పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు పరాకాష్టకు చేరుకున్నాయి. ఇరాన్తో జరుగుతున్న దౌత్యపరమైన చర్చలు ఆశించిన ఫలితాలను ఇవ్వకపోతే, ఆ దేశంపై ‘చివరి దెబ్బ’ (Final Blow) కొట్టేందుకు అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ సిద్ధమవుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇరాన్ చమురు నిల్వలు, వ్యూహాత్మక దీవులే లక్ష్యంగా భారీ సైనిక చర్యకు అమెరికా ప్రణాళికలు రచిస్తోందని ‘ఆక్సియోస్’ (Axios) తాజా నివేదిక వెల్లడించింది.
అమెరికా రక్షణ శాఖ (పెంటగాన్) ఇప్పటికే ఇరాన్ను దెబ్బకొట్టేందుకు నాలుగు ప్రధాన సైనిక ఆప్షన్లను ట్రంప్ ముందు ఉంచినట్లు సమాచారం.
ట్రంప్ ముందున్న ఆ 4 కీలక ఆప్షన్లు ఇవే:
- ఖర్గ్ ఐల్యాండ్ ముట్టడి: ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులకు 'ఖర్గ్ దీవి' గుండెకాయ వంటిది. ఈ దీవిని ఆక్రమించడం లేదా దిగ్బంధించడం ద్వారా ఇరాన్ ఆర్థిక మూలాలను దెబ్బతీయాలని అమెరికా భావిస్తోంది.
- లారక్ ఐల్యాండ్ ఆక్రమణ: హార్ముజ్ జలసంధిపై నియంత్రణ సాధించడంలో ఈ దీవి అత్యంత కీలకం. ఇక్కడ ఇరాన్కు చెందిన భారీ బంకర్లు, రాడార్ వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. వీటిని ధ్వంసం చేయడం ద్వారా సముద్ర మార్గంలో ఇరాన్ పట్టును తొలగించవచ్చు.
- అబు ముసా దీవుల స్వాధీనం: హార్ముజ్ జలసంధి ప్రవేశ ద్వారం వద్ద ఉన్న అబు ముసాతో పాటు మరో రెండు చిన్న దీవులను స్వాధీనం చేసుకోవడం. ప్రస్తుతం ఇవి ఇరాన్ ఆధీనంలో ఉన్నా, యూఏఈ (UAE) కూడా వీటిపై హక్కు కోరుతోంది.
- చమురు నౌకల సీజ్: హార్ముజ్ జలసంధి తూర్పు భాగం గుండా ఇరాన్ చమురును తీసుకెళ్లే నౌకలను అడ్డుకోవడం లేదా వాటిని స్వాధీనం చేసుకోవడం.
అణు కేంద్రాలే లక్ష్యంగా భూతల దాడులు?
కేవలం దీవులకే పరిమితం కాకుండా, ఇరాన్ భూభాగం లోపలికి వెళ్లి అక్కడి అణు కేంద్రాల్లో ఉన్న యురేనియం నిల్వలను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు ‘82వ ఎయిర్బోర్న్ డివిజన్’ దళాలను రంగంలోకి దించే ఆలోచన కూడా అమెరికా చేస్తోంది. అయితే, ఇది అత్యంత ప్రమాదకరమైన చర్య కావడంతో, భూతల దాడులకు బదులుగా భారీ వైమానిక దాడుల (Air Strikes) ద్వారా ఆ అణు కేంద్రాలను నాశనం చేయడమే మేలని పెంటగాన్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
నరకాన్ని చూపిస్తాం - వైవైట్ హౌస్ హెచ్చరిక
ఒకవేళ ఇరాన్ చర్చలకు రాకపోతే తాము వెనకడుగు వేసే ప్రసక్తే లేదని వైట్ హౌస్ స్పష్టం చేసింది. "ప్రెసిడెంట్ ట్రంప్ అబద్ధాలు చెప్పరు, ఆయన నరకాన్ని చూపించడానికి (Ready to unleash hell) సిద్ధంగా ఉన్నారు. ఇరాన్ మరోసారి తప్పుడు అంచనా వేయకూడదు" అని వైట్ హౌస్ ప్రెస్ సెక్రటరీ కరోలిన్ లీవిట్ హెచ్చరించారు. పాకిస్థాన్ ద్వారా పంపిన కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదనను ఇరాన్ తిరస్కరించిన నేపథ్యంలో ఈ వ్యాఖ్యలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
ఇరాన్ ప్రతిస్పందన: "మేము సిద్ధమే"
{{/usCountry}}ఒకవేళ ఇరాన్ చర్చలకు రాకపోతే తాము వెనకడుగు వేసే ప్రసక్తే లేదని వైట్ హౌస్ స్పష్టం చేసింది. "ప్రెసిడెంట్ ట్రంప్ అబద్ధాలు చెప్పరు, ఆయన నరకాన్ని చూపించడానికి (Ready to unleash hell) సిద్ధంగా ఉన్నారు. ఇరాన్ మరోసారి తప్పుడు అంచనా వేయకూడదు" అని వైట్ హౌస్ ప్రెస్ సెక్రటరీ కరోలిన్ లీవిట్ హెచ్చరించారు. పాకిస్థాన్ ద్వారా పంపిన కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదనను ఇరాన్ తిరస్కరించిన నేపథ్యంలో ఈ వ్యాఖ్యలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
ఇరాన్ ప్రతిస్పందన: "మేము సిద్ధమే"
{{/usCountry}}మరోవైపు అమెరికా తీరును ఇరాన్ తీవ్రంగా తప్పుబడుతోంది. ట్రంప్ చర్చల పేరుతో మోసం చేస్తూ ఆకస్మిక దాడులకు ప్లాన్ చేస్తున్నారని ఇరాన్ మిలిటరీ కమాండర్లు అనుమానిస్తున్నారు. "శత్రువుల కదలికలన్నీ మా నిఘాలో ఉన్నాయి. మా దీవులపై కన్నేస్తే, ఈ ప్రాంతంలోని సహకరించే దేశాల మౌలిక సదుపాయాలను కూడా వదలకుండా నాశనం చేస్తాం" అని ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మొహమ్మద్ బాఘేర్ ఘాలిబాఫ్ హెచ్చరించారు. ఇది నేరుగా యూఏఈని ఉద్దేశించి చేసిన హెచ్చరికగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
1. అమెరికా ఇరాన్పై ఎందుకు దాడి చేయాలని అనుకుంటోంది?
ఇరాన్ తన అణు కార్యకలాపాలను నియంత్రించకపోవడం, పశ్చిమాసియాలో అమెరికా మిత్రదేశాలపై దాడులకు ప్రోత్సహిస్తుండటంతో ట్రంప్ యంత్రాంగం ఈ కఠిన నిర్ణయం దిశగా అడుగులు వేస్తోంది.
2. హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ఎందుకు అంత కీలకం?
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే చమురులో దాదాపు 20% ఈ జలసంధి గుండానే వెళ్తుంది. దీన్ని నియంత్రించే దేశం ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్ను శాసించగలదు.
3. ఇరాన్ అణు కేంద్రాలపై దాడి జరిగితే ఏమవుతుంది?
దీనివల్ల పశ్చిమాసియాలో పూర్తిస్థాయి యుద్ధం మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది. చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడంతో పాటు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది.
4. అమెరికా ప్రతిపాదించిన కాల్పుల విరమణను ఇరాన్ ఎందుకు తిరస్కరించింది?
అమెరికా ప్రతిపాదనలో తమకు అనుకూలమైన అంశాలు లేవని, ట్రంప్ను తాము నమ్మలేమని ఇరాన్ చెబుతోంది.