాన్లు: ప్రతి టెలికాం ఆపరేటర్ కనీసం ఒక ప్రత్యేక వాయిస్, ఎస్ఎంఎస్ ప్లాన్ను తక్కువ ధరకే అందించాలి.
- వాలిడిటీకి అనుగుణంగా ధరలు: కంపెనీలు ప్రస్తుతం అందిస్తున్న డేటా ప్లాన్ల కాలపరిమితితో (Validity) సమానంగా, డేటా లేని ప్లాన్లను కూడా అందుబాటులో ఉంచాలి. ఉదాహరణకు 84 రోజుల డేటా ప్లాన్ ఉంటే, అదే 84 రోజుల వాలిడిటీతో డేటా లేని చౌకైన ప్లాన్ కూడా ఉండాలి.
- పారదర్శకత: కస్టమర్లకు అవసరం లేని సేవలను బలవంతంగా అంటగట్టకూడదు. వినియోగదారుడికి నచ్చిన ప్లాన్ను ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ ఉండాలి.
ఎవరికి లాభం?
టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ నిర్ణయం అమలులోకి వస్తే కోట్లాది మంది వినియోగదారులకు లబ్ధి చేకూరుతుంది.
- వృద్ధులు: కేవలం పిల్లలతో మాట్లాడటానికి ఫోన్ వాడే వారికి నెలకు రూ. 200-300 ఖర్చు చేయడం భారంగా మారుతోంది. ఇకపై వారు రూ. 100 లోపే కాలింగ్ ప్లాన్లను పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
- ఫీచర్ ఫోన్ వినియోగదారులు: స్మార్ట్ఫోన్ వాడని వారికి డేటా అసలు ఉపయోగపడదు. వారికి ఇది పెద్ద ఊరట.
- రెండో సిమ్ (Secondary SIM): కేవలం ఇన్కమింగ్ కాల్స్ కోసం రెండో సిమ్ కార్డును ఉంచుకునే వారు తక్కువ ధరకే రీఛార్జ్ చేసుకోవచ్చు.
టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ నిర్ణయం అమలులోకి వస్తే కోట్లాది మంది వినియోగదారులకు లబ్ధి చేకూరుతుంది.
- వృద్ధులు: కేవలం పిల్లలతో మాట్లాడటానికి ఫోన్ వాడే వారికి నెలకు రూ. 200-300 ఖర్చు చేయడం భారంగా మారుతోంది. ఇకపై వారు రూ. 100 లోపే కాలింగ్ ప్లాన్లను పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
- ఫీచర్ ఫోన్ వినియోగదారులు: స్మార్ట్ఫోన్ వాడని వారికి డేటా అసలు ఉపయోగపడదు. వారికి ఇది పెద్ద ఊరట.
- రెండో సిమ్ (Secondary SIM): కేవలం ఇన్కమింగ్ కాల్స్ కోసం రెండో సిమ్ కార్డును ఉంచుకునే వారు తక్కువ ధరకే రీఛార్జ్ చేసుకోవచ్చు.
"వినియోగదారులకు తమకు నచ్చిన సేవలను మాత్రమే ఎంచుకునే హక్కు ఉంది. డేటా అవసరం లేని వారు దాని కోసం అదనపు భారాన్ని మోయాల్సిన అవసరం లేదు," అని ట్రాయ్ తన నివేదికలో పేర్కొంది. ఈ ప్రతిపాదనలపై స్టేక్హోల్డర్లు తమ అభిప్రాయాలను ఏప్రిల్ 28, 2026 లోపు పంపాలని కోరింది. అంతా సవ్యంగా సాగితే మే లేదా జూన్ నెల నుంచి మనకు అతి తక్కువ ధరకే కేవలం కాలింగ్ ప్లాన్లు అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. ట్రాయ్ ప్రతిపాదించిన కొత్త ప్లాన్లలో డేటా ఉంటుందా?
లేదు. ఈ ప్లాన్లు కేవలం వాయిస్ కాల్స్, ఎస్ఎంఎస్ (SMS) సౌకర్యం కోసం మాత్రమే ఉద్దేశించినవి. ఇంటర్నెట్ వాడాల్సిన అవసరం లేని వారికి ఇవి సరైన ఎంపిక.
2. ఈ ప్లాన్ల ధరలు ఎంత ఉండవచ్చు?
ఖచ్చితమైన ధరలు ఇంకా ఖరారు కాలేదు. అయితే, ప్రస్తుతం ఉన్న కాంబో ప్లాన్ల (డేటా+కాలింగ్) కంటే ఇవి కనీసం 30% నుండి 40% తక్కువ ధరకే లభించే అవకాశం ఉంది.
3. ప్రస్తుతం ఉన్న రీఛార్జ్ ప్లాన్లు నిలిచిపోతాయా?
లేదు. ప్రస్తుతం ఉన్న ప్లాన్లు యథావిధిగా కొనసాగుతాయి. వాటితో పాటు ఈ కొత్త వాయిస్-ఓన్లీ ప్లాన్లు అదనంగా అందుబాటులోకి వస్తాయి.
4. ఈ కొత్త రూల్ ఎప్పటి నుంచి అమలులోకి వస్తుంది?
ప్రస్తుతం ఇది ప్రతిపాదన దశలో ఉంది. ఏప్రిల్ 28 వరకు అభిప్రాయాలను సేకరించిన తర్వాత, ట్రాయ్ తుది గెజిట్ విడుదల చేస్తుంది. సాధారణంగా 2026 మధ్య నాటికి ఇవి అమలులోకి రావచ్చు.